Huisvesting

Waarom het sommige gemeenten wél lukt om statushouders aan een woning te helpen

Het project Place2BU in Leidsche Rijn waar jongeren, statushouders en mensen uit de maatschappelijke opvang door elkaar wonen in tijdelijke woonunits.Beeld Werry Crone

Terwijl sommige gemeenten aan de bel trekken omdat ze geen huisvesting kunnen bieden aam vluchtelingen met een verblijfsvergunning, lukt het een handjevol wel om voldoende mensen aan een woning te helpen. Hoe doen die dat?

Het is een kwestie van dóen, antwoordt de Tilburgse wethouder Mario Jacobs (GroenLinks) op de vraag hoe zijn gemeente het voor elkaar krijgt om meer vluchtelingen aan een woning te helpen dan het Rijk verplicht. “We hebben een meer dan goede samenwerking met woningcorporaties en andere gemeenten in de regio”, licht hij toe. “We hebben een houding van: we nemen onze verantwoordelijkheid en we helpen elkaar.”

De gemeente Tilburg is een van weinige gemeenten die het in 2020 voor elkaar kregen om voldoende vluchtelingen met een status te huisvesten. Sterker nog: de gemeente hielp 41 mensen meer aan een woning dan strikt noodzakelijk was. Vanzelfsprekend is dat niet. Gemeenten hebben grote moeite om woningen te vinden voor statushouders, bleek dinsdag opnieuw. Zeven gemeenten in de regio Alkmaar stuurden een brandbrief aan staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (VVD, Asiel) omdat de opdracht die hun gegeven is te groot zou zijn.

Het zijn niet de enige gemeenten die worstelen. Op 1 januari van dit jaar hadden gemeenten gezamenlijk ruim 1600 statushouders minder een woning toegewezen dan van het ministerie had gemoeten. En dan moet de grootste uitdaging nog komen: in de eerste helft van dit jaar hebben 13.500 statushouders een woning nodig, dat zijn er 7000 meer dan in de tweede helft van 2020. ‘Onredelijk’ en ‘onmogelijk te realiseren’, oordelen de gemeenten in de regio Alkmaar. Er moet ‘een klein wonder’ gebeuren wil dat lukken, zei de Utrechtse wethouder Maarten van Ooijen (ChristenUnie) eerder al over die cijfers. 

Als het bij de ene niet lukt, dan bij de andere misschien wel

Toch lukt het sommige gemeenten wel. Tilburg doet het, net als Arnhem, Waalwijk of De Fryske Marren. Wat is het geheim? 

Tilburg heeft ‘een lange geschiedenis’ van goede samenwerking met woningcorporaties en omliggende gemeenten, zegt Jacobs. “Als het de ene gemeente niet lukt om iemand te helpen, lukt een ander dat misschien wel. Bijvoorbeeld omdat een groot gezin een andere woning nodig heeft dan een echtpaar zonder kinderen.” De woningmarkt staat in Tilburg minder onder druk dan in bijvoorbeeld de Randstad, erkent hij. Maar de gemeente is dan ook continu aan het bouwen en investeren in de voorraad sociale woningbouw, zegt Jacobs. 

De gemeenten die erin slagen om voldoende vluchtelingen te huisvesten doen dat door veel samenwerken en creatieve oplossingen te zoeken, blijkt bijvoorbeeld ook in Arnhem. Ook die stad lukt het jaar na jaar om voldoende, zo niet meer, mensen aan een huis te helpen dan noodzakelijk is. Bijvoorbeeld door alleenstaande statushouders samen te laten wonen, of statushouders te koppelen aan jongeren die de pleegzorg verlaten en op zichzelf gaan wonen. Dat gaat niet altijd soepel, erkent een woordvoerder, maar vaak lukt het. “Je moet creatief kijken. We vragen ons af: wat kan er wel?” 

Inhaalslag door de IND

Gemeenten moeten komend jaar duizenden statushouders meer huisvesten dan in 2020 omdat de IND bezig is met een inhaalslag. Daardoor krijgen ineens veel mensen een verblijfsvergunning. Diezelfde vertraging heeft er afgelopen jaren overigens ook voor gezorgd dat een enkele gemeente niet aan de opdracht van het Rijk kon voldoen, juist omdat er te weinig vluchtelingen met een verblijfsvergunning werden toegewezen. Dat speelde bijvoorbeeld in Midden-Drenthe en Roosendaal. 

Lees ook:

Gemeenten moeten plots meer woningen voor statushouders vinden: ‘Er moet een klein wonder gebeuren’

Tienduizenden statushouders hebben volgend jaar een woning nodig. Gemeenten moeten dat gaan regelen, maar hoe?

Gemeenten helpen vluchtelingen te weinig aan woning

Vluchtelingen moeten langer in een azc wonen, omdat gemeenten er niet goed in slagen een huis voor hen te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden