Milieuvervuiling

Waterschappen stoten giftige stoffen uit met ‘groene’ biogasinstallaties

Bij dit soort waterzuiveringen wordt groene energie opgewekt door biogas te verbranden. Daarbij komen giftige stoffen vrij.  Beeld ANP
Bij dit soort waterzuiveringen wordt groene energie opgewekt door biogas te verbranden. Daarbij komen giftige stoffen vrij.Beeld ANP

Stookinstallaties van waterschappen stoten de giftige stof formaldehyde uit. Met deze biogas-installaties wordt groene stroom opgewekt uit slib van rioolwaterzuivering.

Stefan Keukenkamp

Bij minstens vijf rioolwaterzuiveringen van waterschappen in Gelderland komt formaldehyde vrij, een zogenoemde ‘zeer zorgwekkende stof’ (zzs) die kankerverwekkend is. De uitstoot is afkomstig van stookinstallaties die groene stroom en warmte opwekken voor het zuiveringsproces. De waterschappen zijn door de toezichthouder, provincie Gelderland, gesommeerd actie te ondernemen, hoewel uitstootregels voor dit soort installaties ontbreken.

Op 65 van de 300 rioolwaterzuiveringen in Nederland staat een soortgelijke installatie voor de productie van elektriciteit. Rioolslib dat vrijkomt bij de zuivering van afvalwater wordt omgezet in biogas en vervolgens verbrand. Op dit moment doet de Unie van Waterschappen onderzoek naar het vrijkomen van formaldehyde bij andere installaties. Ook neemt de provincie de komende jaren meer stookinstallaties op biogas in andere sectoren onder de loep.

Wat is formaldehyde?

Formaldehyde is een schadelijke stof die pas sinds 2020 op de lijst met ‘zeer zorgwekkende stoffen’ staat. De stof is kankerverwekkend en komt ook in het dagelijks leven op allerlei manieren vrij bij verbranding, bijvoorbeeld tijdens het stoken van de open haard. Voor kleine installaties zoals die van de waterschappen bestaat nog geen concrete norm, behalve de verplichting om de uitstoot te minimaliseren.

Wim Meijer, milieudeskundige van advies- en ingenieursbureau Tauw, stelt dat het risico voor mens en milieu beheersbaar is bij dit soort kleine installaties. “De regelgeving is nu vooral gebaseerd op grotere installaties”, legt hij uit. “Je kunt een open haard ook moeilijk verbieden. Daarbij is niet zozeer de concentratie van belang, maar vooral de hoeveelheid. Die ligt bij kleine installaties veel lager.”

Toch is de laatste jaren meer aandacht voor formaldehyde. Daarbij is de gedachte dat de optelsom van schadelijke stoffen moet worden tegengegaan. “In Duitsland bijvoorbeeld wordt daar al veel meer op gemeten”, weet Meijer. Tot dusver werd door toezichthouders in Nederland nauwelijks gemeten op het vrijkomen van deze stof.

Uitstoot ‘problematisch’, vindt provincie

De giftige uitstoot kwam pas onlangs aan het licht. Aanleiding voor de metingen zijn de zorgen over slechte luchtkwaliteit in Nijmegen-West. Alle bedrijven daar die onder provinciaal toezicht vallen zijn extra onderzocht. Daarop bleek dat er formaldehyde vrij kwam bij de waterzuivering in Weurt, waarna ook andere zuiveringsinstallaties zijn onderzocht.

Op dit moment is er geen direct gevaar voor omwonenden en medewerkers. De provincie Gelderland vindt de uitstoot wel ‘problematisch’ voor de luchtkwaliteit en wil de uitstoot van de stof graag terugdringen. “De uitstoot moet zo laag mogelijk blijven om de risico’s te beperken”, aldus een zegsvrouw. “Het is gewoon een ongewenste stof.”

Normen niet overschreden, wel actie

De arbeidsinspectie heeft inmiddels onderzoek gedaan en verwacht dat de norm op de werkplekken niet wordt overschreden. “Omdat formaldehyde een kankerverwekkende stof is, zal ook bij blootstelling onder de grenswaarde actie moeten worden ondernomen”, aldus de inspectie in een reactie. Volgens de provincie Gelderland kan de stof bij medewerkers irritatie van slijmvliezen veroorzaken.

De Unie van Waterschappen zegt in een reactie “er alles aan doen de uitstoot tot een minimum te beperken”. Wat de beste methode is om deze uitstoot te minimaliseren, moet blijken uit onderzoek. Hierover vindt in de komende tijd overleg plaats met de provincie. De waterschappen krijgen drie maanden om orde op zaken te stellen.

Volgens deskundige Meijer zijn er oplossingen te bedenken. “Bij goede verbranding van dit biogas, moet geen formaldehyde vrij kunnen komen. Dus je zou het kunnen oplossen door de verbranding te optimaliseren.”

Lees ook:

Hoe ongezond is het branden van kaarsen?

Een seizoensgebonden vraag in deze week. Adem je kaarsvet in, en zo ja, hoeveel dagen van je leven kost je dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden