Kabinetsformatie

VVD en CDA schreven eind september al een concept-regeerakkoord; Segers liet document in trein liggen

Wopke Hoekstra (CDA) en Mark Rutte (VVD) vorige week bij aankomst op het Plein voor het voortgangsgesprek met informateur Wouter Koolmees over de kabinetsformatie. Beeld ANP
Wopke Hoekstra (CDA) en Mark Rutte (VVD) vorige week bij aankomst op het Plein voor het voortgangsgesprek met informateur Wouter Koolmees over de kabinetsformatie.Beeld ANP

VVD en CDA hadden al in september een voorzet voor een regeerakkoord klaarliggen. Met zeer concrete plannen die de weg banen voor een kabinet met D66 en ChristenUnie.

Wilma Kieskamp

In gezamenlijk overleg hebben VVD en CDA al in september een plan geschreven voor een dun regeerakkoord. Er staan onder andere voorstellen in voor een ambitieus klimaatbeleid. Nederland moet volgens de twee partijen sneller vaart gaan maken dan de rest van Europa met het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, met strengere doelen dan tot nu toe in de EU is afgesproken. Er staan ook voorstellen in voor de wooncrisis, de stikstofcrisis, kinderopvang, migratie en een hoger minimumloon.

Het vertrouwelijke document is per ongeluk achtergelaten in de trein door ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers. Hij meldt dat vanmorgen, nadat De Volkskrant het stuk in handen had gekregen via een oplettende treinreiziger en de inhoud van het document openbaar maakte.

Door de onthulling blijkt dat er in de kabinetsformatie al minstens zeven weken een schets klaarligt voor een akkoord waarin alle vier de onderhandelende partijen wensen terugvinden. Het stuk lijkt echter vooral geschreven om D66 binnenboord te halen in een centrumrechtse coalitie. Ook voor de ChristenUnie staan er aantrekkelijke voorstellen in. Volgens de Volkskrant is het document opgesteld door Kamerleden van VVD en CDA.

Het is niet de eerste keer dat op een tamelijk knullige manier geheime notities rondom de formatie uitlekken: de aantekening ‘Omtzigt functie Elders’, gefotografeerd door een ANP-fotograaf, toen toenmalig informateur Kajsa Ollongren met een positieve coronatest overhaast de formatiebesprekingen moest verlaten, zorgde er in april er voor dat de kabinetsformatie gehavend uit de startblokken vertrok.

Pikant moment

Het moment waarop VVD en CDA aan die voorzet werkten, is pikant: het stuk zou gedateerd zijn op zondag 26 september. Formeel werd er in de kabinetsformatie toen onderhandeld door drie partijen over een minderheidskabinet van VVD, CDA en D66. Maar die onderhandelingen zaten op een dood spoor. Daar had eigenlijk geen van de betrokken partijen trek in. VVD en CDA wilden de ChristenUnie erbij halen, D66 moest daar nog van overtuigd worden.

Zondag 26 september is ook de dag dat D66-fractievoorzitter Sigrid Kaag voor het eerst de deur op een kier zette naar onderhandelen met deze vier partijen. Ze sprak toen op een bijeenkomst in Amsterdam en wilde eigenlijk nog bij voorkeur met zes partijen een kabinet vormen, maar gaf ook ruimte voor de optie van doorgaan met de vier huidige regeringspartijen waaronder de ChristenUnie. Op het moment dat Kaag de bocht inzette, hadden VVD en CDA alle schetsen al klaarliggen voor die doorstart..

Diverse voorstellen in het ‘treindocument’ dat nu is uitgelekt, bevatten duidelijke D66-wensen. Zoals de aankondiging van een speciaal klimaatfonds om investeringen in een groene economie te versnellen, aldus de Volkskrant.

Ook stelden VVD en CDA onder andere voor dat er gratis kinderopvang komt ‘voor de meeste mensen’. Scholen moeten kinderen ook buiten de lesuren een ‘rijke schooldag’ gaan aanbieden. Nederland gaat meer kwetsbare vluchtelingen opnemen, zou ook een voorstel zijn. Dat zijn allemaal D66-wensen. Over een van de gevoeligste onderwerpen in de formatie, medische ethiek, staat er nog niets in de voorzet. Dat wilden VVD en CDA openlaten voor de latere besprekingen. Evenmin wordt er gerept over een nieuwe bestuurscultuur.

Voor de ChristenUnie stonden er in het voorstel ook aantrekkelijke elementen, zoals een hoger minimumloon en een royale uitkoopregeling voor boeren die vanwege de stikstofregels met hun bedrijf moeten stoppen. Het voorstel van CDA en VVD speelt in de kabinetsformatie nog steeds een sleutelrol. Het zat in het mapje dat Gert-Jan Segers van de ChristenUnie onlangs in de trein ligt liggen, samen met andere actuele documenten uit de nu lopende onderhandelingen tussen VVD, D66, CDA en ChristenUnie.

Lees ook:

Sigrid Kaag wil inzet D66 beloond zien in de formatie.

D66 stapt alleen in een nieuwe coalitie met VVD, CDA en ChristenUnie als de partij genoeg resultaten kan boeken met ambitieus klimaatbeleid, meer geld voor onderwijs en bestrijding van kansenongelijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden