ReportageFactor 50

We nemen de gevaren van de zon steeds serieuzer: ‘Vroeger bleef ik liggen tot de vellen erbij hingen’

Mirjam Nelissen en Sylvia Gijsberts, hier op het strand van Noordwijk aan Zee, zijn uitgerust met factor 50. Beeld Olaf Kraak
Mirjam Nelissen en Sylvia Gijsberts, hier op het strand van Noordwijk aan Zee, zijn uitgerust met factor 50.Beeld Olaf Kraak

Zowel fabrikanten als de zonaanbidders zijn het gevaar van de zon meer gaan inzien. Dus smeert de consument met een hogere factor zonnebrandcrème.

Hun afgeladen bolderkar blijft steken in het mulle zand, tijdens deze eerste tropische dag van het jaar. Het geploeter werkt zo op de lachspieren van vriendinnen Mirjam Nelissen en Sylvia Gijsberts, die net aankomen op het strand van Noordwijk aan Zee, dat ze hun poging om verder te komen al snel opgeven. “Hier dan maar?”, en ze zijgen neer, klaar om een dagje in de zon door te brengen.

Uit de kar komt het nodige beschermingsmateriaal tevoorschijn: een tentje en een vrolijke groen-geel-rood-blauwe parasol. De vijftigers, gekleed in luchtige zomerjurkjes, komen uit Vleuten en hebben aan alles gedacht. “Ja”, zegt Nelissen, “ook aan de zonnebrandcrème, natuurlijk.”

Factor 30 én 50

Triomfantelijk haalt ze haar twee flacons uit een van de strandtassen: een met beschermingsfactor 30 en een met factor 50. “Dat we ons goed moeten insmeren, weten we nu wel.”

Ze zijn niet de enigen die de gevaren van de zon steeds serieuzer nemen. De afgelopen jaren zijn Nederlanders zonnebrandcrème met een hogere beschermingsfactor gaan smeren. Aan het marktonderzoek is die ontwikkeling duidelijk te zien, zegt Noël Heinink, marketing director van Garnier, een merk van L’Oréal Paris, dat zelf ook zonnebrandcrèmes produceert. Factor 50 wordt in Nederlandse drogisterijen en supermarkten meer verkocht dan ooit: tussen 2018 en dit jaar nam het aandeel daarvan met 15 procent toe. Die groei gaat vooral ten koste van zonnebrandcrèmes met factor 15 en 20.

Huidkanker

Hoe dat kan? Een voor de hand liggende verklaring voor de trend zijn de waarschuwingscampagnes van de stichting KWF Kankerbestrijding en dermatologen. Zij adviseren al jaren om minstens factor 30 te smeren, omdat lager onvoldoende beschermt. Sinds eind jaren negentig wordt de zonkracht vermeld in het weerbericht van het KNMI.

Maar woordvoerder Mischa Stubenitsky van het KWF is nog niet meteen gerustgesteld als hij hoort over de toegenomen bewustwording. “Nog altijd neemt het aantal mensen dat de diagnose huidkanker krijgt toe. Vorig jaar ging het om 77.000 mensen. De belangrijkste oorzaak daarvan is verbranding door de zon.”

Gelukkig zien wel steeds meer mensen het verband met huidkanker, zegt Stubenitsky. “Uit onderzoek blijkt dat nu 88 procent daarvan weet. Dat helpt allicht.”

Smeerteams

Ook drogisterijen, die elk jaar meer zonbescherming verkopen, spelen een rol in de voorlichting. Zo moedigt drogisterijketen Kruidvat de consument aan een hogere factor te kopen. Jarenlang voerde de drogist ze campagne met het KWF en het Huidfonds, vertelt Kruidvat-woordvoerder Aïcha Moussaoui. “We hebben bijvoorbeeld smeerteams naar stranden en festivals gestuurd om gratis crème uit te delen. En in het schap zorgen we dat de hoge factors beter zichtbaar zijn, bijvoorbeeld met opvallende kleuren.”

Marketing director Heinink van L’Oréal zegt dat het bedrijf ook een bewustwordingsproces heeft doorgemaakt. “Wij voelen nu meer de verantwoordelijkheid om mensen hier goed over te informeren. Daarom prijzen we in onze reclames vaak expres factor 50 aan.” Reclames in de gehele zonnebrandsector ziet hij veranderen. “Je ziet nu geen zongebruinde huid en geoliede lichamen meer, maar zonnehoeden en schaduw.”

‘Ik wilde zelfs bruine voetzolen”

Een deel van de consumenten koopt zonnebrandcrèmes uit esthetische overwegingen – zij smeren tegen huidveroudering. Op sociale media prijzen beauty-influencers dan ook volop zonbeschermingsproducten aan. Zoals de Amerikaanse cosmeticaondernemer Kylie Jenner (het halfzusje van Kim Kardashian), die vorig jaar een van haar beautygeheimen prijsgaf: zowel in de winter als in de zomer gebruikt ze zonnebrandcrème.

Voor Nelissen en Gijsberts, die intussen op hun strandstoelen hebben plaatsgenomen en nauwkeurig elkaars rug insmeren, spelen die schoonheidsredenen ook mee. “Maar wij zijn toch vooral bewuster geworden door onze leeftijd”, zegt Nelissen. “Hoe ouder je wordt, hoe banger je bent dat je huidkanker krijgt.” Gijsberts beaamt dat, wijzend naar haar hals. “Ik heb hier nu allemaal sproetjes die ik in de gaten hou.”

Zij heeft factor 30 bij zich, zegt Gijsberts, maar ook factor 15, omdat er ook bewolking zou zijn. “In de jaren negentig ging ik nog gerust met factor 20 naar Gran Canaria. Dan bleef ik gewoon in de zon als ik verbrandde, tot de blaren erop stonden en de vellen erbij hingen.” Nelissen: “En ik wilde toen zelfs dat m’n voetzolen bruin werden.” Ze moet lachen om de onwetendheid van weleer: “Dat kun je je nu toch niet meer indenken?”

‘Ja, we smeren, maar nog niet op de juiste manier’

Gezondheidswetenschapper Karlijn Thoonen promoveerde dit jaar op een onderzoek naar hoe ouders en kinderen zich beschermen tegen de zon. Wat bleek: ze smeren heel consequent factor 30, en weten dat dit nodig is. Maar over het smeren zelf zijn nog grote misverstanden, zegt Thoonen.

“Men weet niet dat je elk uur moet blijven smeren, en ook niet dat je een half uur voordat je de zon ingaat al moet beginnen met smeren. Die instructies zouden de bedrijven op de verpakking van zonnebrandcrèmes moeten vermelden, vind ik. Anders biedt het product eigenlijk een schijnveiligheid.”

Lees ook:

Eén keer verbranden is ook erg

De zon schijnt, maar smeren? Ho maar. Want waarom zouden we? Maria Stokvis van de Mauritsklinieken - een medische kliniek voor dermatologie - weerspreekt vijf fabels over bakken in de zon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden