Coronavaccin

Waarom Nederland later begint met vaccineren dan België en Duitsland

In de Festhalle in Frankfurt am Main staat alles al klaar om te beginnen met vaccineren.  Beeld AFP
In de Festhalle in Frankfurt am Main staat alles al klaar om te beginnen met vaccineren.Beeld AFP

Het vaccinatieprogramma in Nederland heeft iets gemeen met het coronatestbeleid. Het komt moeizaam op gang. Maar waarom?

Laat Nederland zich opnieuw verrassen in de coronacrisis? Eerst was de testcapaciteit niet op orde, nu komt het vaccinatieprogramma traag op gang. Althans, andere landen doen het sneller. Waarom kan Nederland pas beginnen met vaccineren op 8 januari, terwijl buurlanden Duitsland en België dit jaar al beginnen?

Het moet zorgvuldig en veilig, zei minister Hugo de Jonge van volksgezondheid donderdag in de Tweede Kamer. Waarom Nederland er langer over doet om zorgvuldig en veilig te vaccineren, daarop had De Jonge geen concreet antwoord. Wel zijn er bekende hobbels die nog genomen moeten worden. Het registratiesysteem is daar een van. Technisch is dat systeem op orde, stelt GGD GHOR, de koepelorganisatie van GGD’en. Maar dat systeem moet nog worden gevoed met nieuwe informatie over het vaccin. Over bijwerkingen bijvoorbeeld.

Rotterdam, Utrecht en Hart voor Brabant worden de eerste drie GGD-regio’s waar mensen straks een coronaprik kunnen halen. Dat zegt René Stumpel, directeur van GGD Gooi en Vechtstreek. Op 8 en 11 januari begint daar het inenten van zorgpersoneel.

Als de coronavaccins in Nederland zijn, worden ze met de bijbehorende medische hulpmiddelen opgeslagen bij het bedrijf Movianto in Oss. Dat verzorgt jaarlijks het landelijke vaccinatieprogramma voor de griepprik.

De Europese Commissie maakte vrijdag bekend dat ze gebruikmaakt van haar optie op 100 miljoen doses van het vaccin van Biontech-Pfizer en 80 miljoen doses van Moderna. Nederland mag 3,89 procent van de aangekochte voorraad gebruiken, waardoor er in totaal 11,7 miljoen doses van Biontech-Pfizer en 6,2 miljoen van Moderna beschikbaar zijn voor Nederland.

Die nieuwe informatie gebruiken de GGD’en ook om zogeheten belscripts te maken. Vanaf 4 januari krijgen medewerkers van verpleeghuizen, gehandicaptenzorg en in de wijkverpleging als eerste groep een oproep om telefonisch een afspraak te maken. Aan de andere kant van de lijn zitten medewerkers van callcenters die een antwoord paraat moeten hebben als zij vragen krijgen. Die antwoorden staan in de belscripts. Zo’n belscript schrijven kan pas als de fabrikant van een vaccin met gedetailleerde informatie komt, bijvoorbeeld over de gevaren bij zwangerschap. Die gegevens komen maandag vrij, als het Europees medicijnenagentschap EMA het vaccin van Pfizer goedkeurt.

Nederland veranderde van strategie

Eerder hebben de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Canada het vaccin al goedgekeurd. Het was dus best mogelijk iets eerder aan de benodigde informatie te komen, ook al is dit niet de officiële route.

Dat Nederland pas op 8 januari begint, kan ook te maken hebben met de strategie die enkele keren is gewijzigd. In november stonden de ouderen in verpleeghuizen nog vooraan om een prik te krijgen. Op 8 december veranderde deze strategie. Het Pfizervaccin is namelijk minder geschikt voor een prikactie in verpleeghuizen omdat het tot -70 graden gekoeld moet worden. Deze informatie is overigens al maanden bekend. Dat Pfizer als eerste op de markt verschijnt, is evenmin een verrassing. Zij kwamen begin november ook als eerste met hun onderzoeksresultaten, kort daarop gevolgd door Moderna. Nog altijd zijn Pfizer en Moderna de enige twee farmaceuten die al gegevens hebben gepubliceerd.

Toen duidelijk werd dat vaccineren van ouderen op problemen zou stuiten, verlegde het kabinet de aandacht naar de medewerkers van de instellingen. Bedrijfsartsen zouden de prikken geven. Dat kunnen we niet alleen, zeiden bedrijfsartsen. Zij zien meer in toezicht houden op de vaccinaties en bijspringen bij calamiteiten. Dus kreeg de GGD ineens de opdracht om ruim 260.000 medewerkers in te enten, terwijl de GGD’en een week eerder nog dachten dat zij pas in augustus vol in actie moest komen, als de niet-kwetsbare groepen aan de beurt zouden zijn.

Lees ook:

Zo gaat het vaccin van de Pfizer-fabriek naar de Nederlandse arm

Het coronavaccin van Pfizer wordt misschien volgende week al goedgekeurd. Drie te nemen hobbels voordat het vaccineren begint.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden