Experimenten

Wat betekent de streep door 538 Koningsdag voor andere Fieldlab-evenementen, zoals het Songfestival?

Bezoekers in de Ziggo Dome tijdens een optreden van André Hazes. Het event valt onder een reeks van proefevenementen, waarbij Fieldlab onderzoekt hoe grote evenementen veilig kunnen plaatsvinden in coronatijd. Beeld ANP
Bezoekers in de Ziggo Dome tijdens een optreden van André Hazes. Het event valt onder een reeks van proefevenementen, waarbij Fieldlab onderzoekt hoe grote evenementen veilig kunnen plaatsvinden in coronatijd.Beeld ANP

Maatschappelijke onrust leidde ertoe dat twee testevenementen werden afgeblazen of uitgesteld. Hoe staat het met de andere Fieldlab-events?

Nog maar eens hamert Tim Boersma erop: “Deze proefevenementen zijn echt nodig, omdat we moeten onderzoeken hoe we de samenleving weer verantwoord kunnen openen.” Boersma is woordvoerder van Fieldlab Evenementen, de organisatie achter de testfestiviteiten. Hij kan begrip opbrengen voor het afblazen of uitstellen van evenementen, maar plaatst wel een duidelijke kanttekening. “We willen niet dat organisatoren bang worden onder druk van de publieke opinie. De polarisatie die we al eerder zagen tijdens de coronacrisis, zien we nu ook hier terug.”

Klap in het gezicht

Het is een ingewikkeld spanningsveld; het organiseren van testevenementen met tot wel 10.000 bezoekers als ‘wetenschappelijke noodzaak’ presenteren, terwijl de coronacijfers grillig zijn. De zorg, de horeca en winkeliers lieten afgelopen dagen meermaals weten de evenementen te ervaren als een klap in hun gezicht. “Wij denken dat het echt veilig kan, dat hebben eerdere proeven al uitgewezen”, stelt Boersma. “Die klap in het gezicht is nooit onze intentie geweest.”

Maandag werd het Oranjefeest, georganiseerd door 538, alsnog afgeblazen. De gemeente Breda gaf geen vergunning vanwege de veiligheidsrisico’s. Een groot testfestival op het terrein van de Zwarte Cross in het Achterhoekse Lichtenvoorde gaat ook niet door op 1 mei. Vanwege de maatschappelijke discussie en alle druk op de zorg is besloten het evenement tot nader order uit te stellen.

Fieldlab Evenementen en het kabinet blijven desondanks achter de testevenementen staan. Wel is door het kabinet nu een extra eis gesteld: de Fieldlab-evenementen gaan niet door als meer dan 900 patiënten op de ic’s liggen. Nu liggen daar 823 mensen.

Andere evenementen

De overige negen Fieldlab-evenementen die tot eind mei op de rol staan, gaan volgens Fieldlab Evenementen tot nu toe gewoon door. Zo gaat zaterdag de Efteling open voor 8.000 bezoekers, is er begin mei een concert in Den Bosch (3500 bezoekers) en gaat 15 mei een nachtclub open in Amsterdam voor 1000 feestgangers. Ook zijn er komende weken verschillende sportevenementen, waaronder een hardloopwedstrijd op het terrein van Vliegveld Twente.

Sommige organisaties moeten eerst nog een vergunning krijgen van de gemeente. Dat is nog niet overal gebeurd, maar de evenementen krijgen wel de steun van het kabinet. Betrokken gemeenten zijn al eerder ingelicht door Den Haag over de wijze waarop het evenement goedkeuring kan krijgen. De Fieldlab-onderzoeken staan onder leiding van hoogleraar Infectiepreventie Andreas Voss, met hulp van onder meer TNO en de TU Delft. Uiteindelijk worden de resultaten van de testevenementen onder zijn leiding aangeboden aan het kabinet.

Burgemeester Depla moest zich verdedigen in de gemeenteraad van Breda

De massaal getekende petitie van de Bredase chirurg Rogier Crolla over het inmiddels afgelaste 538 Oranjefeest van 24 april gaat ook naar de Tweede Kamer. De arts van het Amphia ziekenhuis overhandigde gisteravond zijn dringende oproep aan het Bredase stadsbestuur om het feest niet te laten doorgaan (digitaal) aan burgemeester Paul Depla. Die zegde toe een kopie van het 375.000 keer ondertekende document naar Den Haag te sturen. “Want uw actie heeft eraan bijgedragen dat er nu discussie is over de nut en noodzaak van Fieldlab evenementen. Hier in Breda, maar zeker ook landelijk.”

De overhandiging van de petitie vond plaats aan het begin van een ingelaste gemeenteraadsvergadering over het evenement, waarvoor 10.000 kaarten waren verkocht. Dat debat zou oorspronkelijk maandag plaatsvinden, maar werd een dag uitgesteld nadat de gemeente bekendmaakte geen vergunning af te geven voor het feest.

Met de afgelasting was de angel al grotendeels uit het debat. Wel moest Depla zich verantwoorden voor zijn late beslissing. Zonder uitzondering verweten de partijen in de gemeenteraad hem onvoldoende gevoel te hebben voor het sterke sentiment in de samenleving. “Het was gewoon een naïef plan”, vatte SP-fractievoorzitter Inge Verdaasdonk het heersende gevoel het meest kernachtig samen.

Lijst met proefevenementen

De proefevenementen zijn niet lukraak gekozen. De lijst is samengesteld door een stuurgroep van Fieldlab Evenementen, waar de overheid een dikke vinger in de pap heeft. In de stuurgroep zitten vertegenwoordigers van de evenementenbranche, maar ook ambtenaren van verschillende ministeries. Honderden initiatieven hebben zich aangemeld voor een Fieldlab-onderzoek. Vorige week is de definitieve lijst bekendgemaakt.

Boersma: “We hebben gekeken naar regionale spreiding en wilden graag evenementen met meer bezoekers dan bij de eerste testen. Daarom keken we naar bestaande organisaties, die dit überhaupt veilig konden organiseren.” Uiteindelijk is een shortlist gemaakt met een goede mix van verschillende evenementen. Het kabinet heeft daaraan finale goedkeuring gegeven en waar nodig aanpassingen afgedwongen. Het Songfestival bijvoorbeeld, dat ook op de lijst staat, is uiteindelijk toch teruggeschroefd in aantal bezoekers.”

Bijdrage aan wetenschap

Een van de sportevenementen die binnenkort plaatsvindt, is de ‘obstacle run’ in de gemeente Haarlemmermeer. Die run wordt georganiseerd door Mud Masters en is aangedragen via NOC-NSF. Naar aanleiding van de onrust is er wel ruggespraak geweest met de gemeente, zegt organisator André Skwortsow. “Het is goed om te weten dat dit een enorm openluchtterrein is. De deelnemers zijn verdeeld over 25 startgroepen.”

De vergunning is nog niet formeel verleend, maar Skwortsow maakt zich nog geen zorgen. “Wij vinden het belangrijk dat de hulpdiensten niet worden belast. Bij ons evenement hebben we weinig geblesseerden en huren we een eigen veiligheidsorganisatie in om druk op hulpdiensten en zorg te minimaliseren. Daarnaast willen we graag bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek om de maatschappij zo snel mogelijk op een verantwoorde manier te heropenen.”

Lees ook:

Het Oranjefeest in Breda was niet meer houdbaar

De maatschappelijke onrust is sterker gebleken dan het onderzoeksbelang. De gemeente Breda verleent geen vergunning voor het veelbesproken Oranjefeest van Radio 538. Tienduizend mensen met een kaartje krijgen hun geld terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden