ReportageHagaZiekenhuis

Vanuit de overvolle ic is het duidelijk: versoepelen kan niet

Zorgmedewerkers op de covid-ic-afdeling van het HagaZiekenhuis in Den Haag. Landelijk dreigt code zwart.  Beeld Phil Nijhuis
Zorgmedewerkers op de covid-ic-afdeling van het HagaZiekenhuis in Den Haag. Landelijk dreigt code zwart.Beeld Phil Nijhuis

De intensive care van het HagaZiekenhuis ligt tjokvol doodzieke coronapatiënten. ‘Er zijn dagen dat er niemand bij past.’

Totaal overgeleverd liggen ze op bed, de coronapatiënten op de intensive care van het HagaZiekenhuis in Den Haag. Anoniem. Ze kunnen bankier of bakker zijn. Een vader of een moeder. Ze liggen bijna volledig ontbloot. Soms op de buik. Slangen verdwijnen in kelen, armen en buiken. Medicatie en voeding gaat erin, urine en ontlasting worden afgevoerd.

Beademingsmachines maken een pompend geluid. Om de vijf seconden verdwijnt er een stoot lucht in een door het coronavirus vernield paar longen. Het is het geluid van leven. “Zonder die beademingsmachines zouden deze mensen er niet meer zijn. De patiënten vechten hier voor hun leven, daar is niets aan overdreven.”

‘Versoepelen kan niet’

Aan het woord is intensivist Tim Jansen (42). Hij is gestoken in een geel veiligheidsschort, met ffp2-mondkapje en spatbril. Een plukje borsthaar steekt onder zijn schort vandaan – het is warm op de ic, dus niet al te veel kleren dragen is het devies. Ondertussen wordt er keihard gewerkt. Vorige week werd er landelijk weer opgeschaald, nu naar 1550 ic-bedden.

Ziekenhuizen overal in het land waarschuwen dat het maximum in zicht is. Zo ook in het Haga. Het ziekenhuis heeft nu 24 ic-bedden, waarvan er op sommige dagen 17 worden bezet door coronapatiënten. Daarmee betreedt het ziekenhuis de gevarenzone, want van een buffer is nog nauwelijks sprake. “Afgelopen weekeinde hebben we met veel pijn en moeite en na dagenlang overleg twee patiënten met een helikopter kunnen verplaatsen naar Apeldoorn en Maastricht. Het is nauwelijks te doen”, zegt Jansen.

Dinsdag is er weer een persconferentie over het coronavirus, en even hingen er versoepelingen in de lucht. Die gaan niet door. Gelukkig maar, vindt Jansen. “Het gaat echt niet goed op de ic op dit moment. Vanuit ons perspectief is het heel duidelijk: versoepelen kan niet. Als het aantal coronapatiënten verder stijgt, is er straks geen plek meer op de ic.”

null Beeld Phil Nijhuis
Beeld Phil Nijhuis

Coronapatiënt op ic steeds jonger

Code zwart wordt dat ook wel genoemd. Daar schurkt de huidige situatie tegenaan. Jansen geeft een voorbeeld: “Het is nu zo erg dat hartoperaties soms worden uitgesteld. Na zo’n operatie hebben patiënten een ic-plek nodig, soms maar één dag. Maar die ene plek is er niet altijd, en dan kan de hele operatie niet doorgaan. Dat is erg zorgelijk.”

Volgens Jansen is de situatie nu nijpender dan tijdens de tweede golf, afgelopen najaar. Ondanks dat er medische stappen zijn gezet, waardoor er minder mensen op de ic belanden of er korter liggen. En afgezien van het feit dat een deel van mensen tussen de 60 en 80 jaar, een belangrijke risicogroep voor ic-opname, is gevaccineerd. Sterker: Jansen heeft het vermoeden dat de coronapatiënten op de ic jonger worden. Dat beeld wordt in de regio herkend, zegt hij.

Overlevingsstand

Ondertussen trekt de werkdruk een zware wissel op het personeel, weet verpleegkundige Petra Kleijn (42). Ze is een nuchtere verschijning, type niet lullen maar poetsen. De verpleegkundige werkt sinds 2003 op de ic van het HagaZiekenhuis. Zo druk als het nu al een jaar lang is, was het nog nooit.

Dat sommige patiënten jonger zijn, maakt het werk nog heftiger, vindt Kleijn. “Dat betekent dat we een moeder aan het bed hebben staan die twee jonge kinderen thuis heeft zitten van wie hun vader doodziek is. Iedere patiënt krijgt dezelfde behandeling, maar het maakt meer impact op je als het dichter bij je eigen leven komt. Als er leeftijdsgenoten in die bedden liggen.”

Lopend over de gang van de ic schetst Kleijn het beeld uit de koffiekamer: “Iedereen is al maanden aan het overwerken, en eigenlijk staan we al een jaar in een overlevingsstand”, zegt Kleijn. “Elke week wordt er een lijst rondgedeeld met de gaten in het rooster. Er zijn weken bij dat het team 21 open diensten moet vullen. Ga er maar aan staan.”

null Beeld Phil Nijhuis
Beeld Phil Nijhuis

Groot personeelsprobleem

Het capaciteitsprobleem is een personeelsprobleem, zegt Janssen. “Het aantal bedden, pompen, beademingsapparaten, monitoren, mondkapjes en schorten is in orde. Maar er is niet zomaar nieuw personeel, daarvoor duurt de opleiding te lang.”

Tegelijk kan de ic nu minder leunen op collega’s van andere afdelingen. Weer een voorbeeld: vorig jaar durfden mensen niet naar hun huisarts, waardoor minder mensen in het ziekenhuis kwamen. Nu durven ze wel. En gelukkig maar, zegt Jansen. Maar hierdoor is opgeleid personeel, zoals van de ambulance of de spoedeisende hulp, niet inzetbaar op de ic.

Die collega’s zijn namelijk druk met hun eigen werk, dat ook toeneemt omdat de samenleving zich opent – auto-ongelukken gebeuren niet als het leeg is op de weg. Kleijn: “We noemen de huidige situatie een lockdown, maar de maatschappij draait al aardig door. Kinderen gaan naar school en mensen weer naar het werk.”

null Beeld Phil Nijhuis
Beeld Phil Nijhuis

Innerlijke tweestrijd

Jansen en Kleijn vinden de boodschap die ze afgeven geen leuke. “We zijn professionals, maar ook twee van de 17 miljoen Nederlanders die natuurlijk graag willen dat het leven weer normaal wordt”, zegt Jansen. Kleijn: “Ik voel een innerlijke tweestrijd. Ik heb ook zin in leuke dingen, om het oude leventje weer op te pakken. Maar het kan nog niet.”

De vraag is of ze met haar werk überhaupt de tijd heeft voor de leuke dingen die bij een versoepeling van de maatregelen horen. “Nee, eigenlijk niet”, concludeert de verpleegkundige. Ze kan er nog om lachen.

Lees ook:

Waarom mogen 60-minners niet zelf beslissen over AstraZeneca? ‘Ethisch gezien zou dat niet gek zijn’

Zouden 60-minners niet zelf de keus moeten hebben of ze een vaccin van AstraZeneca nemen? Ja, vinden apotheker Hanneke Luttikhuis en hoogleraar medische ethiek Dick Willems.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden