Varkenshart

Varkensvirus fnuikte waarschijnlijk spectaculaire harttransplantatie

Het team van de University of Maryland Medical Center in Baltimore tijdens de transplantatie in januari, met het varkenshart dat David Bennett zou krijgen. Beeld Reuters
Het team van de University of Maryland Medical Center in Baltimore tijdens de transplantatie in januari, met het varkenshart dat David Bennett zou krijgen.Beeld Reuters

Als eerste mens kreeg David Bennett sr. uit Maryland een varkenshart. Het was op 6 januari dit jaar wereldnieuws, net zoals zijn overlijden, begin maart. Het geïmplanteerde hart bleek niet virusvrij.

Jeroen den Blijker

Bennett (57) kreeg als eerste patiënt ter wereld een genetisch aangepast varkenshart. Een geweldige medische prestatie, zegt Ian Alwayn, hoogleraar transplantatiechirurgie van het Leids Universitair Medisch Centrum. Vorige week, tijdens een congres in Venetië over transplantatie, gaven Bennetts behandelende artsen van de University of Maryland School of Medicine openheid van zaken. Alwayn: “Hun openhartigheid was opmerkelijk groot”.

In het bloed van Bennett was het porcine cytomegalovirus aangetroffen, een virus dat niet anders dan van het donorvarken kan komen. Het virus was niet goed te bestrijden en heeft zeer waarschijnlijk aan zijn overlijden bijgedragen.

Bij de screening ging iets mis

“Uit eerder onderzoek, bij de transplantatie van een varkenshart bij bavianen, was al gebleken dat dit virus een risico zou kunnen zijn”, zegt Alwayn. Kennelijk is er dus iets misgegaan bij de screening door Revivicor, het Amerikaans bedrijf dat het genetisch gemodificeerde hart aanleverde. Waarom het misging, is onbekend. “Maar varkens worden door Revivicor wel zo gehuisvest en gefokt dat risico’s zo klein mogelijk zijn”, zegt Alwayn. Hij benadrukt dat het virus alleen in levende cellen voorkomt en daar kan woekeren. Dus niet in hartkleppen afkomstig van varkens. Die worden al jarenlang, vaak met succes, door chirurgen gebruikt als iemands eigen hartkleppen het laten afweten.

Hij ziet de transplantatie als een mijlpaal in de wetenschap. “Bennett was echt opgegeven, had ruim een maand op de ic gelegen, maar na de transplantatie leefde hij nog zestig dagen. Van afstoting van het donororgaan, een gevreesd risico, leek geen sprake, en het hart vertoonde normale functies. Het is iets waar experts veel van kunnen leren.” Niet voor niets haalt Alwayn de transplantatie aan van een bavianenhart in baby Fae, in 1984, eveneens in de VS. Baby Faes hart had het al opgegeven, maar met het bavianenhart leefde ze nog 21 dagen.

Gelijkenis met een mensenhart

De transplantatie van Bennett kreeg wereldwijd zoveel aandacht, omdat er een chronisch gebrek is aan geschikte donorharten. Het varkenshart vertoont, in omvang en hartslag, een zekere gelijkenis met het hart van een mens. “Als dit werkt, zal er een eindeloze voorraad van deze organen zijn voor patiënten die lijden”, aldus een van de artsen van het transplantatieprogramma van de universiteit in Maryland destijds.

In Nederland stonden in 2020 ruim 130 mensen op de wachtlijst voor een donorhart. De ervaring leert dat, door gebrek aan donorharten, één op de zeven patiënten overlijdt voordat een hart beschikbaar is.

Lees ook:

Niet makkelijk, maar het voelt heel goed: ontvangers bedanken hun donoren

Hoe begin je een brief aan iemand aan wie je je leven te danken hebt? Welke woorden kies je? Ontvangers van een donororgaan worstelen met dat soort vragen, weet Tim Hoogenbosch (63), wiens vrouw een donorhart kreeg.

Eerste mens krijgt hart van genetisch gewijzigd varken

Bij een mens is een hart getransplanteerd van een genetisch aangepast varken. De eerste succesvolle harttransplantatie van een genetisch gemodificeerd varken was op 7 januari in de Amerikaanse stad Baltimore, meldt The New York Times.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden