ReportageNederland op slot

Voor het eerst in 150 jaar mag de boekhandel in Schagen niet open

Boekhandel Plukker in Schagen begon in 1870. Beeld Emiel Hakkenes
Boekhandel Plukker in Schagen begon in 1870.Beeld Emiel Hakkenes

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Margreet Plukker probeert haar boekhandel in leven te houden.

Klanten van de Moderne Boekhandel Bas in Amsterdam ontvingen in september 1941 ‘in eerbiedige vriendschap’ een boekje. Een ‘Profijtelijk boekje’, volgens de titel, ‘waarin men ook kan lezen dat het vinden van een goeden boekverkooper een zaak van geduld en geluk is’.

“Wij moeten het hebben van de persoonlijke benadering”, zegt Margreet Plukker, vierde generatie boekhandelaar in het Noord-Hollandse Schagen. “Alle activiteiten van de afgelopen jaren om klanten te binden, betalen zich nu uit. We zijn gesloten maar de klanten vergeten ons niet.”

Margreet Plukker is vierde generatie boekhandelaar. Beeld Emiel Hakkenes
Margreet Plukker is vierde generatie boekhandelaar.Beeld Emiel Hakkenes

In Schagen is het rustig op straat, nu de regering Nederlanders gebiedt thuis te blijven. Twee mannen maken een wandeling, een vrouw in een warme winterjas laat haar zwart-witte hondje uit.

Tegenover de rooms-katholieke kerk begon overgrootmoeder Plukker rond 1870 een winkeltje in rozenkransen en bijbels. Daarna volgden de ballpoints en de streekromans. Nu voorziet de winkel in de literaire behoefte van de gehele kop van Noord-Holland, waar zestigduizend mensen wonen.

Deze middag rinkelt voortdurend de telefoon. Nu klanten niet naar de winkel mogen komen, komt de winkel naar de klant. Wie zijn wens doorgeeft, krijgt het boek persoonlijk thuisbezorgd. Voor de feestdagen reden twee medewerkers kriskras door de regio. “Dan breng je een boekje van 12 euro naar Wognum of Julianadorp”, zegt Margreet Plukker (53). “Dat doe je niet voor de omzet, maar voor je klanten aan wie je trouw wilt blijven.”

Tijdens de lockdown bezorgt de boekhandel aan huis. Beeld Emiel Hakkenes
Tijdens de lockdown bezorgt de boekhandel aan huis.Beeld Emiel Hakkenes

Na Kerst is de vraag bepaald niet ingestort: vanochtend zijn er weer twintig pakjes de deur uit gegaan. “Maar we halen misschien tien of twintig procent van onze normale omzet.”

Plukker, geheel in het zwart gestoken, wandelt door de winkel en wijst. Tijdens de lockdown, zegt ze, wordt er meer literatuur gekocht. Naar een klassieker als ‘De toverberg’ van Thomas Mann is opeens weer vraag. “De mensen komen tot rust. Dan nemen ze een zwaarder boek.” Ook kookboeken verkopen goed, reisboeken blijven juist liggen.

Persoonlijke boekentips van de medewerkers van de boekhandel. Beeld Emiel Hakkenes
Persoonlijke boekentips van de medewerkers van de boekhandel.Beeld Emiel Hakkenes

In het ‘Profijtelijk boekje’ uit 1941 valt te lezen dat de boekhandelaar een bijzonder beroep heeft. “De klant verlangt van zijn boekverkooper (en terecht) meer, dan dat hij de best-seller van de maand voor hem in zal pakken. Hij (en zij evenzeer) voelt dat het koopen van dat wonderlijke ding, dat boek heet, een andere sfeer vraagt, dan het koopen van een doosje sigaren of een nieuw hoedje.”

Beter een boek dan een fles drank

Toch is de boekhandel, net als de sigarenzaak en de kledingwinkel, vanwege het virus gesloten. Slijters daarentegen voorzien volgens de regering in een eerste levensbehoefte. Margreet Plukker schudt het hoofd. “Drinken doe je samen, een boek lees je alleen. Wil je drukte voorkomen, dan kun je mensen beter een boek geven dan een fles drank.”

Voor veel boekhandels, vermoedt Plukker, is de bodem van de kas in zicht. Zelf denkt ze het te redden. “We zijn in honderdvijftig jaar nog nooit gedwongen gesloten geweest. En een boek blijft een essentiële levensbehoefte. Een boek laat je naar binnen keren, reizen in je hoofd. Op een gegeven moment ben je wel uitgenetflixt. Met een boek kom je rijker uit de lockdown.”

Verslaggever Emiel Hakkenes reist de komende weken door het land en peilt de stemming.

Lees ook:

Nederland op slot: De buren zeggen wel ‘hi’ maar ze blijven binnen

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Expat Raymond Tsetsewa mist contact.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden