Valentijnsdag

Wat is de staat van de liefde na bijna een jaar corona? ‘Het is intiem om zo op elkaar aangewezen te zijn.’

null Beeld Sjoerd van Leeuwen
Beeld Sjoerd van Leeuwen

Zondag is het Valentijnsdag, de dag van de liefde. Hoe is het gesteld met ieders harten, nu partners door thuiswerken voortdurend op elkaars lip zitten, daten lastig is en het ontmoeten van die mooie onbekende in de kroeg niet meer kan?

Corona raakte ons dit jaar in het hart. Vrijwel alle soorten relaties zijn er afgelopen jaar in meer of mindere mate door veranderd, stelt Hanneke de Graaf, onderzoeker bij Rutgers, Kenniscentrum Seksualiteit. “Corona heeft invloed op de manier waarop we liefde en seksualiteit beleven, of je nu single of getrouwd bent, jong of oud.”

Volgens De Graaf hoeft niet ieders liefdesleven te lijden onder corona. Maar ze heeft wel zorgen om jonge mensen tot twintig jaar. Uit een onderzoek onder ruim 4000 jongeren dat Rutgers en Soa Aids Nederland vorige week publiceerden, blijkt dat jonge mensen veel minder eerste dates hadden: zei voor corona nog 51 procent recent een eerste date te hebben gehad, tijdens de tweede lockdown was dat gedaald tot 21 procent. Zo’n 65 procent ervaart sombere gevoelens. De Graaf: “Dat kan goed te maken hebben met een gebrek aan intimiteit. Het is zo’n belangrijke periode in hun leven: als je jong bent moet je de liefde kunnen ontdekken.” Opvallend is ook dat jonge mensen zich niet suf swipen op apps als Tinder: het percentage jongeren dat zegt online anderen te ontmoeten, is ongeveer hetzelfde gebleven.

Intiem om zo op elkaar aangewezen te zijn

Twintigers en dertigers hebben hun liefdesleven eveneens zien veranderen tijdens corona, zag De Graaf in een eerder onderzoek van Rutgers. Ook in deze leeftijdsgroep is het moeilijker om aan een onenightstand te komen. “Je ziet dan dat singles vaker seks hebben met dezelfde persoon, zonder dat ze dat een relatie noemen.”

Dat geliefden elkaar door het thuiswerken de tent uitvechten, lijkt nog niet het geval. Volwassenen die een vaste partner hebben, rapporteerden aan Rutgers meer seks en intimiteit tijdens de lockdown. Het aantal scheidingen lag in de eerste maanden van de coronacrisis iets lager en de volgende maanden iets hoger dan in eerdere jaren, schrijft het CBS in zijn laatste cijferreportage. Maar volgens De Graaf is een verdieping van een langdurige relatie juist ook goed mogelijk. “Mensen in onze onderzoeken zeggen ook dat ze tijdens deze crisis hun partners hebben herontdekt. Het is intiem om zo op elkaar aangewezen te zijn.”

Of de lockdown tot een babyboom gaat leiden, is nog onbekend. In de geboortecijfers zijn nog geen opvallende stijgingen te zien.

‘Culturele vertraging’ door corona

Volgens cultuurwetenschapper Margriet van Heesch, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in liefde en gender, speelt er in onze liefdeslevens door corona een ‘culturele vertraging’. “Bij grote, drastische veranderingen zie je dat mensen even tijd nodig hebben om zich aan te passen. Ze ervaren eerst stress en desoriëntatie. Maar mensen zijn heel fantasievolle, creatieve wezens. Ze vinden een oplossing.” Van Heesch gelooft dat mensen die nu een lastige tijd doormaken, zoals singles, er wel uit zullen komen, bijvoorbeeld met behulp van techniek. “Je ziet dat singles allerlei manieren vinden om digitaal mensen te ontmoeten en intiem te zijn, van online wijnproeven tot sexting.”

Die vindingrijkheid uit zich ook op andere manieren. “Uit internationaal onderzoek blijkt dat stelletjes hun seksuele routines juist in de lockdown doorbreken. En singles hebben meer soloseks.”

We moeten ons volgens Van Heesch niet blindstaren op de romantische liefde. “Liefde speelt een grote rol in de evaluatie van ons leven”, zegt ze. “We zien liefde als dé voorwaarde voor succes en geluk.” Zodoende hebben we van romantiek een soort doctrine gemaakt, stelt ze. “Liefde is in onze cultuur een ideologie geworden, waarbij we soms niet meer kunnen vertellen waarom het ook alweer zo belangrijk is.” Juist tijdens de lockdown is het interessant om andere vormen van liefde te ontdekken en te verdiepen. “Als er iets is wat we nu nodig hebben, dan is het wel kameraadschap. Je kunt je echt aan meer mensen hechten dan aan een romantische partner.”

Lees ook:

Door corona vertimmeren we onze rituelen

Voor ritueelonderzoeker en hoogleraar Irene Stengs was 2020 een ‘overweldigend’ jaar. Nog nooit ging het zo veelvuldig over haar vakgebied. Van het applaus voor de zorg tot de digitale kerstviering.

Op Valentijnsdag typt Lieke jouw liefdesbrief

Wie schrijft er nog liefdesbrieven in whatsapptijden? De Groningse Lieke van den Krommenacker typt ze op bestelling. Op locatie. Zeker ook op Valentijnsdag. ‘Klanten delen hun diepste zieleroerselen met mij.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden