Bereikbaarheid Waddeneilanden

Voor Rijkswaterstaat is een spoortunnel naar Ameland een serieuze optie

Veerboot Sier is van Ameland onderweg naar Holwerd. Beeld ANP

Om ook in 2030 nog de Waddeneilanden te kunnen bereiken, zijn onorthodoxe maatregelen nodig, stelt Rijkswaterstaat. Een tunnel bijvoorbeeld.

Rijkswaterstaat ziet een tunnel onder de Waddenzee tussen Holwerd en Ameland als een optie om het ­eiland bereikbaar te houden. De route over het water slibt steeds sneller dicht. Er moet doorlopend worden gebaggerd om de vaargeul open te houden.

Rijkswaterstaat denkt dat de aanleg van een tunnel ‘een serieuze oplossing’ kan bieden, zegt een woordvoerder. Gedacht wordt aan een treintunnel tussen Holwerd binnendijks en Nes op Ameland. Vracht­wagens, auto’s en passagiers zouden ondergronds naar het eiland worden gebracht.

In de vaarroute is al een bocht ­afgesneden en er zijn plannen om nog een bocht uit de geul te halen om de doorvaart te bevorderen. Dit zijn tijdelijke oplossingen. Het natuur­lijke systeem van stroming in de Waddenzee verplaatst grote hoeveelheden zand en slib. De veerdienst kampt geregeld met vertragingen, omdat er langzamer moet worden gevaren vanwege ondiepten.

De opties om Ameland bereikbaar te houden zijn door Rijkswaterstaat gepresenteerd op een bijeenkomst in Dokkum. Volgende week worden de bewoners van Ameland geïnformeerd. De vraag is of een tunnel ­acceptabel is voor de eilandbewoners; een vaste verbinding ontneemt Ameland de status van eiland.

Verplaatsing veerdam

Rijkswaterstaat heeft nog twee oplossingen in petto. Eén daarvan is verplaatsing van de veerdam van Holwerd naar het verderop gelegen Ferwert aan de Friese kust. De Waddenzee is daar dieper en er is een betere aansluiting op de natuurlijke geulen. 

De derde optie is het verbeteren van de bestaande verbinding van Holwerd naar Nes op Ameland. Dat zou kunnen door vervoersstromen te scheiden. Auto’s en vrachtverkeer zouden dan apart worden overgezet. Die afvaarten worden afhankelijk van het tij. Met die oplossing kunnen de reizigers zonder auto snelle verbindingen gebruiken, zoals catamarans en hovercrafts, boten die in ­ondiep water kunnen varen. Er vaart al een sneldienst tussen Holwerd en Ameland. Jaarlijks worden in totaal ongeveer 600.000 passagiers over­gezet naar Ameland en 80.000 auto’s en vrachtwagens.

Stikstofbeleid

Omdat de Waddenzee op de Unesco Werelderfgoedlijst staat en ook valt onder het Europese natuurbeschermingsprogramma Natura 2000, ­bestaat de kans dat een tunnel op ­milieubelemmeringen stuit. Ook het aangescherpte stikstofbeleid kan een rol spelen. “Maar doorlopend baggeren in de Waddenzee is ook niet optimaal voor het milieu”, aldus woordvoerder Hilda Bosma van Rijkswaterstaat Noord-Nederland.

De problemen met de bereikbaarheid van Ameland zullen volgens Rijkswaterstaat op termijn ook andere Waddeneilanden parten gaan spelen. Er zal steeds meer baggerwerk nodig zijn. De zeebodem zuidelijk van Ameland stijgt met enkele millimeters per jaar, dat is meer nog dan de zeespiegelstijging. Per jaar wordt er bij Ameland meer dan anderhalf miljoen kubieke meter zand en slib gebaggerd. Ook dat heeft ernstige effecten op de natuur in het Waddengebied.

Van 1871 tot 1872 werd op initiatief van Pieter Teding van Berkhout (1825-1895) een dam gebouwd tussen Ameland en het vasteland. Het was geen succes: de dam bleek niet stormbestendig.

Rijkswaterstaat, provincie Fryslân en de gemeenten Noardeast-Fryslân en Ameland brengen eind dit jaar een advies uit aan minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat). Ook natuurorganisaties zijn erbij betrokken.

De Waddenvereniging vindt de tunneloptie ‘vergezocht en niet re­eel. “Ik vraag me af waar dit idee vandaan komt”, zegt Hans Revier van de Waddenvereniging. “Het probleem is vooral dat de omvang van de veerboten niet meer past bij de dimensie van de vaargeulen. Dan moet je de vervoersstromen uit elkaar halen en niet een tunnel gaan graven.”

Lees ook:
De Waddenzee is het bedreigde paradijs van het noorden

Niet één, niet twee, maar minstens drie keer in de geschiedenis is serieus overwogen om de Waddenzee in land te veranderen. Tractoren zouden de graanoogst van de zeebodem halen, de veerboten zouden plaatsmaken voor autosnelwegen.

‘Droomproject’ moet het Friese Holwerd weer tot leven wekken

Holwerd, laatste stop voor de boot naar Ameland, bloedde dood. Nu is er een levensreddend plan: maak een gat in de dijk en laat zoet en zout water zich mengen.

De Waddenzee was er bijna niet meer geweest

Inhoudelijke kritiek viel nauwelijks te bespeuren. De Leeuwarder Courant noemde het begin jaren tachtig van de negentiende eeuw een ‘stout en schoon doel - de Friesche Wadden in een polder te herscheppen’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden