Jeroen van Leeuwen (links) en John van Helderen van het Brabants Afval Team legen vuilnisbakken in Tilburg. Beeld Ton Toemen
Jeroen van Leeuwen (links) en John van Helderen van het Brabants Afval Team legen vuilnisbakken in Tilburg.Beeld Ton Toemen

ReportageSalaris

Vuilophalers voeren actie, maar willen er nog geen echte puinhoop van maken

Ongeduldige automobilisten, zelden een kopje koffie, maar soms wel een middelvinger: vuilnismannen moeten een dikke huid hebben. Nu hun salaris niet meestijgt met de inflatie, komen ze in actie.

Orkun Akinci

Als John van Helderen op een feestje vertelt wat hij voor de dagelijkse kost doet, noemt hij zichzelf klikoloog. Afvalscheiding kent geen geheimen voor de Tilburger die al 14 jaar bij het Brabants Afval Team (BAT) het vuil ophaalt. Maar eigenlijk is dit niet het moment voor grapjes. Van Helderen en de andere klikologen zijn een beetje boos. Boos op de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, die in het cao-overleg met de vakbonden onvoldoende over de brug komt om de stijgende kosten voor het levensonderhoud te compenseren.

Geen puinhoop maar een publieksvriendelijke actie

Daarom is het tijd voor actie, zij het vriendelijk. Afvalinzamelaars zijn geen boeren die een peloton trekkers pontificaal op drukke plaatsen parkeren. Van het BAT zullen vanmiddag drie wagens bij het Tilburgse stadhuis staan. Een uurtje, dan vertrekken ze weer. Het plan heeft bij Van Helderen even de wenkbrauwen doen fronsen. “De werkonderbreking stelt eigenlijk niet zo veel voor. Van de andere kant: als wij een dag ons werk niet doen, wordt het meteen een puinhoop. Misschien is het daarom goed om publieksvriendelijk te beginnen. Als het nodig is, kunnen we daarna altijd nog zien.”

Soortgelijke acties vinden ook in Amsterdam en Rotterdam plaats. In Almere leggen de stadsreinigers het werk wel echt twee dagen neer, in Utrecht zullen vuilnismannen en boa's zelfs een week lang niet werken, van 31 januari tot en met 6 februari. Terwijl Van Helderen zijn zware Scania behendig door de nauwe straatjes aan de zuidkant van het Tilburgse centrum manoeuvreert, geeft hij toe het niet slecht te hebben. Ook al behoort zijn baan tot de laagstbetaalde binnen gemeentelijke organisaties, met zo’n 40.000 euro verdient hij toch een redelijk middeninkomen. Maar ook middeninkomens krijgen het steeds lastiger, zegt zijn vaste werkmaatje Jeroen van Leeuwen. “Alles wordt duurder, maar ons salaris stijgt onvoldoende mee. Dat merk ik elke dag met de boodschappen. Ik vraag me af hoe lang het nog houdbaar is.”

null Beeld Ton Toemen
Beeld Ton Toemen

Een middelvinger is heel normaal

De twee kennen elkaar door en door. Al jaren vormen ze een vast werkkoppel dat de wijken intrekt om containers te legen. Honderden op een dag. Het werk is er in de loop der tijd niet per se leuker op geworden, vinden ze. De erkenning vanuit de cao is één ding, maar ook op straat is de waardering niet om over naar huis te schrijven. Van Helderen: “Inwoners hebben een steeds korter lontje. Ze zijn agressiever dan vroeger, begrijpen niet dat wij ons aan protocollen moeten houden. Een middelvinger is tegenwoordig heel normaal, die krijgen we al wanneer mensen even moeten wachten. Maar ik kan de wagen niet opvouwen.” Van Leeuwen verlangt soms terug naar tien jaar geleden. “Dat moet ik wel eerlijk bekennen, ja.”

Van agressie is deze middag weinig te merken. De route loopt door een volksbuurt. In de Christiaan Huijgensstraat verwelkomt een oudere vrouw het tweetal zelfs met de woorden ‘Dag schatten!’. Met een andere bewoner voeren ze een gesprek over het scheiden van hard plastic, ze dollen even met een postbode en als twee kinderen met hun moeder achter het raam beginnen te zwaaien, belt Van Leeuwen aan met twee kleurplaten in zijn hand. Het leidt tot grote blijdschap en het oudste jongetje weet zeker: “Ik word later ook vuilnisman!”

Bedenk eens wat er gebeurt als we ons werk echt neerleggen

Zelf zouden de twee het ook graag nog jaren blijven. Desnoods tot hun pensioen, al zijn ze daar nog een kwart eeuw van verwijderd. De waardering moet er echter wel naar zijn. Van Helderen: “De actie bij het stadhuis is niet meer dan een statement. Maar bedenk eens wat er gebeurt als we ons werk echt neerleggen. Dat geeft een zooi. Niet alleen bij de mensen thuis, ook de ondergrondse afvalcontainers zitten dan binnen de kortste keren vol. Inwoners gaan er alles naast zetten. Je wilt niet weten hoe een stad er dan na een week uitziet.”

Lees ook:

Vuilnismannen en boa’s dreigen met stakingen

Na het mislukken van hun cao-overleg met de gemeenten dreigen vuilnismannen en boa’s nu ook met stakingen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden