We kopen meer boeken, maar liefst van buitenlandse schrijvers. ‘Bedreiging voor cultureel klimaat’

null Beeld brechtje rood
Beeld brechtje rood

De boekenmarkt groeide in 2021, maar de CPNB ziet niet alleen maar lichtpuntjes.

Laura van Baars

Het zijn gewoon ook heel lekker lezende boeken, die van Lucinda Riley. Lezeres en blogger Gwennie Benjamins kijkt er dan ook helemaal niet van op haar De zevende zus met 300.000 exemplaren het bestverkochte boek is van 2021. Benjamins heeft alle delen gelezen, en ook andere boeken van Riley. De Ierse schrijfster, die in juni overleed, staat voor het vierde jaar op rij met een boek op de eerste plek van de ranglijst van de CPNB, die donderdag gepresenteerd werd. Riley is bovendien de meest voorkomende auteur in de lijst met vijftien boeken. Maar om nu te zeggen dat Riley ook haar favoriete schrijfster is, dat niet. “Het verhaal is vrij voorspelbaar.”

De lockdowns waren voor lezers als Benjamins periodes waarin ze nog meer konden lezen dan anders. Dat vertaalt zich ook in goede omzetcijfers van de boekenmarkt, die met 8 procent groeide in 2021. Er werden 43 miljoen boeken gekocht, ter waarde van 647 miljoen euro. Het is de hoogste afzet in 10 jaar.

Trouw

De online boekenverkoop steeg met 19 procent, de verkoop in de fysieke boekhandel daalde met 7 procent. De verplichte winkelsluiting de eerste maanden van 2021 en vlak voor kerst heeft er ingehakt. Maar ook in tijden dat de winkels open waren, verkocht de boekhandel minder dan de online winkels. Toch waren consumenten ook weer trouw aan hun boekhandel: tussen de twee lockdowns in (week 17 tot en met 50) werden in 2021 méér boeken gekocht dan in dezelfde periode in 2019 en 2020.

Kopen doe je boeken die je als lezer gewoon in je handen wilt hebben, vindt Benjamins, en die je in de kast wilt zetten. Voor haar zijn dat bijvoorbeeld de boeken van Franco Faggiani en Paolo Cognetti, een paar jaar geleden met zijn De acht bergen ook een succesauteur. Zij kocht zowel online als bij de fysieke boekhandel. En een tot twee keer per week gaat ze naar de bibliotheek “waar ze de bestellingen gewoon buiten op tafel zetten, ik hoefde de bibliotheek niet eens in”. Rutger Bregmans De meeste mensen deugen, dat met 35.000 keer het meest uitgeleende boek was, las Benjamins ook, maar behoort ook niet tot haar favoriete non-fictie titels. “Geef mij maar een biografie.”

Eveline Aendekerk van de CPNB maakt zich ondanks de groei ook enige zorgen over het leesgedrag van het afgelopen jaar: “Onder die mooie groei zit de zorg van het kleiner wordend aandeel van oorspronkelijk Nederlandstalig en het afnemend marktaandeel van de fysieke boekhandel. Beide kunnen een bedreiging vormen voor het cultureel literaire klimaat in Nederland. Daar zullen we als collectief alert op moeten zijn.’

Genre kinderboeken groeit het hardst

Het genre van de kinderboeken groeide net als in 2020 het hardst van alle genres, namelijk met 13 procent in de omzet. Na een jaar daling in 2020 groeit ook non-fictie weer en is dit genre de op één na grootste groeier. Er werden minder losse e-boeken verkocht. De afzet van e-boeken daalt ten opzichte van 2020, met 2 procent naar 3,1 miljoen boeken. De markt voor e-boeken is nog steeds groter dan in 2019, toen werden 2,8 miljoen e-boeken verkocht.

Lezer Cris Baan (14) uit Montfoort

“Ik koop meestal mijn boeken van mijn zakgeld. Ze kosten 20 tot 25 euro per stuk, maar dat heb ik er wel voor over. Ik vind het fijn ze in mijn kast te hebben staan, en soms nog weer even een stukje erin terug te lezen. E-books lezen doe ik eigenlijk in de vakantie, als ik geen zin heb om een hele tas met boeken mee te nemen. Naar de bibliotheek kan ik helaas niet meer, die is verdwenen uit Montfoort.

“Lezen doe ik ontzettend veel, ook altijd in de pauzes op school. Het afgelopen jaar heb ik nog meer kunnen lezen dan anders, door de lockdowns natuurlijk. Vooral fantasy vind ik erg leuk, en boeken over Griekse mythologie en de riddertijd. De serie van De grijze jager van John Flanagan heb ik ook aan klasgenoten aangeraden, en de reeks van Percy Jackson van Rick Riordan vind ik ook heel goed. Ik kom vaak met een boek in de hand de klas binnenlopen en dan vraagt de leraar er wel naar. Soms moeten we een leesopdracht doen met een groepje. Heel leuk: dan kan ik zelfs in de klas nog zitten lezen.”

Top- 10 best verkochte boeken van 2021

Lucinda Riley - De zevende zus

Charlie Mackesy (vert. Arthur Japin) - De jongen, de mol, de vos en het paard

Lale Gül - Ik ga leven

Michel van Egmond en Antoinette Scheulderman - Derksen

Claudia de Breij - Amalia

Tonke Dragt - De brief voor de koning

Lucinda Riley - De liefdesbrief

Roxane van Iperen - ’t Hooge Nest

Rutger Bregman - De meeste mensen deugen

Karin Slaughter - Valse getuige

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden