InterviewWilbert Tomesen

‘Vanaf het begin zat er een conflict ingebakken in het Huis voor Klokkenluiders’

Wilbert Tomesen, voorzitter van het Huis voor Klokkenluiders. Beeld Jurgen Huiskes

Wilbert Tomesen is sinds 1 juli 2018 voorzitter van het Huis voor Klokkenluiders. Hij moet het Huis weer op de rit krijgen. 

Wilbert Tomesen vecht tegen de negatieve beeldvorming rond het Huis voor Klokkenluiders. De voorzitter (eerder werkzaam bij de Autoriteit Persoonsgegevens en als hoofdofficier van justitie) is blij met de kritiek van de Nationale Ombudsman. “Bij mijn aantreden stonden hier de dozen tot aan het plafond.”

De analyse van de Nationale Ombudsman is niet mals. Het Huis voor Klokkenluiders is nog niet op orde, er is nog niet genoeg gedaan met eerdere aanbevelingen.

“Dat is niet onze samenvatting van het advies. Wij voelen ons juist gesterkt in onze koers. Van Zutphen zegt precies wat wij ook intern hebben vastgesteld. Hij geeft ons een enorme zet in de goede richting. Eerlijk is eerlijk, het beeld was ontstaan van een club die op z’n gat lag, maar dat is verleden tijd. Van Zutphen ziet wel toekomst voor het Huis.”

U heeft eerder gezegd dat de verwachtingen van klokkenluiders overtrokken waren. Is het Huis te ver gegaan in de hulpverlening?

“Vanaf het begin zat er een conflict ingebakken in de opzet van het Huis. Wij moeten objectief onderzoek doen en tegelijk mensen bijstaan. In onze adviezen gingen we soms tot het gaatje. Dat is deels te wijten aan de wetgeving, waarin die beide taken zijn opgenomen, maar we waren te veel een advocaat voor klokkenluiders geworden. De Ombudsman heeft dit ook gezien. Hij zegt nu: wijs ze de weg, maar wordt geen belangenbehartiger.”

Stelt u klokkenluiders dan niet teleur? Een Huis impliceert dat ze hier kunnen aanbellen, bij wijze van spreken met de slaapzak onder de arm.

“Dat is het grote misverstand geweest: dat wij letterlijk bescherming kunnen bieden. Het Huis moet verbreden, een kennisinstituut voor integriteit worden, met aandacht voor klokkenluiden en preventie. Dat neemt niet weg dat mensen die misstanden aankaarten bij hun werkgever daardoor enorm in de shit kunnen raken. Er moet daarom een fonds komen dat praktische bijstand kan verlenen en wel belangen kan behartigen. Dat zou het best kunnen in de vorm van een gesubsidieerde onafhankelijke organisatie, een ngo.”

Een deel van de kritiek is niet nieuw. Wat heeft u gedaan sinds uw aantreden?

“Dit jaar is er al meer ruimte gekomen om deze tent anders te runnen. Wat ik zie: mensen werken hier uit volle overtuiging, de sfeer is stukken beter. Bij mijn aantreden was er spanning en achterdocht. In de besloten Kamercommissie heb ik dit voorjaar gezegd dat er een raar beeld over het Huis was ontstaan, dat we niets presteerden. We waren kwetsbaar omdat er nog geen onderzoeken waren afgerond. Bij de start van het Huis was er ook geen heldere visie op de aanpak. De dossiers stonden bij mijn aantreden tot aan het plafond. Dit jaar is er schot in gekomen en zijn er drie grote onderzoeken afgerond, een vierde is onderweg, 25 zijn in behandeling. Onze adviseurs ondersteunen langdurig ruim honderd klokkenluiders, we adviseren ook organisaties. Maar veel werk is vertrouwelijk en dus onzichtbaar.”

Lees ook:

Ombudsman: Huis voor Klokkenluiders moet geen handjes vasthouden maar vaart maken met onderzoeken

Het Huis voor Klokkenluiders functioneert slecht en heeft grote achterstanden. De Nationale Ombudsman doet drastische aanbevelingen.

Nu luidt de klok zelfs ín het Huis voor Klokkenluiders: ‘Ze kunnen niet eindeloos doormodderen’

De Belastingdienst stelde onlangs een klokkenluider op non-actief. Dat roept de vraag op: hoe staat het eigenlijk met het Huis voor Klokkenluiders? Antwoord: niet best. ‘Ze doen niet waarvoor ze zijn opgericht.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden