Asielzoekers

Veiligheidsregio's beloven elk 150 plekken voor asielzoekers om Ter Apel te ontlasten

Asielzoekers slapen tegen een boom voor de opvang in Ter Apel, 11 mei 2022. Beeld Martijn Klungel / RTV Noord
Asielzoekers slapen tegen een boom voor de opvang in Ter Apel, 11 mei 2022.Beeld Martijn Klungel / RTV Noord

Burgemeesters beloven hun collega in Ter Apel te ontlasten. Een structurele oplossing voor de problemen in de asielopvang is dat nog niet.

Petra Vissers

De Veiligheidsregio's, waarin meerdere gemeenten samenwerken in het geval van een crisis, beloven elk 150 bedden te regelen voor asielzoekers. Op de korte termijn voorkomt dat de meest schrijnende situaties bij het aanmeldcentrum van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in Ter Apel. Maar hoe de asielopvang op de lange termijn in rustiger vaarwater moet komen, blijft nog onduidelijk.

Volgens staatssecretaris Eric van der Burg (asiel) gaan deze bijna vierduizend plekken ook de vervoersproblemen verhelpen waar het Centraal orgaan opvang asielzoekers (Coa) mee kampt. Die moest afgelopen weken niet alleen meermaals op zoek naar bedden voor mensen die zich in Ter Apel hadden gemeld, maar vervolgens ook naar chauffeurs om asielzoekers bij die bedden te krijgen.

Slaapzakken in het gras

Dat leidde er toe dat asielzoekers, ook die met kleine kinderen, soms midden in de nacht nog verplaatst moesten worden. Twee weken geleden was de nood zo hoog dat er slaapzakken werden uitgedeeld en mensen uren op het grasveld lagen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Uiteindelijk besloot de IND het aanmeldcentrum dan maar te openen, zodat mensen in ieder geval in een hal konden slapen.

De belofte van de Veiligheidsregio's, volgens het Coa ‘een belangrijke een waardevolle bijdrage’, biedt soelaas voor drie weken. Daarna wordt in het Veiligheidsberaad, het overleg tussen alle Veiligheidsregio's, gesproken over een structurele oplossing.

Van crisis naar crisis

De asielopvang struikelt al sinds de zomer van crisis naar crisis, het Coa heeft op dit moment te kampen met veertig tijdelijke locaties. Daarnaast zijn er in opdracht van de staatssecretaris meerdere crisisnoodopvanglocaties in het land. Die laatste zijn vaak maar enkele dagen open, wat betekent dat asielzoekers aan de lopende band moeten verhuizen.

Het Coa snakt al lang naar meer stabiliteit, en de gemeente Westerwolde eist meer steun van andere gemeenten in Nederland. De staatssecretaris wil meerdere centra openen waar asielzoekers zich kunnen melden bij de IND. Behalve in Ter Apel, het noorden van Nederland, streeft hij ook naar centra in het zuiden, oosten en westen van het land. Dat wilde zijn voorganger Ankie Broekers-Knol ook al. Zij kreeg geen enkele gemeente zo ver.

Geld tegen overlast

Gemeenten kunnen eenmalig geld van de overheid krijgen om maatregelen te nemen tegen overlast die een kleine groep asielzoekers veroorzaakt. Het gaat dan bijvoorbeeld om winkeldiefstal, vernieling, intimidatie of bedreiging. Het budget dat een gemeente kan aanvragen, varieert van 50.000 tot 150.000 euro.

Overlast door asielzoekers, vaak mensen uit zogeheten veilige landen die amper kans maken op een verblijfstitel, is al jaren een bekend probleem. Het kabinet is bang dat de overlast het draagvlak voor de opvang van asielzoekers ondermijnt.

Om de impasse te doorbreken, onderzoekt Van der Burg de mogelijkheid om noodrecht in te zetten. Daarmee zou hij gemeenten kunnen dwingen om opvang te regelen voor asielzoekers. Dat mag worden afgekondigd als er sprake is van een ‘buitengewone omstandigheid’ en een crisis die het lokale overstijgt.

Het is een stuk gereedschap dat de VVD-staatssecretaris eigenlijk niet wil gebruiken. Afgelopen vrijdag werd daar al een beslissing over verwacht, maar die kwam niet. Het ziet er nu naar uit dat de optie woensdag besproken wordt in de ministerraad.

Lees ook:

Hoe kan de asielopvang uit de crisis-stand komen? ‘Huisvesting moet helpend zijn, niet mensonterend’

De grenzen van de huidige asielopvang lijken bereikt. Hoe komt Nederland uit deze opvangcrisis, en hoe zouden we in de toekomst vluchtelingen moeten opvangen?

Waarom Ter Apel onze aandacht verdient

Makkelijke oplossingen voor ingewikkelde problemen zijn zelden voorhanden en dat geldt ook voor de asielcrisis. Maar laten we eens op een rij zetten wat de overheid wél kan doen, schrijft Bart Zuidervaart in zijn column.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden