Fondsenwerving

Waarom doneert Nederland nog niet gul aan Giro555 voor deze rampzalige pandemie?

 Viroloog Marion Koopmans tijdens de start van Giro555 tegen corona, op 12 mei. De samenwerkende hulporganisaties openen Giro555 voor een Nationale Actie om corona te bestrijden in arme en kwetsbare landen.  Beeld ANP
Viroloog Marion Koopmans tijdens de start van Giro555 tegen corona, op 12 mei. De samenwerkende hulporganisaties openen Giro555 voor een Nationale Actie om corona te bestrijden in arme en kwetsbare landen.Beeld ANP

De actie van Giro555 tegen corona komt moeizaam op gang. De pandemie is dan ook een lastige kandidaat om een hele natie mee te verenigen.

Slechts één miljoen euro had Giro555 aan het einde van het weekend verzameld om de coronapandemie in armere landen een halt toe te roepen. Niet eerder heeft de organisatie zo weinig opgehaald, terwijl de nood enorm is. Giro555 focust in televisie- en radiospotjes nu nog voornamelijk op de dramatische situatie in India, maar verwacht dat ook Nepal en verschillende Afrikaanse landen snel hulp nodig hebben om de gezondheidszorg overeind te houden en uiteindelijk een vaccinatieprogramma op poten te zetten.

Hoewel het bedrag lager is dan verwacht, verbaast de moeizame start de elf samenwerkende hulporganisaties (SHO) achter Giro555 ook weer niet. “We begrijpen waarom het tot nu toe tegenvalt”, zegt Annemieke Ruggenberg van de SHO. Als het gaat over fondsenwerving is de ene ramp de andere nu eenmaal niet: natuurrampen doen het beter dan oorlogen, mensen geven guller aan wat of wie ze kennen en hoe concreter, hoe beter. Zo is te verklaren waarom er na tyfoon Haiyan in 2013 meer dan 36 miljoen euro werd opgehaald voor de Filipijnen, maar in hetzelfde jaar voor de slachtoffers van de oorlog in Syrië slechts 5 miljoen euro.

Uniek aan deze ramp is echter dat Nederlanders er zelf ook middenin zitten. Dat leidt bij een deel van de Nederlanders tot de vraag waarom Giro555 daar geen aandacht voor vraagt. “De hulporganisaties achter Giro555 werken vooral in lage- en middeninkomenslanden waar regeringen minder dan in Nederland in staat zijn slachtoffers medisch te ondersteunen”, zo leggen de organisaties uit in een verklaring.

Wat is Giro555?

Giro555 is de vlag waaronder elf Nederlandse hulporganisaties samenwerken bij grote rampen. In 2004 werd het rekeningnummer voor het eerst geopend, voor de slachtoffers van de tsunami die Azië overspoelde. De laatste actie was in 2020, voor de slachtoffers van de explosie in de haven van Beiroet en leverde 15 miljoen euro op.

De campagnes van Giro555 lopen meestal een maand of drie. Daarna stopt Giro555 met vragen om giften, wordt het actieteam opgeheven en maken de hulporganisaties bekend hoeveel geld Nederlanders in totaal hebben gestort. Een klein deel van het geld wordt gebruikt om actiekosten te betalen, zoals voor de foto’s en de website. De rest wordt verdeeld onder de hulporganisaties, naar gelang de aard van de ramp.

Dat de coronapandemie een ramp is van ongekende omvang, dat zullen weinig mensen ontkennen. “Toch is aan de vraag of Giro555 voor de coronapandemie geopend moest worden, veel overleg voorafgegaan”, vertelt Ruggenberg. “Maar we voelen ons verplicht hier aandacht voor te vragen. Hoe langer je wacht, hoe erger de problemen worden.”

Weinig beeldmateriaal

Wat ook niet helpt in de fondsenwerving is dat er, juist door de pandemie, weinig beeldmateriaal beschikbaar is. Bekende Nederlanders kunnen niet even naar India vliegen om daar verhalen te maken. Ook lastig: de SHO vragen geen geld voor één land met één doel, maar voor meerdere landen en een doel dat lastig te definiëren is. Er moeten niet enkel vaccins naar armere landen, of zuurstofflessen. Nee, er moeten ook nog mensen opgeleid worden om vaccins toe te dienen en er moet een infrastructuur komen om de doses gekoeld te vervoeren en te bewaren. Breng dat maar eens in een spotje over het voetlicht.

Maar omdat het verleden leert dat voorbeelden werken, zette de SHO maandagmiddag, zes dagen na het openstellen van Giro555, toch wat handvatten op de website. Het helpt mensen te weten dat de organisaties met 5 euro honderd mondmaskers kunnen kopen en met 30 euro beschermende kleding voor een gezondheidsmedewerker. Voor 120 euro kan een dorpsgemeenschap voorgelicht worden over het belang van een vaccinatie, en een zuurstofconcentrator kost 650 euro.

Verder zoeken de hulporganisaties naar manieren om ook het niet-televisiekijkende publiek te bereiken. Toen de hulporganisaties voor het eerst samenwerkten onder de vlag van Giro555, voor de slachtoffers van de tsunami in Azië in 2004, ging dat vergezeld van een gigantische televisieshow waarin bekende Nederlanders telefoontjes beantwoordden van donateurs, en zette heel zingend Nederland zich in met een lied. Voor de natuurramp werd het recordbedrag opgehaald van ruim 203 miljoen euro.

Anno 2021 is de manier waarop mensen media tot zich nemen drastisch anders. De samenwerkende hulporganisties werken daarom nu aan een online platform waar bekende Nederlanders van alles kunnen plaatsen dat mensen moet oproepen te doneren. “Een zanger kan er bijvoorbeeld een nieuw nummer op zetten, waar mensen in ruil voor een donatie naar kunnen kijken”, legt Ruggenberg uit. “We zetten meer dan voorgaande jaren in op sociale media.”

Lees ook:

Waarom geven we wel gul aan Sint-Maarten en niet aan Syrië?

De ene ramp is de andere niet. Om zes uur vanmorgen gaven Ronald Plasterk en zanger Jamai het startsein voor de nationale inzamelingsactie voor de slachtoffers van orkaan Irma. Met meteen al een startbedrag van 5,2 miljoen euro. Dat is nu al meer dan er in 2013 in totaal werd opgehaald voor de burgeroorlog in Syrië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden