Protest

Verloskundigen springen in de bres voor het recht voor vrouwen om thuis te bevallen

 Verloskundigen fietsen langs het ministerie van VWS om hun onvrede duidelijk te maken over het besluit van minister Ernst Kuipers van volksgezondheid om een tarief voor Integrale Bekostiging in te voeren.  Beeld ANP
Verloskundigen fietsen langs het ministerie van VWS om hun onvrede duidelijk te maken over het besluit van minister Ernst Kuipers van volksgezondheid om een tarief voor Integrale Bekostiging in te voeren.Beeld ANP

Verloskundigen waarschuwen dat door een nieuwe financiering zwangere vrouwen straks minder keuze hebben in hoe en waar zij willen bevallen.

Marco Visser

Verloskundigen pakken vrijdagmiddag op het Malieveld in Den Haag de fiets en rijden naar het ministerie van VWS, als protest tegen een besluit van minister Ernst Kuipers. Dat besluit maakt van de vrije verloskundige een uitvoerder van het ziekenhuis, vreest Franka Cadée, chef Verloskundige van de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en voorzitter van de International Confederation of Midwives.

Thuis bevallen geldt als een typisch Nederlandse verworvenheid. Die verworvenheid loopt volgens verloskundigen gevaar door een Integrale Bekostiging. In die nieuwe bekostigingsmethodiek vergoedt de zorgverzekeraar een pakket waarin een groot deel van de zorg zit die nodig is om te kunnen bevallen, van het intakegesprek met een verloskundige tot een eventuele bevalling in het ziekenhuis. Een ziekenhuis kan het hele pakket bieden, want zij hebben een verloskamer. Een praktijk met verloskundigen heeft dat niet. Zij moeten dus onderdeel worden van ziekenhuizen. Nu werken zij samen, zonder knellende banden.

Al meer dan 137.000 mensen hebben een petitie tegen de nieuwe regeling getekend. Om maar aan te geven dat het verzet groot is.

Hoe kan een nieuwe bekostigingsregeling leiden tot verdwijnen van verloskundigen in de wijk?

“Dat heeft te maken met financiële prikkels”, zegt Job Paulus, senior programmamanager van de KNOV. “Werken op basis van Integrale Bekostiging betekent dat ziekenhuizen en verloskundigen tezamen worden gecontracteerd. ‘Samen’ verdelen ze het geld, waarbij het ziekenhuis aanzienlijk meer macht heeft dan de verloskundige. Ik ken ziekenhuizen die zeggen: wij zijn tegen thuisbevallingen. Als verloskundigen voor financiële middelen afhankelijk zijn van ziekenhuizen, dan durf ik wel te voorspellen dat het geld niet naar de thuisbevalling gaat.”

Jullie vrezen ook voor de keuzevrijheid van zwangere vrouwen.

Paulus: “Ja, wij zijn niet de enige die zeggen dat die vrijheid wordt ingeperkt. Cliëntenorganisaties als Bureau Clara Wichmann en de Geboortebeweging zeggen dat ook. Daarnaast zijn er allerlei rapporten van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het RIVM waarin staat dat integraal aanbieden van zorg effect heeft op de keuzevrijheid.”

“Keuzevrijheid is meer dan alleen ziekenhuisbevalling of thuisbevalling”, vult Cadée aan. “Het gaat over: wil je rondlopen als je bevalt, wil je wel of geen CTG (scan die de hartslag van de baby meet, red.), wie wil je graag bij de bevalling hebben. Als je de zorg verbindt aan ziekenhuizen, krijg je medicaliserende protocollen, krijg je institutionalisering van de zwangerschap en bevalling en worden keuzes minder.”

Is dat niet al te veel wantrouwen tegenover het ziekenhuis?

Cadée: “Het ziekenhuis handelt niet uit kwade wil. Ze zeggen: we gaan de keuzes borgen. Maar institutionaliseren betekent gewoon minder persoonlijke zorg. Kijk maar naar andere zorg die is geïnstitutionaliseerd, zoals de ouderenzorg.”

Nu lopen er al experimenten met de nieuwe bekostiging, en die zijn best succesvol.

Paulus: “De minister zegt stellig: er is niks aan de hand met de keuzevrijheid. Maar wij horen andere verhalen.”

Volgens Paulus ontstaat er een gevecht om de cliënt tussen ziekenhuizen die wel meedoen aan Integrale Bekostiging en verloskundigen die dat niet doen. Ook hoort de KNOV dat cliënten van deze verloskundigen geen lachgassedatie in het ziekenhuis krijgen als daarom wordt verzocht.

Cadée: “Wat ik schrijnend vind, is dat verloskundigen alleen anoniem iets willen vertellen, omdat zij bang zijn dat ziekenhuizen hen uitsluiten. De scheve machtsverhouding is een probleem en dat wordt met Integrale Bekostiging vergroot. Ik snap niet waarom VWS dit doordrukt. Zelfs Britse verloskundigen hebben een brief gestuurd waarin ze de minister in Nederland aanspreken om het systeem hier het behouden. Zij willen dat het hier zo blijft, als voorbeeld, omdat andere landen bezig zijn ons systeem te kopiëren.”

Lees ook:

De unieke Nederlandse verloskunde staat op het spel

eerder schreef Franka Cadée een opiniestuk in Trouw over de dreiging die boven de hoofden van verloskundigen hangt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden