Bezoekersstop

Verpleeghuizen op slot: ‘Patiënten begrijpen dit niet’

In Groningen zwaait een bewoonster van verzorgingstehuis Maartenshof naar een overbuur.Beeld Reyer Boxem

Vanaf vrijdag blijven verpleeghuizen dicht voor bezoekers. Dat zorgt voor schrijnende situaties, zeker voor de allerkwetsbaarsten. De zorg staat voor een dilemma.

Saskia Danen stond maandag al met haar moeder voor een dichte deur. Ze wilde haar vader bezoeken, maar dat ging niet. Het bericht dat bezoek niet meer welkom was, hadden ze gemist. “Ik had toen eigenlijk moeten eisen dat ik nog één keer naar binnen mocht. Dan had ik het hem zelf kunnen uitleggen”, zegt ze. “Nu denkt hij waarschijnlijk dat hij doodgaat zonder zijn vrouw en ­kinderen nog ooit te zien. Want van de pandemie, en dat dit lang kan ­duren, krijgt hij via de tv wel wat mee.”

Verpleeghuizen in het hele land liepen al vooruit op het kabinets­besluit van donderdag, en gingen de afgelopen dagen dicht voor bezoek. Tot verdriet van bewoners en hun naasten. Danen maakt zich grote zorgen over haar vader, die door dementie gedragsproblemen heeft. “Hij heeft behoefte aan structuur. Mijn moeder ­bezoekt hem om de dag, stipt om 14.30 uur. Als ik bijvoorbeeld on­verwacht ’s ochtends kom, kan hij enorm van slag zijn.”

Volgens Danen is dat ook nu zo, door het uitblijven van het bezoek. “Wij begrijpen dat hij deze week meer hulp vraagt, boos is, angstig is. Hij heeft een hoge bloeddruk en vaatschade in zijn hoofd. Opwinding kan extra vaatschade veroorzaken. Dat kan zijn dood betekenen, ben ik bang.”

Het is een dilemma. Juist ver­pleeg­huisbewoners horen bij de groep met een kwetsbare gezondheid, en die zijn volgens experts het beste af bij zo min mogelijk contact met de buitenwereld. Veel families hebben daarom ook begrip voor de maatregelen, zegt Julie Meerveld, manager bij Alzheimer Nederland. “Maar ze zijn er ook intens verdrietig over.”

Het kabinet maakt een uitzondering voor patiënten die terminaal zijn. Maar anderen missen kostbare momenten met partners en kinderen. Dat onbekend is hoelang die situatie duurt, maakt het extra lastig te verteren.

Met name bewoners met dementie begrijpen de regels niet goed. “Zij zijn sneller ontregeld. We moeten ons ook realiseren dat hierdoor juist weer crisissituaties ontstaan”, zegt Meerveld. Ze vreest dat misschien medicatie moet worden gebruikt om patiënten rustig te houden. “Dat willen we natuurlijk absoluut niet.”

En wat te doen als je vader of moeder net in deze tijd naar het verpleeghuis moet? In een facebookgroep voor mantelzorgers vertelt een dochter dat ze haar moeder moet afzetten bij de voordeur. Ze kan niet mee naar binnen. Dat gaat haar aan het hart. Moet ze moeder toch nog maar wat langer thuis ­verzorgen? Dat zal waarschijnlijk niet meevallen, zegt Meerveld. “Mensen gaan niet voor niets naar het verpleeghuis. Ook mantelzorgers staat het water aan de lippen in deze tijd.”

Ontmoetingen achter glas

Verpleeghuizen experimenteren met noodoplossingen. Soms zijn er ontmoetingen achter glas. Veel ­verpleeghuizen zetten in op beeldbellen via internet. “Op elk van onze 45 locaties zijn drie tablets aanwezig waarop Skype is geïnstalleerd”, ­vertelt directeur Zion Jongstra van Dagelijks Leven, aanbieder van kleinschalige woonzorg. Bewoners kunnen dagelijks contact ­maken met hun ­familie, met hulp van personeel. Hebben verpleegkundigen daar tijd voor? “Die maken we”, belooft Jongstra. Maar lang niet voor iedereen is beeldbellen een oplossing, erkent hij. “Patiënten die verder in de dementie zijn, begrijpen het niet goed.”

Met name bij partners buiten het verpleeghuis is veel verdriet, weet Jongstra. “We proberen tot oplos­singen te komen. Soms brengen we een bewoner tot aan de deur, zodat die buiten met een familielid een rondje kan maken. Maar ik weet niet hoelang we dat kunnen blijven doen.”

Verder gaan de activiteiten in de huizen van Dagelijks Leven grotendeels door, soms in kleinere groepen. Bewoners eten ook gezamenlijk in de woonkamer. “Ze hebben nog veel contact met elkaar en ons personeel.”

“Maatregelen die je buiten kunt treffen om besmetting te voorkomen, zijn bij ons niet mogelijk”, ­vervolgt Jongstra. “Anderhalve ­meter afstand houden bijvoorbeeld. Bij het verlenen van zorg kan het vaak niet, en sommige bewoners begrijpen het niet. Juist daarom is het zo belangrijk het virus buiten te houden.”

Toch is Danen, wier vader overigens niet in een instelling van Dagelijks Leven zit, het niet eens met de strikte bezoekersstop. Ze zou graag zien dat verpleeghuizen meer maatwerk kunnen leveren voor de individuele bewoner, en niet alleen naar veiligheid kijken, maar ook naar kwaliteit van leven. “Als mijn vader mocht kiezen, koos hij dat laatste.”

Lees ook:

Dit is de impact van corona op de kwetsbaren van onze samenleving

De coronacrisis raakt ook kwetsbaren van onze samenleving zoals psychiatrisch patiënten, verstandelijk beperkten en dak- en thuislozen. Hoe komen zij deze tijd door, en wat voor zorg is er voor hen nog beschikbaar?

‘Doemscenario’s met tienduizenden doden kloppen niet’

Anders dan Rutte suggereerde zet Nederland niet in op bescherming door groepsimmuniteit. De strategie is gecontroleerd maatregelen nemen om verspreiding van het virus tegen te gaan. ‘Verstandig’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden