InterviewMarion Koopmans

Viroloog Marion Koopmans: ‘De heftige corona-uitbraak in India is verontrustend’

Een coronapatiënt in Ghaziabad krijgt zuurstof toegediend.  Beeld AFP
Een coronapatiënt in Ghaziabad krijgt zuurstof toegediend.Beeld AFP

Hoogleraar virologie Marion Koopmans beantwoordt de dringendste vragen over de Indiase virusmutant. Bedreigt de situatie in India ons land?

Hoeveel zorgen moeten Nederlanders zich maken over de heftige coronasituatie in India? Het afgelopen etmaal meldde het land 352.991 nieuwe besmettingen, in het weekend kwamen vergelijkbare cijfers naar buiten. Een ‘Indiase’ variant van het virus zou een rol spelen in die hoge cijfers. De gezondheidszorg valt om in het land.

Na een week van getwijfel in Den Haag besloot het kabinet zondag alsnog dat er vanaf maandagavond een vliegverbod geldt vanuit India, op advies van het RIVM. Volgens het rijksinstituut is de situatie ter plekke zeer ernstig.

Ook hoogleraar virologie Marion Koopmans volgt de situatie in India aandachtig. Het OMT-lid, tevens adviseur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), is kritisch op de manier waarop in Nederland op dergelijke uitbraken wordt gereageerd.

Hoe kijkt u naar de berichten uit India?

“We zien een heel heftige opflakkering van de pandemie en dat is verontrustend. Wat er in India gebeurt, lijkt een beetje op de toestanden in Brazilië. Maar er hangt nog een grote vraag boven de situatie in India, namelijk: zijn die massale besmettingen te wijten aan een gebrek aan maatregelen in combinatie met een hoge bevolkingsdichtheid? We hebben in India grote bijeenkomsten gezien. Of komt dit door de nieuwe varianten die in India zijn vastgesteld? Vermoedelijk is het een combinatie.”

Wat weten we over deze variant, ook wel B.1.617?

“Eigenlijk zien we twee varianten India terugkomen. De B.1.617 en B.1.618. Mutanten en varianten zijn gebruikelijk bij virussen. Hoe wijdverbreid deze nieuwe mutanten zijn, is lastig te zeggen. Bedenk je hoe ontzettend groot dit land is, met ruim 1,3 miljard inwoners en dagelijks honderdduizenden nieuwe meldingen. Daarvan worden er misschien vijftig of honderd per week gemarkeerd als de nieuwe variant, en die komen mogelijk uit dezelfde regio.

“We weten dat de B.1.617-variant al sinds het najaar circuleert en ook al in veel andere landen is opgedoken, waaronder in Nederland. De WHO wacht met het verbinden van conclusies tot er meer bewijslast is. Maar intussen wil de rest van de wereld reageren als er zo’n massale uitbraak is.”

Nederland reageert nu ook, met een vliegverbod. Maar de situatie in India is al ruim een week zo ernstig; komt dat verbod niet te laat?

“De fundamentelere vraag is: moet je überhaupt zoveel vliegverkeer toestaan, zonder strenge quarantaineregels? Ik mis beleid rond de vraag: hoe zorgen we dat de introductie van mensen met infecties wordt beperkt? Dat gaat over alle gevallen, inclusief infecties met nieuwe varianten. Met vliegverboden op basis van genetische data hollen we achter de bal aan. Deze week is het India, en volgende week? Angola, waar ook iets aan de hand is? En daarna? De Britse variant had zich hier ook al verspreid toen wij een vinger aan de pols gingen houden. Zolang we niet streng zijn met het beperken van reisverkeer, testen vooraf én strikte quarantaine, is het dweilen met de kraan open.”

Helpen onze vaccins tegen deze variant?

“We zien dat tot nu toe hooguit de vaccinimmuniteit iets minder goed werkt bij sommige virusvarianten. Maar ook dan beschermt een vaccin nog wel tegen ziekenhuisopname of erger. Bij deze nieuwe variant is de werking van een vaccin nog niet onderzocht, maar er is geen reden om te verwachten dat het nu heel anders zou zijn.”

Maken we ons dan te veel zorgen over India?

“Wat mensen zich moeten realiseren als het gaat om varianten, is dat deze opduiken op plekken waar grootschalige circulatie van het virus is. En bedenk je dan meteen dat de getallen bij ons ook niet iets zijn om vrolijk van te worden. In dat opzicht meten we soms met twee maten. Varianten van het coronavirus gaan we blijven zien zolang de pandemie niet onder controle is.

“Oftewel: iedereen moet zo snel mogelijk een vaccin krijgen. We kunnen in Europa discussiëren over de gunstige omstandigheden straks, nu er veel wordt gevaccineerd. Maar deze pandemie is pas over als die overal over is.”

Lees ook:

Deze golf zag India niet aankomen: aan alles is tekort

Vorige week deed correspondent Aletta André verslag vanuit India. ‘We zijn gestrest, verdrietig en zo boos. Dit had kunnen worden voorkomen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden