Gezondheidszorg

Verzekeraars: Bruins’ plannen maken medicijnen juist níet goedkoper

Beeld ANP

Met de huidige plannen zal het minister Bruins niet lukken om lagere prijzen af te dwingen voor geneesmiddelen bij de apotheek. ‘Deze maatregelen nodigen uit om de prijzen juist te verhogen.’

De prijzen voor geneesmiddelen die Nederlanders bij de apotheek halen, moeten omlaag. Zo wil minister Bruno Bruins voor medische zorg 140 miljoen euro per jaar aan gezondheidskosten besparen. Maar door de manier waarop hij dat wil doen, dreigt de rekening terecht te komen bij de burger. Deze waarschuwing komt van de verzekeraars Menzis en VGZ. Ook de huisartsen en fabrikanten van geneesmiddelen vrezen ongewenste effecten.

Afgelopen maandag maakte de minister bekend dat de vergoedingen omlaag gaan die patiënten van verzekeraars krijgen voor geneesmiddelen bij de apotheek. Gevolg is dat miljoenen Nederlanders volgend jaar voor de keuze staan: bijbetalen of een goedkoper alternatief voor hun medicijn kiezen. Tenzij fabrikanten hun prijzen laten zakken tot onder de nieuwe vergoedingslimiet. Bruins gaat er vanuit dat de fabrikanten dat doen, anders verliezen ze de patiënten als klant.

De vrees is dat fabrikanten straks juist achteroverleunen

Verzekeraars Menzis en VGZ denken juist niet dat fabrikanten hun prijzen laten dalen. Fabrikanten kunnen straks juist achteroverleunen en de prijzen laten zoals ze zijn, zegt adviserend apotheker van Menzis, Henk Eleveld. Dat komt omdat sinds 2019 elke Nederlander die een eigen bijdrage voor medicatie betaalt, maximaal 250 euro per jaar kwijt is. Al haalt een patiënt voor duizenden euro’s per jaar aan medicijnen waarvoor een eigen bijdrage geldt, dan nog hoeft hij ‘maar’ 250 euro te betalen.

Die 250 euro kan de patiënt zelfs terugkrijgen. Als hij de medicijnen afhaalt, krijgt hij een formulier mee van de fabrikant om geld terug te vragen. Dat doet de fabrikant om de patiënten, zijn klanten, niet kwijt te raken. Er zijn immers alternatieven die wel volledig worden vergoed. Het bedrag boven de 250 euro betaalt de zorgverzekeraar, maar dat zien patiënten niet. Daarom ook is er voor de fabrikant geen enkele reden de prijs te verlagen. Want hoe hoog de prijs ook is, de patiënt blijft 250 euro afrekenen, die hij terugkrijgt van de farmaceut, terwijl de verzekeraar alles boven dat bedrag bijlegt.

“Wij denken zelfs dat deze maatregel uitnodigt om de prijzen juist te verhogen”, zegt woordvoerder Jascha Hagendoorn van VGZ. Als de minister lagere prijzen wil afdwingen, zal hij volgens de verzekeraars af moeten zien van een grens aan het bedrag dat patiënten bij moeten betalen voor sommige medicatie. Alleen dan zal volgens hen de markt haar werk doen en zullen fabrikanten kiezen voor lagere prijzen.

Gebeurt dat niet, dan kan via een omweg de rekening alsnog bij de burger terechtkomen, in de vorm van hogere verzekeringspremies. De zorgverzekeraars zullen op termijn eventuele hogere kosten immers doorberekenen aan hun klanten.

Een groter beroep op de medische noodzaak zien verzekeraars niet zitten

De zogeheten medische noodzaak is volgens verzekeraars een tweede reden waarom fabrikanten vasthouden aan hun prijzen. Bruins heeft al gezegd dat patiënten die niet kunnen overstappen vanwege bijvoorbeeld bijwerkingen een briefje van de huisarts kunnen meekrijgen zodat zij niets hoeven te betalen.

Een groter beroep op de medische noodzaak zien verzekeraars en huisartsen niet zitten. “Absoluut niet zelfs, want of er sprake is van medische noodzaak is nu soms al lastig te bepalen”, zegt Hagendoorn. “Het komt met regelmaat voor dat huisarts en apotheker niet op één lijn zitten.”

Eleveld waarschuwt voor druk vanuit patiënten op apothekers en huisartsen. Dat is ook een zorg van de Landelijke Huisartsen Vereniging. “Je kunt verwachten dat er meer discussie zal ontstaan tussen huisarts en patiënt over de medicatie en dat is een ongewenste ontwikkeling,” zegt een woordvoerder. Daar komt volgens Eleveld nog bij dat de declaratie complexer wordt als er meer patiënten aanspraak maken op de medische noodzaak. Dat leidt, behalve tot ergernis over nog meer papierwerk, ook tot extra kosten.

De fabrikanten van geneesmiddelen zijn evenmin gelukkig met de plannen van Bruins. Volgens belangenorganisatie Bogin is er de laatste jaren al enorm veel bespaard op de prijs voor generieke geneesmiddelen, goed voor 70 procent van de medicijnen die bij de apotheek worden afgehaald. Ruimte voor verdere besparing is er volgens hen niet. De Vereniging Innovatie Geneesmiddelen stelt dat de plannen van Bruins voor onrust en onduidelijkheid zorgen en dat een toch al complex systeem alleen maar complexer wordt.

Lees ook:

De prijzen voor geneesmiddelen veranderen, en dat gaan patiënten merken

In het ‘uiterste geval’ moeten vanaf volgend jaar zes miljoen Nederlanders bijbetalen als zij medicijnen ophalen van de apotheek of kiezen voor een vervangend, goedkoper alternatief. De vergoedingen voor geneesmiddelen gaan namelijk naar beneden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden