MH17

Verdediging MH17: Bewijs voor Buk-raket onvoldoende overtuigend

Een brokstuk van de neergehaalde Boeing 777 van vlucht MH17.  Beeld AFP
Een brokstuk van de neergehaalde Boeing 777 van vlucht MH17.Beeld AFP

Waar het Openbaar Ministerie ieder denkbaar scenario voor het neerstorten van vlucht MH17 uitgebreid onderzocht en verwierp ten gunste van de Buk-raket, zaait de verdediging twijfel over de toedracht van de ramp.

Hij betwist niet dat de telefoontjes tussen verschillende Russische functionarissen hebben plaatsgevonden na de vliegramp. Maar de getapte gesprekken bieden volgens voormalig luitenant-kolonel Oleg Poelatov geen enkel bewijs dat de Russische legerleiding betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, laat staan dat hij er zelf iets mee te maken had. Via een in Rusland opgenomen video verklaarde Poelatov in de rechtszaal dat de pro-Russische milities in Oost-Oekraïne expres desinformatie verspreidden, om anderen op het verkeerde been te zetten. Hij en de zijnen wisten dat ze werden afgeluisterd.

In het derde blok van zittingsdagen rond het kolossale proces MH17 is duidelijk geworden dat de verdediging als tactiek kiest voor het zaaien van twijfel. Op het Justitieel Complex Schiphol, waar drie Russen en een Oekraïner terechtstaan voor hun betrokkenheid bij het laten neerstorten van een Boeing 777 in juli 2014, vroegen de twee advocaten van Poelatov de rechter om talloze experts en getuigen te mogen verhoren.

Het duo toonde niet overtuigd te zijn van het lijvige dossier dat het Openbaar Ministerie heeft opgebouwd. Zo vroegen de advocaten zich hardop af of een Buk-raket daadwerkelijk de oorzaak is van de ramp. Ook zetten ze vraagtekens bij de conclusie van justitie dat het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald vanuit een door pro-Russische troepen gedomineerd gebied. Het forensisch onderzoek noch de getuigen zouden betrouwbaar zijn.

Internationaal opsporingsbevel

De Russische Poelatov is de enige die zich laat bijstaan door Nederlandse advocaten. De overige drie verdachten hebben niets van zich laten horen. Geen van de vier was in de rechtszaal aanwezig. Poelatov, in 2014 de tweede man van de inlichtingendienst van de strijdgroepen die tegen het Oekraïense leger vochten, durft niet naar Nederland te komen vanwege het internationaal opsporingsbevel dat tegen hem is uitgevaardigd.

In oktober is Poelatovs verdediging naar Moskou gevlogen om met hem te spreken. Eerder was overleg onmogelijk. Vanwege de pandemie konden de advocaten niet reizen en voor bellen is het afluisterrisico te groot. In Rusland heeft de verdediging een video met haar cliënt opgenomen, die samen met andere filmpjes werd afgespeeld in de rechtszaal.

Poelatov ontkent daarin dat hij betrokken was bij het in stelling brengen van de Buk-installatie die 298 reizigers de dood injoeg. Indertijd had hij zeker acht verschillende nummers, legde hij uit, enkel extra beveiligde telefoons werden gebruikt voor strategische gesprekken. Met de rest verspreidden de pro-Russische troepen quatsch om de afluisterende tegenstander te misleiden. Als hij sprak over een Buk-raket was dat nep.

Ieder denkbaar scenario

Juist omdat er zo veel desinformatie en complotten rondgaan sinds de vliegramp, gingen de aanklagers eerder in het proces uitgebreid in op ieder denkbaar scenario. Voor het oog van de nabestaanden en binnen- en buitenlandse media verwierp het OM alternatieven als een bom aan boord een voor een ten gunste van het Buk-scenario. Naast onderzoek van het internationale Joint Investigation Team en de Onderzoeksraad voor Veiligheid, voegde justitie allerlei extra materiaal aan het lijvige dossier toe, waaronder testen die de echtheid van het verzamelde bewijs moeten vaststellen.

Donderdag gaat het megaproces verder en mag het OM reageren. De rechter beslist eind november of hij instemt met de onderzoekswensen van de advocaten.

Lees ook:

Rusland boos over EU-sancties en praat niet meer over MH17

Het Kremlin wil niet langer om de tafel met Nederland over de MH17-zaak. Het lijkt een vergelding voor de Europese sancties tegen Rusland vanwege de vergiftiging van oppositieleider Navalny.

Rechtbank: Verdediging MH17 mag andere scenario’s dan Buk-raket onderzoeken

Met het toestaan van de wens van de verdediging om opnieuw alternatieve scenario’s voor het neerhalen van de MH17 te onderzoeken, is het monsterproces uit de startblokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden