Bouwproject

Van alles mis bij bouw Haags cultuurcomplex Amare

Zo moet het cultuurcomplex Amare straks worden.Beeld Amare

Bij de bouw van cultuurcomplex Amare in Den Haag gaat zo’n beetje alles mis. De bouw duurt langer en pakt miljoenen duurder uit. En dan verdwijnt ook nog een topambtenaar wegens nauwe banden met de bouwer.

Met bouwhelm en oranje hesje om de schouders banjert Joris Wijsmuller in maart 2018 over een bouwplaats vol steigers, planken en hekwerk. Op de achtergrond zagen, timmeren en hameren bouwvakkers aan het project dat cultuurcomplex Amare zal gaan heten. Trots wijst de toenmalig wethouder de meehobbelende cameraploeg van de regionale omroep op de toekomstige orkestbak en de plek waar bouwers de stoeltjes op de licht hellende concertzaal zullen plaatsen.

Het is Wijsmullers grote project, als bescheidener en goedkoper alternatief voor het Spuiforum waar hij en zijn Haagse Stadspartij zich jarenlang hevig tegen verzet hebben. Het oude plan zou het plein in hartje Den Haag volledig overheersen en was veel te duur, betoogde hij met succes vanuit de oppositie. De nieuwe thuisbasis van het Zuiderstrandtheater, Residentie Orkest, Nederlands Dans Theater en Koninklijk Conservatorium moet van die karakteriseringen het tegenovergestelde zijn: géén geldverslindend bouwproject met levensgrote risico’s op kosten- en tijdoverschrijdingen. 

Topambtenaar vertrekt

Twee jaar later is van het enthousiasme van Wijsmuller weinig over. “Het is anders gelopen dan bedoeld”, zegt de huidige fractieleider, terug in de oppositiebanken. De kosten zijn gestegen van 176,6 miljoen naar bijna 211 miljoen euro. De vier culturele instellingen trekken in september 2021 in het gebouw, twee jaar later dan de bedoeling was. De keuze voor een niet verstelbare hellende vloer wreekt zich: een ondergrond die zich laat effenen verdient zich terug bij popconcerten en congressen.

Eind vorige week maakte Den Haag bovendien bekend dat een topambtenaar vertrekt, omdat hij wel erg goed bevriend is met bouwbedrijf VolkerWessels, via dochteronderneming Cadanz de bouwer van Amare. Hij was een graag geziene gast in de skybox van dat bedrijf in het stadion van Feyenoord. In een brief aan de gemeenteraad schrijft waarnemend burgemeester Remkes dat de topambtenaar achteraf passages aan gespreksverslagen toevoegde. Volgens NRC Handelsblad, dat de zaak onderzocht, probeerde de ambtenaar stiekem compensatie te regelen voor tegenvallers aan de kant van het bouwbedrijf, ten koste van de gemeente.

Wethouder Boudewijn Revis vermeed vorige week woensdag in een spoeddebat die beschuldiging te bevestigen, maar hij benadrukte dat de gemeente geen geld heeft overgemaakt voor niet gemaakte kosten. Wel steggelen gemeente en bouwer over wie rekeningen oppakt van zo'n zes ton en anderhalf miljoen euro. “Deze functie had wel heel veel verantwoordelijkheden in zich”, verzuchtte Revis in de Haagse raadszaal.

Kwetsbaar voor hogere rekening

Hoe het kan dat een prestigeproject pal tegenover het stadhuis waar zoveel aandacht voor is, op zoveel vlakken mis gaat? Wat betreft de niet verstelbare vloer: die lijkt in een politiek gat te zijn gevallen. Wijsmuller schoof het definitieve besluit door naar zijn opvolger, die ervoor weigerde te betalen. De fractieleider van de Haagse Stadspartij noemt een verstelbare vloer “geen eis, maar een wens”. Toch moet ergens een rekenfout gemaakt zijn, want begin dit jaar maakte de gemeente bekend jaarlijks zes ton subsidie extra bij te passen. Reden: de hellende vloer leidt tot lagere inkomsten.

De oorzaak van de vele twistpunten tussen gemeente en bouwer zoekt Wijsmuller in de package deal van 31 miljoen euro. Wethouder Revis sloot die overeenkomst om verbeteringen door te voeren en het haperende project vlot te trekken. “Als je niet vasthoudt aan het bestaande contract, ben je kwetsbaar voor een hogere rekening”, zegt Wijsmuller. Ook oppositielid Frans Hoynck van Papendrecht van 50Plus - binnenkort van de Partij voor de Toekomst - noemt de deal als cruciaal punt. “We zijn voor het blok gezet. Als we toen ‘nee’ hadden gezegd, waren wijzigingen later niet meer te realiseren.”

Ondertekende Revis de deal met VolkerWessels niet juist om van Wijsmuller geërfde ruzies te sussen en het project in rustiger vaarwater te loodsen? “Dat was de politieke keuze. Maar dat heeft duidelijk niet gewerkt”, zegt Wijsmuller.

Lees ook:

Extra geld voor noodlijdende cultuur is ‘een eerste stap voorwaarts’

Het is een mooie eerste stap, die 300 miljoen extra voor cultuur, zo klinkt het uit de sector. Maar het is bij lange na niet genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden