Zelfmedicatie

Veel transgenders gaan zelf aan de slag met hormonen, met alle risico’s van dien

Voor transgenderzorg zijn de wachtlijsten zo lang dat veel mensen zelf beginnen met een hormoonbehandeling.

Veel mensen die wachten op transgenderzorg beginnen op eigen houtje alvast aan een hormoonbehandeling, blijkt uit een rondgang van Trouw langs aanbieders van transgenderzorg. De grootste aanbieder, Stepwork (duizend patiënten in 2019), schat dat een derde van zijn patiënten aan zelfmedicatie doet. De Vaart (honderd patiënten) denkt zelfs dat dit de helft is.

Transpersonen geven hormonen onderling door of importeren ze via webshops. Dat laatste is illegaal volgens de Nederlandse Geneesmiddelenwet. Vaak ontbreekt het transpersonen aan enige vorm van medische of psychologische begeleiding, terwijl zo’n hormoonbehandeling risico’s met zich meebrengt.

Nepmedicijnen

Voor transmannen is er kans op leverontsteking en hart- of longproblemen. Transvrouwen lopen risico op trombose, wat kan leiden tot een longembolie of herseninfarct. “Het zijn zeldzame bijwerkingen”, zegt endocrinoloog Daniel Klink, “maar reële gevaren.” Ook kunnen medicijnen van internet nep zijn of vervuild.

Andere instellingen komen zelfmedicatie minder tegen. Het Universitair Medisch Centrum Groningen spreekt van zo’n 5 procent van hun honderd nieuwe patiënten in 2019, Ggz-instellingen die vooral jongeren onder de achttien behandelen, schatten dat 0 tot 5 procent van hun patiënten ermee bezig is. Exacte cijfers kunnen de zorgaanbieders niet geven; die worden meestal niet bijgehouden.

Eerst een gesprek met de psycholoog

De wachttijden in de transgenderzorg zijn de afgelopen jaren toegenomen. Die zorg bestaat uit hormoonbehandelingen en eventuele operaties. Voordat transpersonen eraan mogen beginnen, moeten ze eerst gesprekken voeren met een psycholoog of psychiater. Bij het Amsterdam UMC wachten volwassen patiënten volgens de recentste cijfers (uit november 2019) 77 weken op een eerste gesprek. Bij Stepwork is dat 52 weken. Voor patiënten onder de achttien is de wachttijd iets lager. In november stonden er 2820 personen op de wachtlijst.

Uit recent onderzoek onder transpersonen, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van volksgezondheid en branche-organisatie Zorgverzekeraars Nederland, blijkt dat een grote meerderheid van de respondenten psychische last ervaart van het wachten op zorg. Respondenten noemen frustratie en stress, depressieve gevoelens­­ of zelfs suïcidale gedachten.

Lees ook:

Maaike (25) is een ‘DIY transgender’: geen enkele arts weet dat ze hormonen slikt

Het soms jarenlange wachten voor ze kunnen beginnen aan hun geslachtsverandering duurt veel transpersonen te lang. Sommigen beginnen daarom zelf met hun transitie, met hormonen die ze via internet bestellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden