Privacy

Volgens de privacywet mag je meer dan je denkt, zeggen experts

Beeld Fadi Nadrous

Veel organisaties zijn bang om persoonsgegevens te delen of te verwerken. Maar dat is vaak een onterechte angst, vinden privacydeskundigen.

Een waanzinnige daling in meldingen van mensenhandel in Nederland, meldde de Nationaal Rapporteur vorige week. Het riep veel vragen op, die vaak blijken terug te voeren op interpretatie van de nieuwe privacywet. “De wet zelf hoeft het melden van slachtoffers van mensenhandel helemaal niet in de weg te staan.” Dat schrijft Ina Hut, directeur van het landelijke Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel (CoMensha), vandaag in een opiniestuk in Trouw. 

Sinds de invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vorig jaar, denken veel organisaties dat ze geen persoonsgegevens meer mogen delen wanneer ze geen expliciete toestemming hebben. Onterecht, zegt ook Jay Remmelzwaal van het Juridisch adviesbureau ICT­Recht: ‘’De AVG laat veel toe, mits je maar goed uitlegt wat je aan het doen bent.’’ 

Verkeerde interpretatie

Volgens de Nationaal Rapporteur melden verschillende instanties zoals zorgcoördinatoren, organisaties en opvanginstellingen veel minder, omdat ze de toestemming van de slachtoffers nodig hebben. Maar volgens Ina Hut is de reden van de daling een verkeerde interpretatie van de nieuwe privacyregels.

Jeroen Terstegge van Privacy Management Partners is het met Hut en Remmelzwaal eens: “Het is een grote misvatting dat je altijd expliciete toestemming nodig hebt om persoonsgegevens te delen en te verwerken. Toestemming is één grondslag waarop persoonsgegevens gedeeld mogen worden, maar daarnaast zijn er nog vijf. Het wordt tijd dat die duidelijker in beeld worden gebracht.” Een andere grondslag geldt wanneer het delen van gegevens noodzakelijk is voor de behartiging van ‘gerechtvaardigde belangen’, zoals het in kaart brengen van uitbuiting.

Jurist Remmelzwaal zegt dat het zonder toestemming in veel gevallen wel degelijk mogelijk is om persoonsgegevens te delen en te verwerken: “Als je goed uitlegt wat je aan het doen bent en kan aantonen waarom het nodig is om een bepaald doel te bereiken, dan mag het. Daarnaast moet je wel goed de afweging maken tussen de belangen van jouw organisatie en het privacybelang van de betrokken persoon.”

Campagnes niet genoeg

De Autoriteit Persoonsgegevens erkent dat de privacywet voor sommigen onduidelijk is en probeert bedrijven en brancheorganisaties per sector te adviseren. Ze organiseert ook regelmatig gerichte online-campagnes om duidelijk te maken wat wel en niet mag. Daarnaast beantwoordt ze vragen van functionarissen voor de gegevensbescherming (FG’s). Sinds de invoering van de AVG zijn die FG’s vaak verplicht binnen overheidsinstanties en andere organisaties.

“De online campagnes zijn een stap in de goede richting, maar het is nog niet genoeg”, zegt Remmelzwaal. Hij ziet liever duidelijke richtlijnen die misverstanden helpen voorkomen. “Wat wel en niet mag bevindt zich momenteel nog in een grote grijze zone. Er is nood aan meer zwart en wit. Nieuwe richtlijnen kunnen daarbij helpen.” Het is niet de eerste keer dat de privacywet verkeerd geïnterpreteerd wordt. Vorige maand bleek dat zorgverzekeraars dachten dat ze kinderen die nooit naar de tandarts gaan, geen brief mochten sturen. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens hebben zorgverzekeraars in dat geval de regels te streng nageleefd. “Volgens de privacywet mag je alles doen wat nodig is om een contract tussen een verzekerde en een verzekeraar netjes uit te voeren”, klonk het toen.

Lees ook:

Meld zoveel mogelijk slachtoffers om mensenhandel te bestrijden

Lees hier het opiniestuk van  directeur-bestuurder Ina Hut van CoMensha, het landelijk coördinatiecentrum tegen mensenhandel.

Autoriteit Persoonsgegevens: Zorgverzekeraars mogen ouders informeren over gratis tandartsbezoek kind

Goed nieuws voor kindergebitten: zorgverzekeraars mogen ouders wier kind niet naar de tandarts gaat informeren dat dit gratis is. Daarmee worden volgens de Autoriteit Persoonsgegevens geen privacywetten geschonden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden