Kluizenaarsfamilie

Vader Ruinerwold hield 'het kwaad’ buiten de deur

De boerderij in Ruinerwold waar het gezin zes jaar lang in een kelder verbleef. Beeld EPA

Nu de blogs en sociale media van vader Gerrit Jan van D. zijn opgedoken, is er meer bekend over wat hem dreef. Wat zegt zijn denkwereld over de kluizenaarsfamilie in Ruinerwold?

Zijn eerste facebookbericht, van 17 juli 2009, is een ­gedicht. ‘And the sun went under in the night/ The stars brought a sense of God’s all-might’. Dat is nog te volgen. In een volgend bericht wordt het al snel onnavolgbaar. Het onderwerp: de relatie tussen Adam, drie aartsengelen en een wiskundig figuur. Drie weken later volgt weer een gedicht. Over een kluizenaar, op zoek naar God, die ‘zich te veel bewust is van zijn zonden’.

Een jaar later is Gerrit Jan van D. zichzelf en zijn gezin gaan afzonderen op een boerderij in Ruinerwold. Afgelopen weekend bleek dat de ­vader van het kluizenaarsgezin ­niettemin een druk leven op internet leidde ­onder het pseudoniem ‘John Eagles’. Zowel De Telegraaf als de Volkskrant spraken met mensen die bevestigen dat de bebaarde grijsaard op talloze foto’s inderdaad Gerrit Jan van D. is.

Op een eigen blog en op Facebook plaatste Van D. duizenden ­berichten. Zijn inzichten vormen een spirituele potpourri: hij heeft het net zo goed over voorouderlijke geesten als over God de Vader en schrijft net zo makkelijk een bericht over chakra’s als over ontwikkelingen bij Nasa. Of er een verband is tussen de gekozen afzondering en zijn eigenzinnige gedachtengoed? Dat is nog de vraag.

Het gezin zou in de boerderij op het einde der tijden hebben gewacht, meldde RTV Drenthe. Maar online blijkt dat voor Van D. niet een thema te zijn waar hij veel mee bezig was. Ook opvallend: zijn kinderen noemt hij bijna niet. Hij doet zijn lichaamsoefeningen weleens in de natuur, schrijft hij in juli 2010. “En soms neem ik dan wat kinderen mee, die het altijd heel erg leuk vinden.” Twee jaar later schrijft hij over wat hij ziet als het doel van het opvoeden van kinderen. Groeien is ‘leven in Gods liefde’ en dat betekent voor hem ook ‘weten hoe verantwoordelijkheid te nemen voor ons eigen ­leven’.

Enkele berichten werpen licht op de vraag waarom hij met zijn kinderen in afzondering leefde. Neem het gedicht over de kluizenaar op zijn facebookpagina. En op 9 september 2009 schrijft ‘John Eagles’ een bericht over je huis als tempel. ‘This is a very big topic’, zegt hij erbij. Kijk je een film op tv over iets kwaads, dan ‘raakt de spirituele sfeer in je kamer vervuild.’ Nog geen week ­later schrijft hij bezorgd over het vele kwaad om hem heen. “Want dit is hoe het is: zodra we betrokken raken in activiteiten in de maatschappij, kunnen we niet meer zo makkelijk het diepste van Gods hart voelen.”

Uit de taal en de teksten blijkt dat Van D. nog altijd affiniteit heeft met de Verenigingskerk, ook wel bekend als de Moon-sekte, waarvan hij in de jaren tachtig een paar jaar lid was. De aanhangers, vaak ‘moonies’ genoemd, geloven dat verzoening met God mogelijk is geworden door het huwelijk van dominee Sun Myung Moon met ‘de perfecte vrouw’ Hak Ja Han in 1960. Jezus’ poging om Verlosser te zijn, was volgens hen mislukt, omdat hij niet getrouwd was. Het gezin is een cruciaal thema in de theologie van de Verenigingskerk. Moon verwierf vooral bekendheid met massahuwelijken, waarbij hij wildvreemden aan elkaar koppelde en hen met duizenden ­tegelijk in de echt verbond.

De Verenigingskerk was in de ­jaren zestig en zeventig vooral populair in de VS, zegt sektedeskundige Richard Singelenberg. “Maar ook omstreden, vanwege haar fanatieke werving. Ze hielden weekendbijeenkomsten op afgelegen boerderijen, waar je niet zomaar weg kon.” Toen de beweging Nederland bereikte, ­waren de scherpe kantjes er al vanaf, zegt Singelenberg. “Hier telde ze ook hoogstens een paar honderd ­leden.” De vermaarde Britse sociologe ­Eileen Barker deed jarenlang onderzoek naar de Verenigingskerk.

Ze schreef er in 1984 een bestseller over: ‘The Making of a Moonie: Choice or Brainwashing?’ Aan de ­telefoon zegt Barker geen enkel verband te zien tussen het gedachtengoed van de Verenigingskerk en het gebeurde in Ruinerwold. “Alleen in het allereerste begin van de sekte waren er in Japan mensen die zich afzonderden, maar zelfs zij gingen nog op pad om andere mensen te ­rekruteren. En niemand werd opgesloten.” Ook kent ze geen voorbeelden van mensen die de kerk verlieten en zich daarna afzonderden.

Eind 2015 wordt het stiller op de facebookpagina van Gerrit Jan van D. Dat zou goed te rijmen zijn met het gegeven dat hij rond die tijd gezondheidsproblemen kreeg. Een half jaar geleden plaatste ‘John Eagles’ zijn laatste, onbezorgde bericht. Het zijn foto’s van een abrikozenboom, een hyacint, een sleutelbloem. En een doodgewoon kattenplaatje. “Twee van onze katten, genietend van de warmte in de zonnekamer.”

Lees ook:

Jongen uit kluizenaarsgezin zei tegen politie: ‘Ik besta niet in jullie wereld’ 

In een afgelegen boerderij bij het Drentse plaatsje Ruinerwold is een gezin ontdekt dat al jaren volledig afgesloten leefde van de buitenwereld.

Buren Ruinerwold: ‘Noaberschap is ook: andermans levensstijl respecteren’

Hoe kan een gezin negen jaar volledig ondergedoken leven op het Drentse platteland zonder dat een van de buren dat in de gaten heeft? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden