Asielzoekers

Waar vreemdelingenadvocaten dagelijks tegenaan lopen

null Beeld Idris van Heffen
Beeld Idris van Heffen

De Immigratie- en Naturalisatiedienst heeft beloofd voor de zomer alle oude asielaanvragen weg te werken. Maar vreemdelingenadvocaten zien dat een gebrek aan dossierkennis en inefficiënte planning het behalen van die doelstelling in de weg zitten. Een aantal voorbeelden uit de praktijk.

Sanderijn Wierink, Hamerslag & Van Haren Advocaten

Een van haar cliënten, een gevluchte Syriër, vertelde tijdens een verhoor dat hij in de beginjaren van de onrust in zijn dorp nog best een normaal leven kon leiden. “Dat kan niet wat u nu zegt, want al sinds 2011 woedt er een burgeroorlog in Syrië”, antwoordde de ambtenaar. “Je ziet dan misverstanden ontstaan”, zegt Sanderijn Wierink. “Omdat de ambtenaar niet weet hoe het conflict zich heeft ontwikkeld.”

Een andere cliënt, een Eritrese man, vroeg al in 2018 asiel aan. Pas in november 2020 kon hij zijn verhaal aan de IND doen. Nog altijd weet de man niet of hij asiel krijgt. Drie keer stapte Wierink naar de rechter om de IND tot een beslissing te bewegen. Drie keer droeg de rechter de IND op binnen een bepaald termijn te beslissen. Zonder resultaat. Het geeft ook een ongelijkheid, zegt Wierink. Anderen die net in Nederland asiel aanvragen, hebben al wel een beslissing op hun aanvraag gekregen.

Peter van Schijndel, Nolet advocaten

Het was eigenlijk een heel overzichtelijke zaak, vond vreemdelingenadvocaat Peter van Schijndel zelf. Zijn cliënt, een man uit Pakistan, was gevallen voor zijn buurmeisje. De twee waren niet getrouwd, maar hadden wel stiekem seks. De vader van het meisje kwam erachter en schoot haar dood, hij vluchtte het land uit.

Die gevreesde eerwraak gaf hem best een kans op asiel, zegt Van Schijndel. Maar als de man zijn verhaal bij de IND doet, lijkt de ambtenaar vooral geïnteresseerd in de sekspartij. Tot in detail wil ze weten wat voor seks ze hebben gehad. “Dat zijn vragen die we al jaren niet mogen stellen”, zegt haar meerdere na het verhoor tegen haar. Van Schijndel: “Het gebrek aan ervaring zorgt ervoor dat men vragen stelt die men niet moet stellen. Of géén vragen stelt die juist wel gesteld moeten worden.”

Jo-Anne Nijland, Van Doorn c.s. advocaten

In maart 2019 vroeg de cliënt van Jo-Anne Nijland al asiel aan. Ze vluchtte uit een Noord-Afrikaans land omdat ze transgender is: ze is geboren als man, maar gaat door het leven als vrouw. Ook was ze in eigen land activiste. Nijland stuurt vooraf aan haar interview met de IND nog verschillende brieven en mails naar de dienst waarin ze uitlegt dat het een ingewikkelde zaak betreft. Want verhoren met transgenders duren langer, zijn complexer en kunnen alleen worden uitgevoerd door ervaren ambtenaren.

Maar als haar cliënt na anderhalf jaar eindelijk haar verhaal mag doen bij de IND, treft ze een onervaren gehoormedewerker en een tolk die haar steevast met ‘hij’ aanspreekt. Vragen over haar gender heeft de gehoormedewerker nauwelijks. In plaats daarvan wil hij alles weten over haar werk bij de politie. “Totaal niet relevant”, zegt Nijland. Ze dient een klacht in bij de IND, maar krijgt geen reactie. Drie maanden later krijgt haar cliënt een vervolginterview. Maar nog altijd wacht ze op een oordeel van de dienst.

Marq Wijngaarden, Prakken d’Oliveira

Zeker tien van zijn cliënten wachten al anderhalf tot twee jaar op antwoord van de IND. “Ik heb onlangs nog 51.000 euro overgemaakt naar een cliënt”, zegt Marq Wijngaarden. Een bedrag aan dwangsommen die de IND moest betalen, omdat de dienst twee keer vijf maanden in gebreke bleef bij het beoordelen van de zaak van zijn cliënt. Die gang naar de rechter is het enige middel dat asielzoekers in handen hebben om de IND tot beweging te dwingen.

Wijngaarden heeft onlangs voor de derde keer beroep aangetekend. Het is huilen met de pet op, zegt hij over de chaos bij de IND. Vooral toen de speciale taskforce van staatssecretaris Ankie-Broekers-Knol net van start ging. Vluchtelingen kregen uitnodigingen voor twee interviews, op dezelfde tijdstippen, maar op verschillende locaties. Of interviews gingen ineens helemaal niet door. Nu loopt hij er onder andere tegenaan dat verhoren met zijn cliënten een dag langer duren dan normaal. “Dit gebeurt in een tijd dat de asielinstroom met een derde is verminderd. En nog slaagt de IND er niet in om de achterstanden snel weg te werken”, zegt Wijngaarden.

Lees ook:

Asieladvocaten: achterstanden bij IND over een halfjaar ook niet weggewerkt

De ruim 15.000 oude asielaanvragen die op de plank liggen bij de IND, moesten vorig jaar al zijn weggewerkt. Dat lukte niet. Ook de nieuwe deadline van medio 2021 gaat de dienst niet halen, zeggen vreemdelingenadvocaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden