Proefevenementen

Weer naar een evenement of café, is dat verantwoord? ‘Ik weet niet wat er van de pilots geleerd moet worden’

De dertiende editie van festival Concert at Sea op de Brouwersdam in Zeeland, in 2018. Beeld ANP Kippa
De dertiende editie van festival Concert at Sea op de Brouwersdam in Zeeland, in 2018.Beeld ANP Kippa

De pilots waarbij straks tienduizenden deelnemers weer naar het café, museum of casino kunnen, roepen nogal wat bezwaren op. Is dit wel het juiste moment, en wat is het doel van deze evenementen?

Een dagje dierentuin, naar het zwembad of theater: deze maand is het weer mogelijk met een negatieve coronatest. Aan deze pilots met ruim vierhonderd evenementen doen zo’n 200.000 mensen mee. Wat leveren deze experimenten op? En hoe veilig zijn ze? Vijf vragen.

Waarom doen we deze pilots?

Bij de pilots kunnen mensen met een negatieve coronatest bepaalde evenementen bezoeken. Ze moeten ervoor zorgen dat bepaalde sectoren, zoals de horeca en de cultuursector, weer open kunnen. Het veiliger maken van de sectoren is nadrukkelijk geen doel, stelt de Rijksoverheid op haar site. Volgens demissionair minister Hugo de Jonge zorgen de pilots ervoor dat mensen weer ‘leuke dingen’ kunnen doen. “Van de mensen die meedoen aan de pilotstoegangstesten hoor je eindeloos verhalen van: ‘Ik heb het zo gemist’, ‘Eindelijk weer een dagje erop uit’ en ‘Het was fantastisch’,” zei hij deze week in een Kamerdebat hierover.

Dienen de pilots nog een wetenschappelijk doel?

Dat is inderdaad de vraag, erkent arts-microbioloog en Marc Bonten, lid van het Outbreak Management Team (OMT). “Ik weet niet goed wat er van deze pilots geleerd moet worden.” Er zijn ook fieldlabs waar mensen met een negatieve test bij een festival of voetbalwedstrijd welkom zijn. Die hebben een duidelijk wetenschappelijk doel: er wordt voor en na de evenementen getest en de mensen worden nauwkeurig in de gaten gehouden. Van de experimenten met de fieldlabs kunnen we nog iets leren, zegt veldepidemioloog Amrish Baidjoe. “Bij de pilots ontbreekt een duidelijke onderzoeksvraag. Zo lijkt het me heel belangrijk om te weten of mensen tijdens zo’n evenement besmet worden. Er gaat zoveel geld naar deze pilots toe, dan is het gek dat zulke belangrijke onderzoeksvragen niet aan de orde komen.”

Hoe veilig is het, met tienduizenden mensen?

Het OMT is bezorgd, blijkt uit het laatste advies. De vrees is dat de evenementen voor een stijging van 0,6 tot 1 procent in het aantal besmettingen zullen zorgen, eind deze maand. Volgens epidemioloog Frits Rosendaal hangt de veiligheid ook af van hoeveel mensen aan zo’n evenement meedoen, en of het binnen of buiten plaatsvindt. Al geeft dat geen absolute zekerheid, waarschuwt hij. “Het geplande fieldlab-evenement op Koningsdag met 10.000 mensen is weliswaar buiten, maar enorm onverstandig. Daar wordt een groot risico genomen.” Bonten: “Momenteel zijn dagelijks 160.000 mensen besmettelijk. Als je het mij vraagt zou je een experiment met zoveel mensen pas moeten doen nadat we de piek hebben bereikt.”

Vaccinaties moeten uiteindelijk na de zomer de samenleving openen. Wat voor nut hebben deze pilots nog?

Het positieve scenario is dat binnen afzienbare tijd alle mensen gevaccineerd zijn. Maar stel dat het tegenvalt, dan zouden de resultaten van deze experimenten wellicht bruikbaar zijn om de samenleving toch wat lucht te geven. “De vraag is alleen: hadden we die pilots niet veel eerder moeten uitvoeren?”, zegt epidemioloog Rosendaal. “Ze kosten veel geld. Had dat geld niet beter besteed kunnen worden aan bedrijven die omvallen? Dat lijkt me beter dan Artis openen voor beperkt bezoek.”

Waarom moet de overheid de pilots betalen?

Deze week ontstond ophef over het hoge bedrag dat aan de pilots wordt uitgegeven: 1,1 miljard euro. Daarvan wordt 200 miljoen euro besteed aan de testen en speciale teststraten. Raar, vindt Rosendaal. “Als bezoekers zich zo graag willen blootstellen aan Radio538, is dat hun keuze. Als mensen graag een leuk uitje willen, moeten ze ook die paar tientjes extra willen betalen.”

Lees ook:

De sneltestproeven kosten 1,1 miljard euro, en daar is niet iedereen blij mee

Voor de proefevenementen betaalt het ministerie van VWS de komende maanden 1,1 miljard euro, blijkt uit nieuwe documenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden