ReportageRoosendaal

Waarom zijn jongeren zo gefrustreerd dat ze hun eigen buurtje stukmaken? ‘Dit was heel on-Roosendaals’

Al bijna een week is het ’s nachts onrustig in Roosendaal.Beeld ANP

Urk, Arnhem, Roosendaal: juist in de provincie ging het afgelopen week flink mis met vuurwerkoverlast en rellende jongeren. De Roosendaalse wijk Langdonk sprong er in negatieve zin uit. ‘Dit kan niet alleen verveling zijn. Er zit onvrede achter.’

Gunita Kronberga is bezig om traumahulp voor haar kinderen te regelen. De Letse vrouw woont met haar tienerzoon en -dochter in wat afgelopen week het oog van de Roosendaalse storm was. Aan de voordeur vertelt ze hoe haar voormalige parochiewoning en de aanpalende kerk, die overigens geen dienst meer doet, diverse keren werden bestookt met ultrazwaar vuurwerk. Het leidde zelfs tot een brandje in de kerk. “Ik weet niet hoe een oorlog voelt, maar ik denk ongeveer zo. Ik heb met onze spullen klaargestaan om elk moment te kunnen vluchten.”

De rust lijkt wat teruggekeerd in Langdonk, een Roosendaalse jarenzeventigwijk met bovengemiddeld veel armoede, werkloosheid en gezondheidsproblematiek. Een groene buurt ook, met veel hofjes en een aardig winkelcentrum. Nadat de ongeregeldheden in aanliggende wijken eerder waren begonnen, beleefden ze hier hun dieptepunt. Je moet er getuige van zijn geweest om de waanzin te beseffen, zeggen buurtbewoners. Jerrycans met liters brandbare vloeistof waaraan vuurwerk werd vastgemaakt, joelende jongeren, brandstichtingen, politie die werd bekogeld. “Het was de hel”, verzucht een vrouw vanaf haar balkon.

Zulke beelden zie ik anders alleen op de televisie

Ondanks veertig jaar ervaring in het welzijnswerk, is ook opbouwwerker Ad van de Vrede geschrokken van de hevigheid. Hij was op de achtergrond aanwezig, er was geen houden aan. “In vredestijd maak je verbinding met mensen, niet als het escaleert. We moeten uitvinden waarom jongeren zo gefrustreerd zijn dat ze hun eigen buurtje stukmaken. Dit was heel on-Roosendaals. Zulke beelden zie ik anders alleen op de televisie, van elders op de wereld.”

Het noopte burgemeester Han van Midden tot een noodverordening, die de rust enigszins heeft teruggebracht. Een vuurwerk- en samenscholingsverbod, preventief fouilleren en controle langs toegangswegen leiden ertoe dat bewoners ’s avonds weer gewoon naar bed kunnen. Het houdt bovendien jongeren van elders weg die op de ellende afkwamen.

Ad van de Vrede, opbouwwerker bij WijZijn Traverse in de wijk Langdonk, Roosendaal.Beeld Ton Toemen

Het is een oplossing voor de korte termijn, maar Van Midden erkent dat er een dieper probleem is. “Dit gaat niet over coronaverveling of het vuurwerkverbod. De sociale structuur in de wijk is broos. Een ongebreidelde instroom van statushouders zorgt voor disbalans. Velen van hen sluiten zich op achter de voordeur. Daarnaast hebben we een Marokkaanse en een Nederlandse probleemgroep. Een groot deel van de bewoners heeft geen band met de omgeving. Ooit was er een goede mix. De mensen die het sociale DNA van de wijk vormden, zijn vertrokken. Oud-minister Ella Vogelaar toonde de sluimerende onvrede al aan, maar wilde dat vooral optisch aanpakken. In plaats van aan de stenen moeten we iets doen aan de structuur in zulke wijken.”

Op papier is Langdonk overigens redelijk gemêleerd. Een derde van de 5000 inwoners heeft een niet-westerse migratieachtergrond, er zijn koopwoningen en –appartementen (riante zelfs). En het gemiddelde inkomen is met 21.500 euro weliswaar laag, toch leeft slechts zeven procent van het sociaal minimum. De opbouw van de wijk zorgt echter voor een vertekend beeld. De buitenkant van Langdonk is aangenaam, met grote, vaak vrijstaande  huizen. De problemen concentreren zich juist in het hart, waar mensen in hofjes dicht opeengepakt wonen. Van Midden: “Daar heerst wetteloosheid, drugs. Zulke wijken heb je in middelgrote steden door het hele land. Daarom moeten we er landelijk veel meer aandacht voor hebben.”

Eén knal in de nacht en iedereen zit weer rechtop in bed

Buurtbewoners noemen het een wonder dat er afgelopen week geen slachtoffers vielen. Ondanks een paar dagen van relatieve rust, is de angst nog groot. Eén knal in de nacht en iedereen zit weer rechtop in bed. Zonder uitzondering bevestigen mensen het beeld dat de burgemeester schetst. En vrezen ze de aanstaande jaarwisseling. Die was vorig jaar al veel te heftig, zegt een ouder echtpaar. “We hadden besloten om dit jaar naar een hotel te gaan, maar met alles wat er nu is gebeurd, durven we ons appartement niet onbewaakt achter te laten.”

Overdag is het rustig in de wijk Langdonk.Beeld Ton Toemen

De gebeurtenissen hebben Van de Vrede op scherp gezet. “Je moet soms dieper in de ellende zakken om te beseffen hoe groot het probleem is. Pas dan kun je eraan werken. Ook wij moeten er een schepje bovenop doen. Waar zijn bijvoorbeeld de ouders in dit verhaal? Het is ons blijkbaar niet gelukt om goed contact met hen te krijgen. Er is altijd een onderkant van de samenleving, maar de massahysterie die we hier hebben gezien, daar ben ik wel pissig over.”

De kinderen van Gunita Kronberga zijn inmiddels weer thuis. Ze hebben een paar nachten bij kennissen doorgebracht, zo bang waren ze. Kronberga hoopt dat de relschoppers hun verstand gaan gebruiken. “Dit kan ook een mooie wijk zijn, met voetballende kinderen op het veld en ouderen die achter hun rollator door de buurt wandelen. Tegelijk zijn er ouders die vernielingen van hun kinderen goedpraten. Dat ervaar ik als ik hen aanspreek. Daarom ben ik niet zozeer boos op de jongeren. Ik ben veel meer teleurgesteld over een generatie die weinig opvoeding krijgt.”

Lees ook: 

Politie en ME grijpen in na nieuwe onrust op Urk: tien arrestaties

Het is zaterdag opnieuw een tijdlang onrustig geweest op Urk. Groepen jongeren verzamelden zich aan het begin van de avond rond het Wilhelminapark en gooiden met zwaar vuurwerk. Er was veel politie op de been. Inmiddels is de rust teruggekeerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden