Bijstandszaak

Vrouw uit de ‘boodschappenaffaire’ moet terugvordering deels betalen

De 'boodschappenaffaire' in Wijdemeren maakte eind vorig jaar veel los. Beeld ANP Photo Xtra
De 'boodschappenaffaire' in Wijdemeren maakte eind vorig jaar veel los.Beeld ANP Photo Xtra

De vrouw uit Wijdemeren die wekelijks een tas boodschappen van haar moeder ontving, is terecht door de gemeente gekort op haar bijstandsuitkering. Dat oordeelt de rechter in hoger beroep. Wel verlaagde hij de terugvordering fors, van 7000 naar 2800 euro.

Wekelijks structureel een tas boodschappen ontvangen terwijl je afhankelijk bent van een bijstandsuitkering. Mag dat? Nee, zo blijkt uit het oordeel dat de Centrale Raad van Beroep (CRvB) maandagochtend uitsprak. De gemeente is volgens de Participatiewet zelfs verplicht om dan in te grijpen. “Als een ander structureel en substantieel voorziet in een deel van de noodzakelijke bestaanskosten, levert dat een substantiële besparing op voor de bijstandsgerechtigde”, concluderen de rechters. En dus moest de gemeente Wijdemeren (Loosdrecht, ‘s-Graveland) een deel van de bijstand die een inwoonster ontving wel terugvorderen.

De uitspraak is het sluitstuk van wat afgelopen winter de boodschappenaffaire is gaan heten. Net toen de verontwaardiging over de toeslagenaffaire haar hoogtepunt bereikte, kwam rond Kerst deze al wat oudere zaak uit Wijdemeren in de publiciteit. De kwestie: een vrouw kreeg wekelijks structureel boodschappen van haar moeder, omdat ze van alleen de uitkering niet rond kon komen. Maar daarmee schond ze volgens de gemeente de inlichtingenplicht. Wie bijstand krijgt, is verplicht giften en bijverdiensten te melden. En drie jaar lang structureel een tas boodschappen per week, dat telt alles bij elkaar flink op. Wijdemeren eiste daarom een bedrag van 7000 euro aan te veel ontvangen bijstand terug.

Geen 7000, maar 2800 euro

De motivatie achter die terugvordering is volgens de CRvB dus niet alleen terecht, maar zelfs wettelijk onontkoombaar. Toch schroefden de rechters het bedrag van 7000 euro flink terug. De gemeente had namelijk niet voor drie, maar slechts voor één jaar aannemelijk gemaakt dat de moeder van de vrouw structureel bijsprong. De vrouw had weliswaar ten overstaan van de gemeente verklaard dat haar moeder al 46 jaar boodschappen voor haar deed. “Maar hieruit kan niet de conclusie worden getrokken dat dit structureel gebeurde, en ook niet in welke omvang”, aldus het vonnis. Bankafschriften gelden hiervoor wel als bewijs, maar die zijn van slechts één jaar beschikbaar.

De Centrale Raad van Beroep komt daarom uit op een terugvordering van 2800 euro. Vaak mag een gemeente in dit soort gevallen nog extra bewijs aanleveren, maar die weg snijden de rechters in dit geval af. Omdat de zaak al lang sleept, vinden zij ‘definitieve geschilbeslechting’ belangrijker dan een extra kans voor de gemeente. Opvallend is ook dat de vrouw een schadevergoeding van 200 euro toegewezen krijgt omdat de gemeente op onrechtmatige wijze een huisbezoek aflegde. Dat mag alleen met een goede en sluitende motivering, en die ontbrak in dit geval. De gemeente heeft de privacy van de vrouw daarmee ‘in ernstige mate geschonden’, aldus de CRvB.

Auto en motor

De gemeente Wijdemeren voerde eerder dit jaar na de golf van publiciteit ook nog aan dat de vrouw een ‘auto en motor uit het duurdere segment’ zou bezitten. De advocaat van de vrouw ontkende dat, en stelde in het AD dat het twee voertuigen zonder veel restwaarde betrof. In de rechtszaak en de uitspraak kwam dit deel van de kwestie echter niet wezenlijk aan bod.

Lees ook:

Politiek slaat alarm over strenge bijstandsregels

De Tweede Kamer wil de menselijke maat terug in de regels voor de bijstand. Aanleiding: een vrouw die de gemeente 7000 euro moest betalen omdat ze elke week een tas boodschappen kreeg van haar moeder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden