ProfielPsycholoog Wim van Dijk

Wat drijft Wim van Dijk, verstrekker van het dodelijke poeder ‘middel X’?

null Beeld

Voor het eerst maakte een verstrekker van het dodelijke ‘middel X’ zichzelf bekend. Wie is deze Wim van Dijk en wat drijft hem?

‘Ik ben een verstrekker.’ Het waren niet zomaar woorden die psycholoog Wim van Dijk (77) uit Den Bosch uitsprak, dit weekend in de Volkskrant. Hij bekende namelijk het doorverkopen van het dodelijke middel X aan ‘meer dan honderd’ mensen die er suïcide mee wilden plegen, een handel die tot nu volledig ondergronds bleef.

Van Dijk is een van de twee leden van Coöperatie Laatste Wil (CLW) die vorige week werden opgepakt. Hij werd snel weer vrijgelaten en zijn rol wordt volgens het OM nog onderzocht, maar houdt verband met de zaak rond Eindhovenaar Alex S., die het middel verhandelde.

Hoewel hij zich tegenover justitie beroept op zijn zwijgrecht, vertelt Van Dijk in de Volkskrant dat hij het middel van Alex S. kocht voor 30 euro en verkocht voor 50 euro per portie aan de mensen die bij hem aanklopten om hulp. Hij hoopt door de publicitaire stunt meer te bereiken dan door mee te werken aan het politieonderzoek.

Wat beweegt deze Bosschenaar om zijn verhaal te vertellen, ongeacht de juridische consequenties? Het korte antwoord: hij is een man met een missie. Dat wordt al duidelijk in een filmpje dat hij een jaar geleden opnam, zittend achter de computer in zijn ietwat rommelige woonkamer vol met boeken.

Burgerlijke ongehoorzaamheid

In de video, Alternatieve route euthanasie 1, slechts zo’n tweehonderd keer bekeken, legt Van Dijk uit hoe hij het voor zich ziet. Hij heeft er goed over nagedacht en stelt een ‘makkelijkere’ route voor, waarin de mens die wil sterven zelf de regie houdt, maar wel wordt bijgestaan door een stervensbegeleider.

Hij heeft lang gebroed op deze ideeën en heeft ze volledig uitgewerkt voordat hij zijn nieuwe partij, De Nieuwe Democratie, oprichtte. Het werd geen succes. In de tussentijd bracht hij zijn eigen idealen al in de praktijk: hij verstrekte het middel X aan mensen die bij hem aanklopten.

In een recent toegevoegde paragraaf op de website van zijn partij over de verstrekking van het middel, noemt hij de huidige euthanasiewet immoreel, omdat artsen volgens hem onmogelijk in staat zijn ondraaglijk lijden vast te stellen. “Ik zie slechts één optie: burgerlijke ongehoorzaamheid, zoals bij baas in eigen buik, snel leidend tot abortuswetgeving.”

Het sterven van Tineke

De kiem van zijn strijd ligt bij de vreselijke dood van zijn vrouw Tineke. Een regelrechte hel, zo noemde hij tijdens een tv-optreden bij SBS6 in 2020 de periode van vier dagen en nachten die het versterven van Tineke duurde. Ze droogde langzaam uit.

Tineke had alzheimer. Wat ze zelf niet wilde, gebeurde toch: in weerwil van haar ondertekende euthanasieverklaring kwam ze in een verpleeghuis terecht. Toen ze haar heup brak en Van Dijk besloot om haar niet te laten opereren, volgde een pijnlijk sterfbed. De dokters konden haar lijden niet in een keer verhelpen, dat zou strafbaar zijn, aldus Van Dijk.

Dus restte hem niets dan aan haar bed te zitten, al die eindeloze uren. Er gaat, schreef hij later op de Facebookpagina van De Nieuwe Democratie, geen dag voorbij waarop hij daar niet aan denkt.

Niemand wist waar het middel X te koop was

Na de dood van zijn vrouw werd Van Dijk lid van de CLW, een club die strijdt voor een levenseinde in eigen regie en volledige beschikbaarheid van het middel X. In de praatgroepen van de coöperatie was logischerwijs veel behoefte aan dit middel. Hij besloot die handschoen op te pakken.

Zo kwam hij in contact met Alex S., ook lid. Omdat hij zegt het middel voor 50 euro doorverkocht te hebben, dus met een marge van 20 euro, moet dit hem rond de 2000 euro opgeleverd hebben. Van Dijk verstrekte het middel overigens niet zomaar, maar beoordeelde de mensen die het van hem wilden kopen tijdens een gesprek bij hem thuis.

‘Onverstandig maar moedig’

Die werkwijze is in strijd met het standpunt van de CLW, die juist wil dat het middel zonder restricties beschikbaar is voor iedereen. Voorzitter Jos van Wijk, ook gearresteerd eind vorige maand, noemt Van Dijk ‘onverstandig maar ook moedig’. “Hij is heel bewust bezig geweest met strafbaar handelen. Maar hij heeft er veel anderen mee geholpen.”

Volgens Van Wijk toont dit aan hoeveel behoefte er bestaat aan het zelfdodingspoeder en dat de beschikbaarheid ervan wettelijk geregeld moet worden. De houding van justitie lijkt anders: in plaats van idealen zien zij excessen waartegen moet worden opgetreden.

Van Dijk noemt het proces een heksenjacht. Hij wil tot aan de Hoge Raad doorvechten voor vrijspraak en heeft daar dit weekend een crowdfunding voor gestart. Inmiddels heeft hij 7500 euro opgehaald. Aan de Volkskrant vertelde hij dat hij het voor Tineke doet. “Ik wil haar eren door dit zo aan te pakken.”

Lees ook:
Welke gevolgen heeft de bekentenis van Wim van Dijk?

Voor hemzelf in de eerste plaats, en voor Coöperatie Laatste Wil, waar hij lid van was. De club zit volgens voorzitter Jos van Wijk al ‘in het beklaagdenbankje’ na arrestatie van in totaal drie leden en de voorzitter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden