Testcapaciteit

Waarom de besmettingscijfers nu maar heel weinig zeggen over het werkelijke aantal coronagevallen

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het aantal besmettingen lijkt te stabiliseren. Of meten we vooral de maximale testcapaciteit?

Jan Kleinnijenhuis

Voor het eerst in acht weken tijd zakte het gemiddeld aantal positieve testen donderdag, iets. Maar reden voor veel optimisme is er nog niet. Het aantal besmettingen blijft zeer hoog, en het is maar de vraag of de 22.274 positieve tests van dat etmaal een goed beeld geven van het werkelijke aantal besmettingen.

Al ruim een week geleden waarschuwde de landelijke GGD dat de organisatie tegen de grens aan zit van het aantal testen dat afgenomen wordt. Afgelopen week waren dat er gemiddeld ruim 92.000 tests per dag. Veel meer dan dat is op dit moment niet mogelijk. Dat blijkt ook uit meldingen van mensen die een afspraak proberen te maken: het duurt langer en mensen moeten steeds verder reizen om getest te kunnen worden. De drempel om daadwerkelijk getest te worden, komt dus steeds hoger te liggen.

Percentage positieven

De afgelopen tien dagen kwam het aantal positieve testresultaten telkens boven de 20.000 per dag, met uitschieters tot ruim 23.000. Gegeven het maximaal aantal tests dat afgenomen kan worden, wordt dat aantal bepaald door het percentage aan positieve testen. En dat stijgt de afgelopen weken juist gestaag door.

Eind september testte gemiddeld zo’n 8 procent van alle mensen bij de GGD positief. Dat percentage is gestegen tot 22,3 procent. Dat is het hoogste percentage sinds het RIVM dit is gaan bijhouden, vanaf het late voorjaar van 2020. Zelfs aan het einde van 2020, toen het kabinet eerst een gedeeltelijke en vervolgens volledige lockdown afkondigde, piekte het percentage positieven op ruim 18 procent. Zolang het aantal testen op een dag min of meer vastligt, zal het percentage positieven dus eerst moeten dalen om een daling in de dagaantallen te kunnen zien.

Het zicht op hoezeer het virus zich daadwerkelijk verspreidt, is hierdoor flink afgenomen. Uiteindelijk zullen die cijfers wel zichtbaar worden: in aantallen ziekenhuisopnamen, en uiteindelijk ook in het aantal mensen dat door corona komt te overlijden. Maar die cijfers vertellen het verhaal vooral achteraf: het duurt nu eenmaal enige tijd voordat mensen zo ziek worden dat ze in het ziekenhuis worden opgenomen, of zelfs komen te overlijden.

Virus in het riool

Eén methode om meer vooruit te kijken naar de verspreiding van het virus, is door metingen te doen naar het aantal virusdeeltjes in het rioolwater. Daar is wel iets op af te dingen: niet bij iedereen die besmet is, is het virus aan te tonen in de ontlasting. Maar op grote schaal is het toch een indicator die iets kan zeggen over de verspreiding.

Uit de meest recente data van het RIVM blijkt dat het aantal virusdeeltjes dat in het rioolwater is gemeten fors blijft stijgen. Hoewel dat aantal niet terug te rekenen is naar het aantal besmettingen – het RIVM werkt nog aan een model daarvoor – zegt het wel iets als het vergeleken wordt met de metingen in eerdere periodes. Daaruit blijkt dat de meting van afgelopen maandag – de laatste dag waarover cijfers beschikbaar zijn – ruim twee keer zo hoog is als tijdens eerdere coronapieken. Een indicatie dat het virus veel verder verspreid is dan de absolute besmettingsaantallen nog kunnen aangeven.

Lees ook:

Nog nooit waren er zoveel coronabesmettingen in verpleeghuizen. ‘Onze cliënten kunnen nergens anders heen’

De huidige coronagolf brengt ook de verpleeghuizen en thuiszorg in de problemen. Waarom deze golf aan de ene kant zwaarder is, en aan de andere kant juist minder heftig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden