CoronacrisisBriefing Tweede Kamer

Van Dissel: ‘Zonder avondklok waren versoepelingen onmogelijk’

Jaap van Dissel tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer over het coronavirus. Beeld ANP
Jaap van Dissel tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer over het coronavirus.Beeld ANP

De Tweede Kamer werd woensdagochtend bijgepraat door de RIVM’ers Jaap van Delden en Jaap van Dissel. De vaccinatiecampagne komt op stoom. Het virus ook weer.

De avondklok heeft samen met de bezoekbeperking de verspreiding van het coronavirus ingetoomd. Daardoor is er ook enige ruimte voor versoepeling ontstaan, al zullen daardoor de besmettingen en ziekenhuisopnames toenemen. Als het kabinet de avondklok zou opheffen, dan was er geen ruimte meer over. Dat zei Jaap van Dissel woensdagochtend in zijn presentatie aan Tweede Kamerleden.

Die ruimte is echter beperkt. Het reproductiegetal is door de avondklok en de bezoekbeperking weliswaar 10 procent gedaald, maar schommelt nu rond de 1. Doordat de Britse variant van het virus dominanter wordt – begin februari betrof het de helft van de besmettingen – neemt het reproductiegetal toe en wordt de verspreiding van het virus groter. Van Dissel toonde met modelberekeningen dat de derde golf ergens in april of mei zijn piek bereikt. Zonder avondklok, maar met versoepelingen zou de toestroom naar de ic’s de capaciteit ver te boven gaan.

Hoe verantwoord de voorgenomen versoepelingen zijn, kon de directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM niet aangeven. Het OMT, waarvan Van Dissel de voorzitter is, pleitte er dinsdag voor om de ruimte die de avondklok biedt, allereerst te benutten voor het gedeeltelijk openstellen van de middelbare scholen en het mbo. Als het onderwijs zich aan de richtlijnen houdt, draagt dat niet veel extra bij aan de verspreiding van het virus.

Verschil tussen rijscholen en kappers is niet te benoemen

De overige versoepelingen – de contactberoepen, het winkelen op afspraak – spelen zich volgens Van Dissel zo in de marges af dat er geen getal aan te koppelen is. Hier was de leidraad dat het allemaal om incidentele, individuele contacten gaat en niet om versoepelingen, waarbij grotere groepen zich verplaatsen en elkaar ontmoeten. “Maar ik kan niet aangeven wat het verschil is tussen de rijscholen en de kappers.”

Voordat de avondklok werd ingevoerd, baseerde het OMT zijn adviezen op internationaal onderzoek, waaruit zou blijken dat de maatregel het reproductiegetal met 8 à 13 procent verlaagt. Inmiddels wijzen ook de eigen berekeningen in die richting. De modellen die de ontwikkeling van de ic-bezetting beschrijven, passen volgens Van Dissel het best op de werkelijkheid als de modelleurs uitgaan van een effect van 10 procent. Omdat de avondklok samen met de bezoekbeperking is ingevoerd, is dit een gezamenlijk effect. “Je kunt die twee niet los van elkaar bezien.”

Hij benadrukte weer eens dat het aanvullende maatregelen zijn. “De basis is: houd afstand, was regelmatig je handen en blijf bij klachten thuis.” Daarbovenop zijn maatregelen gekomen zoals de lockdown, die half december inging. Er zijn sindsdien ruim 14.000 mensen met covid in het ziekenhuis opgenomen en 2500 patiënten op de ic’s. Dat waren er zonder lockdown respectievelijk 41.000 en 6300 meer geweest. Het is een theoretische rekenexercitie, gaf hij toe. “We hadden die cijfers natuurlijk nooit zo ver laten oplopen, maar ze geven wel aan dat we het niet voor niets doen.”

Jaap van Delden, programmadirecteur Covid-19-vaccinatie bij het RIVM, en Jaap van Dissel (RIVM) bij de technische briefing in de Tweede Kamer.  Beeld ANP
Jaap van Delden, programmadirecteur Covid-19-vaccinatie bij het RIVM, en Jaap van Dissel (RIVM) bij de technische briefing in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Het priktempo wordt flink opgevoerd

Voorafgaand aan de presentatie van Van Dissel had Jaap van Delden de Kamerleden bijgepraat over de vaccinatiecampagne. Er zijn inmiddels een miljoen prikken gezet en de verwachting is dat het er begin april 3,5 miljoen zullen zijn. Het tempo wordt flink opgevoerd, zei Van Delden, die bij het RIVM de leiding heeft over het vaccinatieprogramma. Naar vier- tot vijfhonderdduizend per week. De GGD’s streven ernaar om dat tempo op te voeren naar anderhalf miljoen per week, vanaf april. En met de inzet van huisartsen erbij zouden het er zelfs tweeënhalf miljoen per week moeten kunnen worden.

Van Delden kon echter nauwelijks harde prognoses geven over wanneer welke groep aan de beurt zal zijn geweest. De campagne is te zeer afhankelijk van de levering door de farmaceuten en die is op zijn zachtst gezegd wisselvallig. Met name over de leveringen door AstraZeneca en CureVac is grote onzekerheid. “Die was er in het begin bij Pfizer ook”, zei Van Delden. “Zij hebben hun leveringen inmiddels op orde. Hopelijk gaat het binnenkort met AstraZeneca ook zo.”

Lees ook:

Het kabinet versoepelt de maatregelen, terwijl het virus in opmars is

Een riskante zet, zegt ook premier Rutte zelf. Net nu het RIVM spreekt van een ‘derde golf’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden