Straatbeeld in Velsen-Noord.

ReportageDrijvende noodopvang

Velsen-Noord weet zich geen raad met 1200 asielzoekers op cruiseschip

Straatbeeld in Velsen-Noord.Beeld Jean-Pierre Jans

De aangekondigde komst van een cruiseschip met tot 1200 asielzoekers heeft in Velsen-Noord voor broeierige weken gezorgd. ‘Ons dorp glijdt al achteruit’

Johan van Heerde

Wie bij Velsen-Noord langs het Noordzeekanaal struint, heeft flink wat inbeeldingsvermogen nodig om voor te stellen dat op die plek straks een van ‘s lands grootste tijdelijke opvanglocaties voor asielzoekers verschijnt. De wal bestaat uit een industrieterrein met een weg zonder voetpad erlangs waar vrachtwagens van transportbedrijven voorbijkomen.

Daar aan de kade ligt vanaf 1 augustus zes maanden een cruiseschip van 197 meter lang aangemeerd, bewoond door 1000 tot maximaal 1200 vluchtelingen. Dat heeft de het stadsbestuur van de gemeente Velsen donderdag besloten nadat de gemeenteraad op woensdagavond groen licht gaf.

Twee broeierige weken

De komst van de drijvende noodopvanglocatie zorgde voor twee broeierige weken in Velsen. Op 21 juni bracht burgemeester Frank Dales van Velsen in een memo naar buiten dat de gemeente akkoord wilde gaan met de komst van het cruiseschip.

Het nieuws leidt direct tot verontwaardigde reacties in Velsen-Noord. In aanloop naar een spoedsessie in de gemeenteraad op 23 juni schrijft bewoner Petra Dekker een betoog aan de raad. ‘De burgemeester verwacht voldoende begrip van de omwonenden, maar de bewoners hebben wéér het gevoel het afvalputje van de gemeente te zijn’, schrijft ze.

null Beeld Jean-Pierre Jans
Beeld Jean-Pierre Jans

Dekker acht het noodzakelijk om haar brief te beginnen met het feit dat ze werkt als taalcoach en vrijwilliger is bij een noodopvanglocatie. ‘Van mij hoort u dan ook geen vreemdelingen- en vluchtelingenhaat’, schrijft ze. Maar in een dorp dat al zwaar gebukt gaat onder diverse problematiek hoort geen opvanglocatie die zorgt dat de bevolking van Velsen-Noord met 20 procent toeneemt, schrijft ze. In Velsen-Noord wonen ruim 5000 mensen.

Wie in het dorp rondloopt begrijpt vrij snel over welke problematiek Dekker het heeft. Het ligt ingeklemd tussen de fabrieken met grote schoorsteenpijpen van Tata Steel en Vattenfall en recht onder een aanvliegroute van Schiphol. Iedere minuut klinkt er geraas.

Nauwelijks voorzieningen

Het dorp heeft veel verloederde sociale woningbouw, zoals de flats aan de Gildenbuurt die al decennia op lijstjes staan om flink opgeknapt te worden, maar waar de gemeente niets aan doet. Er is veel armoede en het dorp kent nauwelijks voorzieningen. Van de acht kernen in de gemeente Velsen (70.000 inwoners) geven de bewoners van Velsen-Noord het laagste rapportcijfer op de vragen over leefbaarheid en de waardering van de zorg van de gemeente voor de woon- en leefomgeving.

Het zijn feiten waarvan de gemeenteraadsleden zich ook bewust zijn. Tijdens de raadsvergadering woensdag wordt er afgesproken dat een deel van de compensatie van het Rijk voor de opvang linea recta naar Velsen-Noord moet en er wordt ingegrepen als de asielzoekers voor overlast zorgen.

Wandelaar Fred (79) bij de kade in Velsen-Noord waar vanaf 1 augustus een cruiseschip ligt, bewoond door maximaal 1200 asielzoekers. “Dit is vragen om problemen.”  Beeld Jean-Pierre Jans
Wandelaar Fred (79) bij de kade in Velsen-Noord waar vanaf 1 augustus een cruiseschip ligt, bewoond door maximaal 1200 asielzoekers. “Dit is vragen om problemen.”Beeld Jean-Pierre Jans

Maar uiteindelijk lijkt het erop dat een meerderheid van begin af aan van mening was dat de gemeente ‘ja’ moest zeggen op het verzoek van staatssecretaris Eric van der Burg, die de asielproblemen twee weken geleden tot nationale crisis bestempelde. “Iedereen kent de beelden uit Ter Apel”, vatte burgemeester Dales het gevoel van de voorstanders samen.

‘Dit kan het dorp niet verdragen’

Tegenstand was er wel in de raad, waar een vijfde van de leden tegen stemde. Zoals de lokale partij van bloemist Leo Aardenburg in Velsen-Noord. “Dit kan het dorp niet dragen”, zegt hij. “Velsen-Noord glijdt al achteruit, ik snap niet hoe ze ons ook nog met deze boot durven op te schepen.”

Hij heeft weinig vertrouwen in de uitlatingen van het Coa, dat bijvoorbeeld stelt dat vanwege alle voorzieningen op het schip, zoals onderwijs, zorg, de mogelijkheid tot werken en dagbesteding, mensen veel aan boord van het schip blijven. In het memo van de burgemeester staat niet voor niets dat hij een ‘sterke invloed’ op de omgeving verwacht.

Leo Aardenburg, raadslid van Levendig Gezond Velsen.  Beeld Jean-Pierre Jans
Leo Aardenburg, raadslid van Levendig Gezond Velsen.Beeld Jean-Pierre Jans

Ondertussen schamperen bewoners als Aardenburg en Petra Dekker over inspraak in de gemeente. Maandag liepen tweehonderd bewoners in een protestmars naar een loods waar een inspraakavond werd gehouden, maar van invloed was weinig sprake. ‘In de gemeentelijke memo staat: de VOB kade is de enige optie. Dus die info-avond is slechts een formaliteit’, aldus Dekker. Het Wijkplatform in Velsen-Noord hief zichzelf op nadat het ‘weer’ werd geconfronteerd met ‘een voorgenomen besluit die enorme impact op het dorp heeft.’

Terug naar de kade waar het schip volgende maand komt te liggen. Dagelijks doet Fred (79, foto) uit Beverwijk, dat tegen Velsen-Noord aan ligt, daar een rondje met hond Moos. Langs het water, want Fred was machinist op zeeschepen en voer tussen Nederland en Amerika. Fred wil niet met zijn naam in de krant, vanwege de gevoeligheid van het onderwerp. “Wat kan je die 1200 mensen hier nou bieden, er is hier niets. Dus gaan die mensen ronddwalen, en dat is vragen om problemen.”

Lees ook:

Verschraalde opvang moet overlast rond asielzoekerscentra beperken

Door kansarme asielzoekers op te vangen in kale kamers met veel toezicht en zonder zakgeld wil staatssecretaris Eric van der Burg voorkomen dat zij overlast veroorzaken. Vandaag debatteert hij met de Tweede Kamer over de asielopvang.

Burgemeesters beloven extra bedden en woningen voor asielzoekers en vluchtelingen

Om de crisis in de asielopvang te bezweren, zet het kabinet in op meer woningen voor vluchtelingen. Op de korte termijn belooft de staatssecretaris extra ambtenaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden