InterviewVeiligheid

Verharding in onderwereld bedreigt nu ook Amalia

Prinsjesdag 2022. Koning Willem-Alexander, prinses Amalia en koningin Maxima bij het vertrek van de koninklijke stoet van Paleis Noordeinde naar de Koninklijke Schouwburg.  Beeld ANP
Prinsjesdag 2022. Koning Willem-Alexander, prinses Amalia en koningin Maxima bij het vertrek van de koninklijke stoet van Paleis Noordeinde naar de Koninklijke Schouwburg.Beeld ANP

Dat iemand van het Koninklijk Huis zoveel bescherming nodig heeft als Amalia is uniek, maar persoonsbeveiliging is de laatste jaren niet ongewoon.

Marco Visser

Volop aandacht is er voor de bedreiging rond kroonprinses Amalia. Van de premier, de minister van justitie en veel Nederlanders die hun afschuw uitspreken over de dreiging waarmee een 18–jarige kroonprinses moet leven. Wat Amalia overkomt is ongewoon omdat serieuze bedreiging van personen zelden de koninklijke familie treft. Maar dat iemand persoonsbeveiliging nodig heeft, is tegenwoordig minder ongewoon dan het ooit was.

Toch, kijk ook even naar het verleden, is de boodschap van Jelle van Buuren, universitair hoofddocent Institute Security and Global Affairs aan de Universiteit Leiden. “Het is niet totaal nieuw. Er zijn altijd dreigingen geweest tegen politici en journalisten. En altijd afkomstig vanuit verschillende groepen.”

Politiek gemotiveerd

Denk bijvoorbeeld aan de aanslagen op voormalig staatssecretaris Aad Kosto, vermoedelijk door een extreemlinkse groepering, de aanslag op de leider van de Centrum Democraten Hans Janmaat en die op Pim Fortuyn. Dat waren politiek gemotiveerde aanslagen. Tegenwoordig komt de dreiging vooral vanuit de georganiseerde misdaad. Dat lijkt volgens de berichten tot nu toe ook het geval te zijn bij Amalia.

Bij de zware georganiseerde criminaliteit is de wereld harder geworden, zegt Van Buuren. “Kijk bijvoorbeeld naar het onderlinge geweld, naar de liquidaties. Die zijn grover, ongerichter. Erecodes bestaan niet meer. Dat heeft te maken met de hogere bedragen die in de drugshandel omgaan. De handel is transnationaal.”

De toegenomen dreiging door criminelen is een langzaam proces geweest, stelt Van Buuren. “Lokaal speelt dit al langer. Er zijn burgemeesters en wethouders die flink geïntimideerd zijn en te maken kregen met de dreiging van geweld. Dan ging het over een opgerolde wietplantage of een coffeeshop. Meestal ging dat niet om een dreiging met de grootste vormen van geweld. Maar soms is dat wel het geval, zoals bij de burgemeester van Haarlem. Die zat echt zwaar in de persoonsbeveiliging. Dat gebeurt niet vanwege een lokale coffeeshophouder. In die zin zie je op verschillende plekken de dreiging toenemen.”

Denken in termen van voorstelbaarheid

Nog vers in het geheugen zitten de moorden op Peter R. de Vries, op advocaat Derk Wiersum en de broer van de kroongetuige in het proces tegen Ridouan T. Vooral na die laatste moord is een discussie ontstaan over wanneer persoonsbeveiliging toe te passen. “De persoonsbeveiliging van bijvoorbeeld de burgemeester van Haarlem is opgezet nadat er concrete signalen van bedreiging binnenkwamen. Na de moord op de broer van de kroongetuige is er iets veranderd. Er waren geen signalen dat hij gevaar liep. Men achtte het onvoorstelbaar dat hij een doelwit zou worden. Sindsdien is er een discussie losgebarsten die na de moorden op De Vries en Wiersum in een stroomversnelling is geraakt. Die discussie gaat over de vraag: moeten we meer gaan denken in termen van voorstelbaarheid, in mogelijke scenario’s in plaats van alleen afgaan op concrete dreigingssignalen?”

Over de bedreiging van Amalia is niets bekend, behalve dat deze serieus wordt genomen. “De beslissing tot meer veiligheidsmaatregelen zal zijn genomen op basis van serieus te nemen informatie en inlichtingen”, zegt Van Buuren. “Gecombineerd met de huidige discussie over hoe we naar risico’s moeten kijken.”

Lees ook:

Prinses Amalia woont niet meer in Amsterdam en kan ‘eigenlijk’ niet naar buiten

Prinses Amalia woont niet meer in Amsterdam en kan ‘eigenlijk’ niet naar buiten. Dat vertelden koning Willem-Alexander en koningin Máxima donderdag tijdens hun staatsbezoek in Zweden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden