Microplastic

Wat doet plastic in ons lijf? In Utrecht gaan fietsende studenten het laten zien

Microplastics. Deze deeltjes worden onder meer in huidverzorgingsproducten verwerkt. Beeld Getty Images
Microplastics. Deze deeltjes worden onder meer in huidverzorgingsproducten verwerkt.Beeld Getty Images

De gezondheid van dieren kan flink leiden onder plastic. Hoe dat bij de mens zit, is nog onbekend. Deze zomer start een onderzoek naar het plastic dat we inademen.

Marten van de Wier

Hoeveel plastic krijgt de mens binnen, en wat doet dat met ons lichaam? Een Europees onderzoek, onder leiding van de Universiteit Utrecht, moet het eerste antwoord opleveren op die vraag.

De wetenschappers meten het plasticgehalte in de lucht in verschillende situaties. In Nederland gebeurt dat op een druk kruispunt in de gemeente Utrecht, waar door het remmen en optrekken bandenslijtsel in de lucht hangt.

Proefpersonen gaan fietsen bij druk kruispunt: hoeveel plastic komt er dan in hun bloed?

Gezonde studenten gaan bij dat kruispunt 20 minuten fietsen op een hometrainer. De onderzoekers meten hoeveel plastic er in de lucht hangt, en nemen voor en na het fietsen bloed af bij de proefpersonen. Zo moet duidelijk worden of het plastic uit de lucht via hun longen doordringt in hun bloed. Ook kijken ze naar het aantal witte bloedlichaampjes. Neemt dat toe, dan is dat een aanwijzing dat plastic leidt tot een ontstekingsreactie, zoals onderzoekers vermoeden.

Die ontstekingsreactie zou mogelijk bij mensen met een kwetsbare gezondheid of een bepaalde genetische aanleg kunnen bijdragen aan het ontstaan van chronische ziektes, stelt projectleider en toxicoloog Raymond Pieters van de Universiteit Utrecht.

Volgens Pieters is het voor het eerst dat de meting van plastic in de lucht wordt gecombineerd met die van plastic in het bloed bij proefpersonen, zodat de hele weg van het plasticdeeltje gevolgd kan worden.

Ook deelstudies in textielfabrieken en bij kunstgrasvoetbalvelden

Dit Nederlandse deel begint rond de zomer, is de bedoeling. Later beginnen andere deelstudies bij arbeiders in textielfabrieken in Roemenië, waar met synthetische vezels wordt gewerkt, en bij sporters op in Noorwegen, waar plastics opdwarrelen van het kunstgrasvoetbalveld.

Plastics zijn overal: ze zitten in de lucht, zijn gevonden in mineraalwater en voedsel en worden toegevoegd aan cosmetica. Een deel van dat plastic dringt ver ons lichaam binnen. Tot dusver zijn de ideeën over het mogelijke effect op de gezondheid van de mens vooral aannames, op basis experimenten met plastic en menselijk weefsel in het lab. Ook blijkt uit dierproeven dat plastic – in grote hoeveelheden – kan zorgen voor gevaarlijke ontstekingsreacties en schade aan organen.

Studie moet duidelijk maken of de mens een ongzonde hoeveelheid plastic binnenkrijgt

Of er in de werkelijkheid ook bij mensen gezondheidseffecten optreden, hangt volgens Pieters af van de blootstelling: krijgen mensen echt zoveel plastics binnen dat hun gezondheid eronder lijdt? De Polyrisk-studie moet daarover duidelijkheid geven.

Naast de Universiteit van Utrecht en de Vrije Universiteit Amsterdam doen wetenschappers uit Noorwegen, Duitsland, Italië, Bulgarije en Roemenië mee. Pieters hoopt begin volgend jaar de eerste uitkomsten te kunnen presenteren.

Polyrisk is een van de vijf grote plasticonderzoeken waarvoor de Europese Commissie eerder in totaal 30 miljoen euro uittrok. De Universiteit van Utrecht en het UMC Utrecht leiden ook een andere van die vijf: Aurora, dat bekijkt met welke plastics ongeboren kinderen in aanraking komen tijdens de zwangerschap.

Lees ook:

Het plastic zit ons in het bloed – en dat is waarschijnlijk niet gezond

Plastic in het menselijk lichaam bestuderen is ‘niet voor watjes’, zegt Heather Leslie. En dan bedoelt ze niet eens dat plasticwetenschappers stalen zenuwen nodig hebben vanwege de zorgelijke uitkomsten.

WWF waarschuwt: We ademen, eten en drinken plastic, tot wel een creditcard per week

De oceanen slibben dicht met plastic. Dat schaadt de natuur en uiteindelijk ook de mens, waarschuwt het Wereld Natuur Fonds, dat oproept tot een bindend VN-verdrag.

Geen plastic bakjes of zakjes meer voor komkommers en tomaten: Frankrijk begint offensief tegen plastic

Parijs bindt de strijd aan met de bakjes, folie en zakjes waarin groenten en fruit worden verpakt. Sinds 1 januari mag een dertigtal soorten niet meer in plastic worden verkocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden