Wapenbezit

Wapen inleveren zonder straf slaat aan: dit jaar al 1200 (vuur)wapens vrijwillig afgegeven

null Beeld Jean-Pierre Jans
Beeld Jean-Pierre Jans

Het straffeloos inleveren van een wapen bij de politie slaat aan. Dit jaar zijn op die manier al ruim 1200 (vuur)wapens vrijwillig afgegeven, meer acties volgen.

Vuurwapens, vlindermessen, maar ook sabels en 17e eeuwse jachtgeweren. Je kunt het zo gek niet bedenken of Inspecteur Dandy Marcuñé van de Amsterdamse politie zag het langskomen tijdens een wapeninleveractie begin deze maand. Daarbij werden wapenbezitters aangespoord om vrijwillig en meestal anoniem hun (vuur)wapens in te leveren bij Amsterdamse politiebureau’s.

Een week lang kon dat zonder te hoeven vrezen voor vervolging vanwege verboden wapenbezit. “Als we een stuk of vijftig messen en tien of twintig vuurwapens binnen hadden gekregen, waren we al blij geweest”, geeft Marcuñé toe, coördinator van de actie. Uiteindelijk kreeg de Amsterdamse politie 336 wapens binnen, waaronder 68 illegale vuurwapens, 115 messen en 1000 stuks munitie. “Dat was boven verwachting. Heel belangrijk, want die troep moet van de straat af.”

Nadat de politie vorig jaar succesvolle proeven met kortdurende wapeninleveracties organiseerde in onder meer Rotterdam, wordt het middel steeds vaker ingezet. Uit een inventarisatie blijkt dat er alleen al dit jaar bij vijf inleveracties van de politie in onder meer IJsselland, Limburg en Zaanstad ruim 1200 wapens vrijwillig zijn afgegeven bij het politiebureau. Bij een kwart daarvan gaat het om (illegale) vuurwapens, een op de drie ingeleverde wapens is een mes. Andere politie-eenheden zijn ook enthousiast en overwegen soortgelijke acties.

Anoniem inleveren

De inleveracties duren vaak een week waarbij een wapen anoniem kan worden ingeleverd, met uitzondering van vuurwapens. Daarvoor komt de politie in burger langs om het wapen op te halen en gegevens van de bezitter te noteren. Als uit forensisch onderzoek blijkt dat het is gebruikt bij een misdrijf, gaat diegene niet vrijuit.

De redenen om wapens vrijwillig in te leveren, zijn uiteenlopend. Van jongeren die hun leven willen beteren tot een oudere man die een vuurwapen op zolder heeft liggen en niet wil dat deze via de familie in het ‘circuit’ belandt. Vooral de omgeving speelt daarin een belangrijke rol, weet Sven Brinkhoff, hoogleraar straf(proces)recht aan de Open Universiteit. “Dat zijn ouders die hun kind aansporen om het steekmes vrijwillig in te leveren of een vrouw die haar man overtuigt om dat vuurwapen weg te doen. Het kunnen ook mensen zijn die uit de criminaliteit zijn gestapt.”

null Beeld Politie Amsterdam
Beeld Politie Amsterdam

Brinkhoff kijkt op van het grote aantal (vuur)wapens dat op deze manier bij de politie terechtkomt. “Dit zijn hele mooie en waardevolle acties die vaker zouden moeten plaatsvinden”, vindt hij. “Hiermee haal je wapens uit het maatschappelijke verkeer door inkeermomenten te organiseren. Elk wapen is daarbij winst. Als dat tijdelijk zonder straf gepaard gaat, is dat niet zo erg.” Het inleveren van de meeste wapens kan anoniem. Bij vuurwapens geldt dat niet en wordt onderzocht of daar misdrijven mee zijn gepleegd. “Maar met ingeleverde messen kunnen ook misdrijven zijn ondernomen. Daarom zou het goed zijn om dat onderzoek door te trekken naar alle soorten wapens. Al kan de bereidheid om in te leveren dan afnemen.”

Verleden met de politie

De wapenactie in Amsterdam is onderdeel van de campagne ‘Amsterdam Ontwapent’, waarbij ook jeugdwerkers zijn betrokken. Wie als jongere een wapen inlevert, kan een gesprek krijgen over bijvoorbeeld hun toekomst. Jeugdwerker Caby Ballantine is enthousiast over de aanpak die volgens haar bij jongeren erg effectief kan zijn. “Anoniem is daarbij heel belangrijk. Jongeren met wapens hebben vaak een verleden met justitie en zijn huiverig voor de politie. Dit zou je vaker moeten inzetten.”

Redenen waarom jongeren een wapen (vaak een mes) dragen is volgens Ballantine meestal het gevoel van onveiligheid. “Ze zijn bijvoorbeeld zelf een keer neergestoken, of voelen zich niet veilig in hun wijk en willen zichzelf kunnen verdedigen.” Ballantine ziet dat jongeren steeds op jongere leeftijd met wapens in de weer zijn. Hulp is een cruciaal onderdeel bij dit soort inleveracties. “Als je jongeren op weg helpt met studie of werk, motiveert dat om vrijwillig afstand van wapens te doen.”

In Amsterdam kwam behalve gevaarlijke vuurwapens en messen, ook bijzonder historisch erfgoed binnen waaronder een 17e eeuws jachtgeweer. De ‘bijvangst’, aldus Marcuñé. Waar alle wapens in principe worden vernietigd, gaat de coördinator van de actie de historische geweren komende tijd nader onderzoeken. “Wie weet krijgen die dan weer een bijzonder plekje in het museum.”

Lees ook:

Jachtgeweren, boksbeugels en gaspistolen: Rotterdammers leveren vrijwillig 262 wapens in

De politie in Rotterdam heeft in een paar weken tijd 262 wapens ingezameld, onder het motto ‘Zonder straf van je wapen af’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden