OverzichtBoerengeweld

Van kwaad tot kwader: dit is anderhalve maand boerenprotest

Tractoren op de snelweg A1 tussen Kootwijk en Stroe.  Beeld ANP /  ANP
Tractoren op de snelweg A1 tussen Kootwijk en Stroe.Beeld ANP / ANP

Ongeveer een week zat er tussen het uitlekken van de stikstofplannen van het kabinet en het moment dat boeren overgingen tot protestacties. Sindsdien is er veel gebeurd. Een overzicht.

Yara van Buuren

Donderdag 2 juni: Haagse bronnen bevestigen aan het NRC dat het kabinet verregaande stikstofreducties wil doorvoeren. In sommige delen van het land moet de uitstoot met 70 tot 80 procent verminderd worden. De uitgelekte informatie leidt tot onrust bij boeren, want de reductie van stikstof kan niet gehaald worden zonder krimp van de sector.

Vrijdag 10 juni: Het kabinet bevestigt de al eerder uitgelekte plannen. Diezelfde avond verzamelen tientallen boeren van de actiegroep Voll Gass zich voor het huis van minister Van der Wal (Stikstof en Natuur). Ze overhandigen haar een zelfgemaakte ontslagbrief. Politiek Den Haag reageert ontstemd op de acties in de privé-omgeving van de minister.

Woensdag 22 juni: Tienduizenden boeren verzamelen zich in Stroe voor het grootste boerenprotest ooit. Hoewel trekkers niet zijn toegestaan op de snelweg, ontstaan er toch grote files. Vanwege de grote drukte roept de gemeente op niet meer naar het terrein te komen. Een aantal ministers kan niet bij het protest aanwezig zijn vanwege bedreigingen.

Maandag 27 juni: Opnieuw zijn er chaotische taferelen op de snelweg. Onaangekondigd blokkeren boeren verschillende wegen, met hun trekkers en strobalen. De boerenactiegroep Agractie doet een laatste oproep aan minister Van der Wal: “Laat een vreedzame actie niet escaleren in een boerenopstand,” zegt voorman Bart Kemp in een video.

Dinsdag 28 juni: Nog steeds vinden er acties van protesterende boeren plaats, maar het protest lijkt te verharden. Langs de weg en voor gemeentehuizen worden strobalen in brand gesproken. Daarnaast breken rellende boeren door de politieblokkade voor het huis van de minister. Ze vernielen ook een politieauto en legen een giertank voor de woning.

Schoonmaakwerkzaamheden in de omgeving van het huis van minister Christianne van der Wal. Beeld ANP
Schoonmaakwerkzaamheden in de omgeving van het huis van minister Christianne van der Wal.Beeld ANP

Woensdag 29 juni: De boerenprotesten op de snelwegen gaan door. Er is een noodverordening ingesteld bij het huis van de minister. Op verschillende plekken gaan boeren naar het provinciehuis en vragen gedeputeerden om een steunbetuiging te ondertekenen. De politie verricht gedurende de dag meerdere aanhoudingen. Ook de koning reageert op de protesten: “Geweld en intimidatie kunnen gewoon niet de oplossing zijn voor het probleem”, zegt koning Willem-Alexander tegen de pers.

Trouw maakt een rondgang bij verschillende provincies. Daaruit blijkt dat de meeste niet van plan zijn om hun bestaande stikstofaanpak radicaal bij de sturen. In enkele regio’s is de reactie op de kabinetsdoelen zelfs ronduit afkeurend.

Donderdag 30 juni: In de Tweede Kamer is er een spoeddebat over de boerenprotesten. ’s Avonds laat blokkeren boeren voor het eerst een distributiecentrum in Raalte.

Vrijdag 1 juli: Vanaf vandaag moeten boeren verplicht een nummerbord op hun trekker hebben. Die regel maakt het voor de politie makkelijker om te kunnen handhaven tegen blokkades. Toch benadrukt de politie dat het voor agenten lastig is om op te treden tegen zulk zwaar materieel.

Zondag 3 juli: Dit weekend kondigen de boeren een megaprotest aan. Vanaf maandag zou ‘heel Nederland worden platgelegd’. Concrete plannen ontbreken, maar organisaties en bedrijven zetten zich schrap voor verkeerschaos. Schiphol en KLM raden reizigers aan om met de trein te komen.

Het kabinet kondigt Johan Remkes aan als bemiddelaar. Dat besluit leidt de dagen daarop tot veel kritiek. Boerenorganisaties geven aan niet met Remkes in gesprek te willen.

Maandag 4 juli: Boeren blokkeren zo’n twintig distributiecentra op verschillende plekken in het land. De gevolgen van de blokkades zijn direct merkbaar, in enkele winkels blijven schappen met verse producten leeg. Het Centraal Bureau Levensmiddelen roept daarom protesterende boeren op per direct te stoppen met de blokkades. Enkele gemeenten stellen een noodverordening in om de blokkades op te heffen.

Lege schappen in een supermarkt.  Beeld ANP
Lege schappen in een supermarkt.Beeld ANP

Dinsdag 5 juli: Nog steeds blokkeren boeren op verschillende plekken in het land de distributiecentra. In de avond lost de politie een waarschuwingsschot op een trekker en worden drie verdachten aangehouden.

Woensdag 6 juli: Inmiddels is bekend dat de 16-jarige Jouke de bestuurder was van de trekker die door de politie werd beschoten. Verschillende demonstranten verzamelen zich voor het politiebureau in Leeuwarden om zijn vrijlating te eisen. Ook op sociale media leidt de aanhouding tot veel ophef. Aan het einde van de middag maakt de politie bekend dat Jouke en de twee andere verdachten niet langer vastgehouden worden.

Daarnaast geldt vanaf vandaag het verbod op het demonstreren met trekkers. Toch zijn tientallen boze boeren met hun trekkers naar de Dam in Amsterdam en het mediapark in Hilversum gereden.

Donderdag 7 juli: De politie maakt vandaag bekend dat de zaak tegen Jouke volledig geseponeerd wordt. Nog steeds vinden door het hele land verschillende acties plaats.

Donderdag 14 juli: De afgelopen dagen blijft het onrustig in het land. Deze donderdag verzamelen zich een honderdtal boeren bij Ter Apel. De actievoerders voelen zich ‘niet meer welkom’ in Nederland.

Sympathisanten van de actiegroep Nederland in Verzet demonstreren op de Dam in Amsterdam als steun voor de boeren, vissers en truckers. Beeld ANP
Sympathisanten van de actiegroep Nederland in Verzet demonstreren op de Dam in Amsterdam als steun voor de boeren, vissers en truckers.Beeld ANP

Vrijdag 15 juli: De Nederlandse protestacties trekken ook internationaal de aandacht. Op sociale media verschijnt een video waarin wereldwijd een protest op 23 juli wordt aangekondigd, om zogezegd de boeren in Nederland te steunen.

Zaterdag 23 juli: Hoewel het verder in Nederland wat rustiger lijkt te worden, demonstreren zaterdag zo’n 1000 mensen op de Dam in Amsterdam, onder meer om steun te betuigen aan de boeren. Toch was de actie niet op initiatief van boerenorganisaties. Het is de actiegroep Nederland in Verzet, ook wel bekend van protesten tegen de coronamaatregelen, die het protest organiseert.

Zondag 24 juli: In een video neemt voormalig president Donald Trump het openlijk op voor de Nederlandse boeren. In de video ontkent de president klimaatverandering en stelt dat Nederlandse boeren vechten tegen een overheid die de helft van hun vee wil afpakken.

Woensdag 27 juli: Op woensdag zijn er opnieuw acties op de snelwegen. Daar dumpen boeren afval, waaronder asbesthoudende materialen, waardoor ongelukken ontstaan. Ook steken ze strobalen in brand en rijden mest uit op de wegen. Premier Rutte vindt de snelweg acties onacceptabel. Een overzicht van de meest recente gebeurtenissen lees je hier.

Lees ook:

Premier Rutte: snelwegacties onacceptabel; Van der Plas even niet in de media wegens bedreigingen

Door nieuwe acties op en rond de A7 in Groningen, Friesland en Noord-Holland zijn donderdagochtend nog meerdere wegen afgesloten. Inmiddels heeft premier Mark Rutte gereageerd: ‘dit gaat alle perken te buiten’.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden