Zwartepietendiscussie

Waarom Roetveegpiet er bij Sylvie en Danny niet in komt. ‘Mijn keuzes worden me afgepakt’

Zwollenaren Danny Hoogeveen (39) en Sylvie de Jonge (57) spelen op 5 december Sint en Piet. Alleen zwart is voor hen een optie. Beeld Herman Engbers

In steeds meer plaatsen vervangt de roetveegpiet Zwarte Piet. Dat zal dit weekend bij de intochten weer voor protest zorgen. 

Achter het raam in het huis van Kirsten Kakes uit Den Bosch staat in vol ornaat een beeltenis van Zwarte Piet. “Die heb ik voor mensen die voorbijlopen”, zegt de 42-jarige. “Iedereen mag weten dat ik voorstander ben van Zwarte Piet. Een andere Piet komt er bij mij niet in.”

Deze novemberavond is Kakes niet thuis. Ze staat op het marktplein in Den Bosch, tussen pak ‘m beet tweehonderd mensen die zijn afgekomen op een demonstratie van de actiegroep Pro Zwarte Piet Den Bosch. Samen met een kennis deelt ze op eigen initiatief koffie en thee uit aan Bosschenaren, sommigen zijn verkleed als Zwarte Piet. “Het is koud en donker, dus we dachten: we nemen wat warms mee”, zegt Kakes. 

Bij de landelijke intocht van Sinterklaas, vandaag in Apeldoorn, zijn voor het eerst geen traditionele zwartgeschminkte pieten aanwezig. Ook in andere grote steden hebben (een deel van) de knechten van de Sint roetvegen, zoals bijvoorbeeld in Den Bosch. Dat tot woede van voorstanders van de klassieke Piet, die de afgelopen weken de straat op gingen.

‘Wij kijken naar een Sinterklaasjournaal mét zwarte pieten’

Kakes ontrolt een wit spandoek met daarop de tekst ‘Den Bosch (hartje) Zwarte Piet, iets anders willen wij niet.’ Vier witte lakens gingen verloren bij het maken van het doek. “Toen mijn man hielp is het gelukt”, aldus Kakes, voor wie het menens is. Ze is kwaad op het ‘kleine groepje mensen’ dat Zwarte Piet van haar kinderen wil afpakken. “Het Sinterklaasjournaal heeft nu ook alleen roetveegpieten, dat komt bij ons thuis dus niet op tv. Mijn twee kinderen kijken via internet naar een Sinterklaasjournaal mét zwarte pieten.”

Kakes werkt bij een koeriersbedrijf, waar een meerderheid van de chauffeurs gekleurd is. “Met hen heb ik het maar niet over Zwarte Piet. Op kantoor zeggen collega’s vaak ‘maak je niet zo druk’, maar het is toch anders als je kinderen hebt, denk ik. Op school zijn de Pieten gelukkig nog zwart, als er bij de intocht echt roetveegpieten zijn dan gaan we niet meer”, aldus Kakes. “Waarom ik zo stellig ben? Met paarse Pieten of stroopwafelpieten wordt het een circus. Dat is het niet. We zetten schoenen bij de haard en zingen liedjes. Waarom? Omdat dat de traditie is, net als Zwarte Piet.”

In Nederland vindt een krappe meerderheid (56 procent) dat zwarte piet onveranderd moet blijven. Een op de vijf mensen vindt dat Piet moet veranderen. Dat bleek uit een peiling van het Sociaal en Cultureel Planbureau, maar die cijfers komen uit 2018, voor het geweld bij de intocht in Eindhoven, vorig jaar, en de bestorming van een bijeenkomst van Kick Out Zwarte Piet in Den Haag, vorige week.  

Alleen zwart is een optie

Volgens actualiteitenprogramma ‘EenVandaag’ vindt twee derde van de Nederlanders het onacceptabel dat er dit jaar enkel roetveegpieten te zien zijn bij de landelijke intocht. Het programma legde die vraag afgelopen week voor aan ruim 75.000 Nederlanders. EenVandaag concludeert dat de steun voor aanpassen van Zwarte Piet niet meer groeit. 

Ook in Zwolle werd deze week gedemonstreerd door voorstanders van Zwarte Piet. Het protest viel in het water door een gebrekkige organisatie, maar Zwollenaren Danny Hoogeveen (39) en Sylvie de Jonge (57) stonden ondanks de regen trouw voor het provinciegebouw. “Ik heb nog nooit gedemonstreerd”, zegt De Jonge. Vroeger deed ze administratiewerk, nu zit De Jonge thuis met een uitkering. Ze helpt minima, deelt eten uit haar moestuin uit aan mensen die tussen wal en schip vallen. 

Samen met Hoogeveen speelt ze op 5 december Sint en Piet. Nog wel, want alleen zwart is voor hen een optie. Ze zijn bang dat gemeenten subsidies voor Sinterklaasintochten mét Zwart Pieten intrekken. Zo wilde de gemeente Deventer alleen geld vrijmaken voor een intocht waarbij minimaal één op de drie Pieten roetvegen heeft. Na protest werd dat voorstel ingetrokken. 

De Jonge: “Als het zo doorgaat hang ik deze juten zak aan de wilgen. Nederland is een cultureel land maar ik heb het gevoel dat mijn keuzes me worden afgepakt. Niets mag nog hier, van Jodenkoeken tot Negerzoenen en Afrikaantjes. Wat als de discussie over Sinterklaas voorbij is, beginnen mensen dan over Kerst?”

Lees ook: 

Waarom ‘Piet’ Kevin Jans (20) zwart blijft

Kevin Jans weet het zeker. De 20-jarige piet laat zich binnenkort weer helemaal zwart schminken.

Staat het Sinterklaasfeest op het punt te veranderen?

De ruwe verstoring van een bijeenkomst van Kick Out Zwarte Piet, bevestigt wat hoogleraar sociologie Peter Achterberg denkt: “Piet polariseert en dat zal zo blijven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden