Reportage Boerenprotest Bilthoven

Van ‘robuuste’ RIVM-stikstofcijfers geloven de boeren geen snars

Boeren verzamelen in de omgeving van het gebouw van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Beeld ANP

Cijfers over stikstof kloppen, meldde RIVM-directeur Hans Brug woensdagochtend aan duizenden boze boeren. Dat was aan dovemansoren gericht. Ze kwamen een boodschap afgeven, niet aannemen.

Klimaatspijbelaars rijmen creatief, de boeren in Bilthoven kunnen er ook wat van. ‘Carola’s ambtenarij sloopt onze boerderij’, staat op een metersgroot doek. Naast het podium, waar boerenhits uit de boxen knallen, staat: ‘Met data knoeien om de boeren uit te roeien’. Dat is in een notendop de reden van hun tractortocht naar Bilthoven, waardoor Utrechtse wegen dichtslipten. Ze geloven de RIVM-cijfers en -metingen, waar het rijk zich op baseert voor milieubeleid, niet.

Melkveehouder Henrian Driezen (28) uit Giethoorn staat flink vooraan in de verzamelde menigte bij actielocatie Weltevreden, een sportveld. Hij deelt de ernstige twijfels over het RIVM, zegt hij. Daarom stapte hij ’s nachts om kwart over drie op de tractor naar Bilthoven, als stop richting Den Haag. Zijn vader en een vriend namen het melken over. 

Driezen drukt de hak van zijn cowboylaars in het drassige gras, en strijkt zijn hand door zijn schouderlange haar. “RIVM staat niet onafhankelijk in de wedstrijd”, zegt hij. Dat de rekenmeesters de landbouw noemen als voorname stikstofbron – en dus aanwijzen als groot milieuprobleem – overtuigt hem niet. “Andere sectoren, zoals Schiphol, blijven buiten schot.” Driezen wil ander rekenwerk zien, soepeler. “Anders gaan de Nederlandse boeren eraan kapot.”

Melkveehouder Henrian Driezen in Bilthoven, tijdens het protest woensdagochtend bij het RIVM. Beeld Trouw

Zielig wil hij beslist niet overkomen, zegt Driezen. Te vaak wordt volgens hem, ook in media, de indruk gewekt dat haast alle boeren op de rand van een faillissement staan. “Zo is het niet, velen boeren prima.” Maar als krimp hun enige perspectief wordt, dan staan boeren volgens hem voor een doodlopende weg. Vanaf het podium schallen aantijgingen over leugens, manipulatie en fouten van het RIVM. “Hun arrogantie is grenzeloos”, brult Jeroen van Maanen, van organisator Farmers Defence Force.

“Best stoer van hem”, zegt Driezen over RIVM-directeur Hans Brug, als die het podium bestijgt. Brug ziet het wantrouwen tegen de wetenschap die zijn instituut bedrijft, begint hij. Maar hij kan de boeren verzekeren: de stikstofcijfers zijn robuust, van hoge kwaliteit, en ze worden internationaal als deskundig gereviewd. Ook minister Carola Schouten (ChristenUnie, landbouw) benadrukte in reactie op eerdere boerenactie al dat de RIVM-berekeningen deugdelijk en betrouwbaar zijn. Het kan nóg beter met extra meetpunten. “De kritiek zullen we meenemen”, zegt Brug.

De boeren laten hem zijn zegje doen. Maar het gaat het ene oor in en het andere oor uit. “Ik review mijn buurman ook wel eens, om vast te stellen dat alles goed is, dat is een goede vriend van me”, zegt Jan Cees Vogelaar, die daarmee het RIVM wil diskwalificeren. Dat kan rekenen op instemmend gejoel. “Boeren, boeren!” Ze zijn hier om een boodschap af te geven, van frustratie en woede, en niet om er een aan te nemen.

‘De boer heeft schijt aan het Natura2000-beleid’, is het rijm dat daar ook helder blijk van geeft. Melkveehouder Driezen is ook actief naast een natuurgebied, dat beschermd moet worden tegen extra stikstof nadat de Raad van State de PAS-constructie afkeurde. Driezen ontving een brief, dat uitbreiden onmogelijk is. Hij ervaart gedwongen krimp als dreiging. “Dit soort fratsen met extra regeldruk kun je niet maken, wij investeren voor dertig jaar.” Hij nam al een ‘emissiearme vloer’, met minder ammoniak-uitstoot. Verduurzamen moet in stapjes, zegt hij. Door kringlooplandbouw en sanering van de veestapel af te dwingen vallen boeren volgens hem om. “Laat de boer maar boeren, geef de boer maar de macht”, schalt over het terrein.

Boeren verzamelen vroeg in de ochtend in De Bilt. Beeld ANP
Beeld ANP
Beeld ANP

Lees ook:

Boeren blokkeren tramlijnen en steken vuurwerk af. Rutte: Ga niet naar het Binnenhof

Nadat vanochtend zo’n 3000 boeren in De Bilt in gemoedelijke sfeer protesteerden, zetten ze koers gezet richting het Malieveld. Dat was tegen de afspraak in en bovendien negeerden ze massaal de afzettingen op de A12. 

Waarom ligt het RIVM onder vuur?
Boze boeren richten hun woede op het RIVM. Wat verwijten zij het instituut?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden