Regenboogvlag

Wappert de Friese vlag echt voor iedereen?

Beeld Trouw

Een aparte regenboogvlag hijsen voor gays en transgenders is niet nodig, vindt de provincie Friesland. De homogemeenschap is het daar niet mee eens. 

Als enige is Friesland geen regenboogprovincie.  Een meerderheid in de Provinciale Staten voelt er niet voor, zo ook de Friese gedeputeerde Avine Fokkens. Als VVD-Statenlid bracht ze de discussie in 2016 op gang. “Waarom deze groep apart zetten? Homo-zijn is toch heel gewoon? Dan kun je ook een vlag hijsen voor andere minderheidsgroepen.” 

De Friese vlag wappert elke dag voor iedereen, vindt ze. “Sinds kort hangt in het provinciehuis een plakkaat met de tekst van artikel 1 van de Grondwet. Zo laten we zien dat wij als provincie iedere dag voor iedereen staan.” Een regenboogvlag benadrukt dat homoseksualiteit afwijkend is. “Dat beeld willen we niet in stand houden.”

Drenthe eerste regenboogprovincie

Drenthe werd in 2016 de eerste ­regenboogprovincie van Nederland. GroenLinks-Statenlid Henk Nijmeijer nam het initiatief; hij vond dat Drenthe op de bres moest springen voor de sociale acceptatie van lhbti’ers. De ­regenboogvlag is een symbool, vindt Nijmeijer. “Maar wel een belangrijk symbool. We hijsen hem hier op ­bepaalde dagen op het provinciehuis. Als teken dat lhbti’ers erbij horen.”  Na Drenthe werden alle provincies, behalve Friesland, regenboog­provincie. Er zijn ook 53 regenboog­gemeenten, waarvan twee Friese: Leeuwarden en Súdwest-Fryslân.

Nijmeijer kent de argumenten van Friesland wel. “Ik moet erom lachen. lhbti’ers zijn heel divers. En vaak niet als zodanig herkenbaar. Ze moeten weten dat ze gehoord worden.” Helaas is homoseksualiteit nog steeds een ­issue en is beleid broodnodig om het onderwerp onder de aandacht te brengen, vindt hij. Het gaat vooral om ­gedragsverandering van hetero’s. “Zij moeten de sociale acceptatie regelen.”

De Friese programmamaker Sipke Jan Bousema schrok ervan dat de Friesland weigert regenboogprovincie te zijn. “Emancipatie begint met zichtbaarheid”, herhaalt hij vaak, buiten in de tuin van zijn huis in Wyns. “Zichtbaar en hoorbaar zijn is zo belangrijk. Mensen met een andere seksuele voorkeur of identiteit moeten zich in Friesland welkom en veilig voelen. De regenboogvlag is daarvan het symbool. Je laat als provincie zien dat je voor seksuele diversiteit staat en dat je de groep lhbti’ers beschermt.”

Niet-hetero’s worden weggemoffeld

Bousema vindt het kwalijk dat iedereen in Friesland die niet hetero is, nu wordt ‘weggemoffeld’. “Ja, onder een brede algemene diversiteitsnoemer. Dat doet pijn.” Ook COC Fryslân ziet de regenboogvlag als expliciete erkenning voor de lhbti-gemeenschap. De belangenorganisatie spreekt tegen dat homo-zijn geen issue meer is in de provincie.

Bousema herkent dat. Op Fokkens’ argument dat homo-zijn ‘heel gewoon’ is in Friesland, reageert hij fel. “Dat is gedacht vanuit de heteronorm. Zo van: ik zie geen problemen, dus zijn ze er niet. Ik ken twee homostellen die uit een Fries dorp zijn weggepest. Dus hoezo gewoon?” 

Volgens gedeputeerde Fokkens voorkomt een regenboogvlag hijsen niet dat homo’s worden weggepest. “Daar zijn wetgeving en beleid voor nodig.” Binnenkort gaat ze met Bousema om tafel. Bousema ‘wil een brug slaan’. “Zodat ze de noodzaak om regenboogprovincie te zijn beter begrijpt.”

Ismay Wielaert (20):  Twee zoenende vrouwen is blijkbaar nog steeds taboe

Elke keer als ze een regenboogvlag ziet voelt ze zich een beetje trots. Student Ismay Wielaert (20) uit Leeuwarden ziet het kleurige dundoek als erkenning. “Een teken dat je er mag zijn. Want er is nog veel te bereiken op het gebied van acceptatie van seksuele diversiteit.” 

Zelf wist ze op haar veertiende dat ze op vrouwen viel. Ze nam eerst een docente op de havo in vertrouwen en vertelde het toen aan haar vriendinnen. Pas daarna aan haar ouders. En nee, dat was niet omdat die problemen zouden hebben met een lesbische dochter. “Ik kom uit een heel fijn en open gezin. Maar ik moest een drempel over. Ik moest het zeker weten. Toen ik het mijn ouders vertelde, kreeg ik een huilbui. Een soort ontlading. Mijn ouders zeiden: Ja en? Prima toch?”

Het zong wel rond op haar school, maar het was geen ‘megading’, zegt ze. Wel keken veel scholieren op het eindexamengala vreemd op toen ze met haar vriendinnetje stond te zoenen. “Daar trok ik me niks van aan. Maar het geeft wel aan dat twee zoenende vrouwen blijkbaar nog een taboe is.” In haar dorp liep ze gewoon hand in hand met haar vriendin. Verbaal geweld was er niet. “Alleen blikken.” 

Ze groeide op in het Friese dorp Appelscha. Op de havo werd er bij de biologieles alleen over heteroseks gesproken, herinnert ze zich. “Homoseksualiteit werd niet benoemd. Verder kende ik ook geen homoseksuelen.” Het had haar geholpen als ze die had gekend. “Het voelde best alleen. Als er een boegbeeld is, neemt het gevoel van eenzaamheid af.” Zichtbaarheid is daarom belangrijk, onderstreept ze. Het zou ook goed zijn als er op meer Friese middelbare scholen voorlichting zou worden gegeven over homoseksualiteit, vindt ze. “Maak het bespreekbaar. Dat zou veel homo’s die nog in de kast zitten enorm helpen.” 

Dat Friesland als enige geen regenboogprovincie is, noemt ze ‘een beetje lullig’. “Heteropolitici kunnen wel zeggen dat Friesland inclusief moet zijn, maar ik vraag me af of je recht van spreken hebt. Hetero’s voelen niet wat het betekent als je een minderheid bent. Of als je om je heen steeds het scheldwoord ‘homo’ hoort. Welke negatieve lading dat heeft en wat dat met je doet als jonge homo.”

Lees ook : 
‘Leg de rechten van lhbti’ers vast in artikel 1 van de Grondwet’ 

De coalitie moet maar eens de belofte inlossen die in het regeerakkoord staat, om rechten van lhbti’ers grondwettelijk vast te leggen, schrijven Astrid Oosenbrug en Philip Tijsma van COC Nederland in een opiniestuk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden