MockumentaryThe Last African in Europe

Wat gebeurt er als Afrika de grenzen sluit voor witte vluchtelingen uit Europa?

Witte mensen die de chaos in Europa willen ontvluchten, komen Afrika niet meer in. Zwarte Europeanen kunnen er nog wel terecht. Dat is het uitgangspunt van ‘The Last African in Europe’, de mockumentary van Mo Hersi.Beeld Mo Hersi

In ‘The Last African in Europe’ onderzoekt programmamaker Mo Hersi, die op zijn derde met zijn familie uit Ethiopië is gevlucht, wat er zou gebeuren als de vluchtelingenstroom zich omdraait. 

Het scenario is als volgt: Nederland is ondergelopen, Europa zit in crisis en het Afrikaanse continent heeft de grenzen dichtgegooid. Witte mensen komen Afrika niet meer in. Zwarte Europeanen zijn wél welkom. Dat is het uitgangspunt van ‘The Last African in Europe’, de film van komediant en programmamaker Mo Hersi, die op zijn derde zelf met zijn familie uit Ethiopië is gevlucht. Een mockumentary, heet het in goed Nederlands: gefilmd in documentairestijl, maar met een verzonnen uitgangspunt. De film gaat 26 februari in première in de Nieuwe Bibliotheek in Almere.

Uit 'The Last African in Europe'

“Ik wilde onderzoeken wat er zou gebeuren als iedereen doet wat sommige mensen zeggen: ‘Ga terug naar je eigen land’”, zegt Hersi. “Terwijl”, en hij lacht als hij het zegt, “er Nederlanders zijn die langer in Afrika hebben gewoond dan ik”. Dat gegeven combineert Hersi met een gedachte-experiment van publicist ­Alphonse Muambi, die voorstelt om niet alleen de grenzen tussen Afrika en Europa te sluiten, maar ook andersom. Hersi: “En dan helemaal. Geen handel, geen toerisme.”

 Europa heeft een geschiedenis van vluchten, dat zijn we vergeten

Europa profiteert van de enorme hoeveelheden grondstoffen en goedkope arbeid die in Afrika te vinden zijn. Menig achttienjarige gaat een paar maanden naar Ghana om daar uit te zoeken welke opleiding past. “We kopen rozen van kwekerijen in Ethiopië waar mensen een schijntje verdienen, het is een slavernijeconomie. En ik doe er zelf net zo hard aan mee. Ik wil geen vingertjes wijzen.”

Uit 'The Last African in Europe'

Als de Afrikaanse landen besluiten om alle grenzen te sluiten, belandt Europa in een crisis. Tel daar de klimaatverandering bij op en alle ingrediënten zijn daar voor een vluchtelingenstroom vanuit Athene naar de overkant van de zee. “Wij kunnen ons in Nederland niet indenken dat we zouden moeten vluchten”, zegt Hersi. “Terwijl Europa wel een geschiedenis heeft van vluchten, denk aan de Joden in WO II; 75 jaar later zijn we dat helemaal vergeten.”

In de documentaire reageert onder anderen radiomaker Natasja Gibbs op het idee dat zij naar Afrika moet, als nazaat van Afrikanen. “Ik ben daar nog nooit geweest”, zegt ze. En: “Mag mijn kat dan ook mee?” Niet dus. “Maar hij is ook een beetje zwart!”, roept ze uit. Een zwarte man vertelt dat hij zijn witte vrouw niet wil achterlaten in Europa – een witte vrouw kan niet mee met haar man. “Vanwege de kleur van mijn huid zou iedereen meteen zien dat ik illegaal ben”, zegt ze. “Dus ik denk niet dat het gaat werken.”

Zitten ze in Afrika wel te wachten op terugkeer van de diaspora? 

Hersi: “Ik wil mensen een spiegel voorhouden, maar uiteindelijk wil ik weer tot verbinding komen.” Hij gaat met zijn mockumentary van een half uur het land door om debatavonden te organiseren. “Ik ga de film ook in Afrikaanse landen laten zien. Zitten al die mensen daar wel te wachten op de diaspora die terugkomt? Wat vinden ze van dat idee?”

Uit 'The Last African in Europe'

De documentaire eindigt met Hersi die drie witte Europeanen illegaal de zee overzet. Want, zegt hij in die scène: “Ik moet mijn familie ook te eten geven”. “Dat is wat mensensmokkelaars zeggen”, licht hij toe. Een vrouw die een koffer bij zich heeft, mag die niet meenemen. Het ding blijft achter op de kade. “Een belangrijk symbool. Als vluchteling mag je je spullen niet meenemen, je moet alles opnieuw opbouwen. Ik hoor mensen soms zeggen: ‘Dat is toch geen vluchteling, want die heeft een dure telefoon’. Wat zou je zelf dan als eerste meenemen?”

Lees ook:

Onmogelijk: Nederland wil alleen kant-en-klare vluchtelingen

Nederland is het enige land dat dat Syrische oorlogsvluchtelingen die in Turkije wachten op herplaatsing, afwijst als ze ‘te conservatief’ zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden