Demonstratie coronamaatregelen

Waar komt het wantrouwen tegen kabinet en RIVM vandaan?

Een café in Maastricht werd op last van de gemeente gesloten vanwege het niet naleven van de coronamaatregelen. Beeld ANP

Het protest zondag tegen de coronamaatregelen gaat niet door; burgemeester Remkes heeft het verboden. Het zou te druk op het Malieveld kunnen worden. Waar komt het wantrouwen tegen het kabinet en het RIVM vandaan?

De demonstratie zondag op het Malieveld in Den Haag tegen de coronamaatregelen gaat niet door. Er zouden 10.000 mensen op af kunnen komen, en volgens de gemeente zou de demonstratie te veel op een evenement gaan lijken, en dat mag niet. Vanwaar de grote weerstand tegen de maatregelen? Twee tegenstanders van de maatregelen benoemen vier grote bezwaren.

1. Aantasting van de grondrechten

Marjolein Appelman (59) uit Uitgeest gaat normaal niet naar demonstraties. Ditmaal wilde ze wel gaan. “Toen ik hoorde over de spoedwet dacht ik: wat krijgen we nu? Als je met iemand een praatje maakt, kan dat betekenen dat je een hoge boete krijgt en een strafblad. Je kunt niet zomaar onze grondrechten aan de kant schuiven.”

Ook Ferdinand van der Neut (38) uit Amsterdam zou zeker naar de demonstratie zijn gegaan. Hij is een van de beheerders van een Telegram-groep (een berichtendienst  als WhatsApp) met meer dan 1700 deelnemers die kritisch zijn over de coronamaatregelen.

“In de Telegram-groep willen wij mensen bewust maken van wat er gebeurt”, zegt hij. “Wij zijn tegen de spoedwet omdat bij uitvoerende diensten willekeur kan ontstaan. Je bent overgeleverd aan de inschatting van de diender ter plaatse of je voldoende afstand houdt. Daarbij vinden wij de spoedwet een gevaar voor de democratie. Je moet er maar op vertrouwen dat de macht ooit weer wordt teruggegeven, wat in de menselijke geschiedenis nooit zonder slag of stoot is gegaan. Wie weet zeggen zij straks: we stellen de verkiezingen uit, want het is te gevaarlijk. Ik zeg niet dat het gebeurt, maar we creëren een systeem dat extreem gevoelig is voor misbruik en corruptie.”

2. Het virus is minder erg dan mensen denken

Volgens Appelman en Van der Neut is aantasting van grondrechten een te zwaar middel voor dit virus. Appelman: “We zijn overspoeld met berichten van virologen en RIVM die angst aanwakkeren. Maar neem een beetje afstand en je vraagt je af: wat zijn we aan het doen? Ik kwam bij toeval terecht op websites waar een andere kant van het verhaal wordt belicht. Dat schudde mij wakker. Eigenlijk hebben we het over een pittige griepgolf.”

Van der Neut: “Het virus heeft sterfte naar voren gehaald. De laatste weken gaan er juist minder mensen dood dan normaal.”

3. De maatregelen zijn tegenstrijdig

Wel in het vliegtuig, niet in de trein. Wel met zijn allen op Schiphol, maar niet in een restaurant. Appelman en Van der Neut vinden de maatregelen niet meer uit te leggen.

Van der Neut: “Neem de supermarkt. De persoon vóór mij mag in de avocado’s knijpen. Tegelijkertijd moet ik een mandje of karretje pakken. Dat hebben andere mensen aangeraakt, wat ook geldt voor de schoonmaakspullen om het karretje te desinfecteren. Laat mij met mijn eigen boodschappentas naar binnen lopen, dan raak ik niets aan. En waarom mag ik mijn ouders geen knuffel geven als geen van ons besmet is? Als de buren het zien, kunnen ze een kliklijn bellen. Er is een lange lijst van dat soort inconsequente voorbeelden.”

Wie zijn de activistische critici?

De organisator van de demonstratie is Viruswaanzin.nl, een initiatief van Willem Engel en Jeroen Pols. Engel studeerde biofarmacie en heeft tegenwoordig een dansschool. Pols is afgestudeerd in het strafrecht. 

Beiden kunnen zich vinden in de opvattingen van Maurice de Hond, een criticus van het regeringsbeleid die eveneens vindt dat de maatregelen overtrokken zijn.

Aan de andere kant staat overigens een groep activisten die vindt dat Nederland juist strenger moet zijn. Zij hebben zich verenigd in de actiegroep Containment Nu.

“Wat ook niet klopt, is hoe overheid en Europese Unie met geld schuiven. Dat riekt naar corruptie. De zzp’er krijgt niks, de KLM 4 miljard boven op de NOW (tegemoetkoming in loonkosten, red). Terwijl de capaciteit op de ic’s toch de bottleneck zijn? Waarom gaan daar geen miljarden naartoe? Waarom krijgt Polen van de EU 7,5 miljard en Nederland 25 miljoen euro?”

4. De maatregelen zijn eenzijdig

Van der Neut: “De maatregelen zijn niet gericht op bestrijding van het virus. Want dan zou je andere keuzes maken. Wel met de boodschappentas de supermarkt in, bijvoorbeeld. De maatregelen lijken gericht op het klein houden van burgers. Ik weet niet waarom. Ik zie alleen dat wat er gebeurt niet klopt en eenzijdig is tegen vrijheden van burgers.”

Appelman: “Enige beperkingen blijven wel nodig. Ik begrijp dat vooral in slecht geventileerde ruimtes waar mensen langer dicht bij elkaar zitten het risico groot is. Daar moet je voorzichtig mee blijven. Maar verder kan je dit niet nog een jaar volhouden, tot er een vaccin is. Te veel mensen komen in de problemen.”

Lees ook:

Is de krant wel onafhankelijk als de koers lijkt op die van het RIVM?

Waarom meldt Trouw vooral de corona-inzichten van het RIVM en komen critici minder aan het woord, vragen lezers zich af. Die critici houden de redactie meer bezig dan de lezers vermoeden. Laat hen dat dan ook merken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden