Hulpverlening

Via een online chat melden slachtoffers van seksuele uitbuiting zich wél

Beeld ANP

Via een online chat wist hulporganisatie Fier meer jonge slachtoffers van seksuele uitbuiting in beeld te krijgen dan via de reguliere kanalen. Toch blijft het een onzichtbare groep. 

Om slachtoffers van seksuele uitbuiting beter in beeld te krijgen, moet de online hulpverlening en proactieve opsporing fors worden verbeterd. Dat concludeert het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) na een analyse van de resultaten van de chat van hulporganisatie Fier. In 2019 meldden zich via die online chat 265 slachtoffers die zeiden gedwongen te worden tot seks tegen betaling. Daarvan was de meerderheid minderjarig, een kwart zelfs vijftien jaar of jonger. 

Juist die jonge groep slachtoffers is slecht in beeld bij hulpverleners en politie. Volgens een schatting van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen krijgen in Nederland jaarlijks 1300 minderjarige meisjes te maken met seksuele uitbuiting. Van hen was in 2018 slechts 2 tot 3 procent bekend bij instanties, cijfers over vorig jaar worden binnenkort verwacht. Kijk je naar de contacten die Fier via de chat had met minderjarigen, dan kom je uit op 12 procent. 

Geen reden om de vlag uit te hangen

Dat percentage is nog steeds geen reden om de vlag uit te hangen, zegt Shamir Ceuleers van CKM, dat gelieerd is aan Fier. “Het betekent dat 88 procent niet in beeld is. Wel laat ons onderzoek zien dat je met relatief bescheiden middelen een grotere groep kunt bereiken. De chat van Fier is laagdrempelig, je kunt er anoniem je verhaal doen. Maar de naamsbekendheid is nog niet zo groot als die van 113 zelfmoordpreventie of de Kindertelefoon en de chat is ook nog niet 24/7 bereikbaar. Er liggen dus nog veel kansen.” 

Hoeveel slachtoffers na chatcontact in een hulpverlenerstraject zijn beland, weet Ceuleers niet. CKM gaat daar nog onderzoek naar doen.  

De chat is niet het enige middel waar mogelijkheden liggen. Meer inzet op de online opsporing zit ’m wat Ceuleers betreft ook in hulpverleners en politie die op zoek gaan naar slachtoffers en daders. “De opsporingsmiddelen die de politie heeft, zoals lokprofielen, worden nog weinig ingezet. Ook in de hulpverlening is er meer mogelijk. Op de Wallen maken hulpverleners een praatje met de vrouwen en ze vangen er signalen op. Dat gebeurt online nog niet, terwijl veel slachtoffers online geronseld worden, advertenties waarin seks tegen betaling wordt aangeboden online staan en communicatie via sociale media verloopt.” 

‘Stevige opdracht’ voor de overheid

Wat CKM betreft ligt hier een ‘stevige opdracht’ voor verantwoordelijk staatssecretaris Broekers-Knol. Zo is er meer geld nodig, zegt Ceuleers, maar ook moeten de doelstellingen ambitieuzer. “Laten we niet langer accepteren dat maar zo weinig slachtoffers in beeld komen. We weten dat veel van hen de weg naar de reguliere zorg niet zelf vinden. En dat ze vaak geen aangifte doen uit angst, schaamte of omdat ze zichzelf niet als slachtoffer zien. Seksuele uitbuiting is een haaldelict: slachtoffers moeten actief worden opgespoord.” 

Uit de analyse van de chatresultaten blijkt dat veel van de slachtoffers zeggen al langere tijd uitgebuit te worden, ruim de helft langer dan een jaar. Het ging bijna alleen om meisjes en vrouwen, zes keer was het slachtoffer jongen of man. 

Wat verder opvalt is dat in 2019 voor het eerst ook slachtoffers van criminele uitbuiting via de chat contact zochten. Het gaat om jongeren die worden gedwongen om in drugs te handelen. “Hoewel het vorig jaar nog ‘maar’ om zeven slachtoffers ging, is het voor ons een indicatie dat het probleem toeneemt”, zegt Ceuleers. “Ze melden zich bij de chat zonder dat we daarvoor iets hebben gedaan. Ook deze groep verdient veel meer aandacht.”

Lees ook 

Voor misbruikte kinderen komt de hulp vaak te laat

De hulp aan seksueel misbruikte kinderen moet beter, blijkt uit een onderzoek van de Nationaal Rapporteur. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden