ReportageVaccineren gehandicapten

Vanaf vandaag krijgen ook verstandelijk gehandicapten het vaccin

Op woonzorgpark Groot Schuylenburg in Apeldoorn worden cliënten ingelicht over de toekomstige vaccinatie. Op de foto links Marian Jonges (cliënt) en Anja Rouwendal (cliëntcoach). Beeld Bram Petraeus
Op woonzorgpark Groot Schuylenburg in Apeldoorn worden cliënten ingelicht over de toekomstige vaccinatie. Op de foto links Marian Jonges (cliënt) en Anja Rouwendal (cliëntcoach).Beeld Bram Petraeus

De instellingen voor gehandicapten beginnen maandag met vaccineren. In ‘s Heeren Loo, waar onder meer verstandelijk gehandicapten wonen, zorgt dat voor extra uitdagingen.

Als Marian Jonges ziet dat de fotograaf binnenloopt, herinnert ze zich ineens haar voormalige vriend. “Hij was altijd goed voor me”, zegt ze. “Hij zei altijd: met zo’n hoofd als jij kan je maar beter niet op de foto.”

“Een grapje toch”, vraagt haar begeleider Janine Biezeman. Ja, een grapje. “Want hij was echt goed”, zegt Jonges. “Hij kwam wel tien keer kijken toen ik eens hoofdpijn had, zelfs toen het buiten al donker was.”

Voor haar op tafel liggen a4’tjes over het coronavaccin. Maandag begint het vaccineren in instellingen voor (verstandelijk) gehandicapten. De zorginstelling waar Jonges woont, ‘s Heeren Loo in Apeldoorn, begint een dag later. Hoe bereid je mensen voor die al moeite hebben om te begrijpen waarom de wereld ineens anders is, waarom mensen met mondkapjes op lopen en familie soms niet langs mag komen? Dat gaat met plaatjes, en eenvoudige taal.

Liever links prikken

Jonges en Adrie van der Maden, die met zijn begeleider Anja Rouwendal ook aan tafel zit, begrijpen wat er komen gaat. Er is een virus dat ziek maakt, je krijgt een prik en dan kan je niet meer ziek worden.

Bang voor een prik is Van der Maden niet. Hij heeft er wel meer gehad in zijn leven. Pijn? “Ja, een beetje.”

“Wat voel je dan?” vraagt Jonges.

Van der Made: “Je voelt wat in je lichaam. De vloeistof.”

“Hoeveel prikken krijgen jullie?” vraag Rouwendal. Twee, zegt haar cliënt Van der Maden. “De andere komt na drie weken.”

“Maar ik wil hem in mijn linkerarm”, zegt Jonges. Dat zal Biezeman doorgeven, voor het geval het ineens toch spannend wordt en Jonges vergeet te zeggen dat ze de prik liever links wil.

Veel informatie 

“Ik heb twee belangrijke vragen”, zegt Biezeman tegen Van der Maden en Jonges die aandachtig wachten op wat komen gaat.

“Vraag één: wil je die prik?”

“Ja”, zeggen Van der Maden en Jonges.

Jonges: “Mijn zus vindt dat ik het moet doen.”

“Maar het gaat er ook om wat jij wil”, zegt Biezeman. “Daar heb je het met je zus toch over gehad?”

“Heb ik het daarover gehad?” Dat weet Jonges niet meer. Die prik, twee keer, drie weken er tussen, toestemming. Het is wat veel informatie voor haar.

Bij toestemming moeten de twee bewoners van het zorgcomplex van ‘s Heeren Loo een handtekening zetten. Dat is lastig voor Jonges. Geen probleem. Haar zus zal als gevolmachtigde tekenen.

Twee belangrijke vragen

“Dan de tweede vraag”, zegt Biezeman. “De regering wil graag weten of je bent gevaccineerd. Mogen we dat vertellen of willen jullie dat geheim houden. Dat mag ook.”

“Geheim?” vraagt Jonges. “Waarom? Ik kan toch geen geheimen bewaren.”

Van Van der Maden mag het ook. Hij heeft premier Rutte op de tv gezien, en zo al wat informatie gekregen over het vaccin. Wat hij wel lastig vindt, is dat hij niet weet hoe laat die prik komt, en wanneer precies. Hij woont dan ook niet in het complex in Apeldoorn, maar werkt er. Als er voldoende vaccins zijn, krijgt hij er ook een.

In duo's bij de bewoners langs

Afgelopen november ging het prikteam van ’s Heeren Loo ook langs bij bewoners, toen met de griepprik. Maar toch, dit is anders. Zo komt het prikteam langs in beschermende pakken, met maskers en brillen. Dat kan beangstigend zijn, weet verpleegkundige Malou Strijker van het prikteam. “Daarom komen we in duo’s bij de bewoners langs. En de vertrouwde begeleiders zijn er ook, om te zorgen voor een gevoel van veiligheid.” 

In één dag doen 28 prikkers alle 700 cliënten. “Alleen degene die de afgelopen vier weken positief was, moet wachten. Zelf beginnen we dinsdagochtend met een sneltest om te zien of we zelf negatief zijn.”

Verstandelijke beperkten horen tot de kwetsbare groepen. “Vaak hebben zij onderliggend lijden”, zegt Strijker. “Hartproblemen, ernstige epilepsie, diabetes, hoge bloeddruk. Veel cliënten snappen ook niet wat corona is en waarom de maatregelen nodig zijn waardoor ze zichzelf gaan verwonden.” Helaas voor deze groep bewoners zijn de maatregelen na vaccinatie nog niet voorbij. Daarvoor moet het virus eerst in het hele land zijn teruggedrongen.

Lees ook:

Zorgmedewerkers gaan bij vaccinatie voor kwetsbaren en dat stuit op veel kritiek

Keer op keer hamerde de Gezondheidsraad erop om ouderen en kwetsbare mensen als eersten te vaccineren. Vooral omdat het eerste vaccin zo opvallend goed bij deze groep werkt. Toch gaan de eerste honderdduizend prikken in de armen van relatief gezonde jonge mensen. Is dat erg?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden