Coronavaccin

Vaccinbeleid wankelt na stop Janssen-vaccin

null Beeld AFP
Beeld AFP

Ook het vaccin van Janssen kan ernstige trombose veroorzaken. Een pijler van het vaccinatiebeleid wankelt.

De levering van het coronavaccin van de firma Janssen uit Leiden is alweer tot stilstand gekomen. Het moederbedrijf besloot daartoe nadat in de Verenigde Staten zes gevallen waren gemeld van ernstige bijwerkingen, en de autoriteiten het gebruik van het Janssen-vaccin voorlopig hadden stopgezet. Demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid kon dinsdagavond nog niet zeggen welke gevolgen de stop heeft voor het vaccinatieprogramma. Nederland heeft ruim elf miljoen doses besteld van het vaccin, dat met één prik kan volstaan.

De problemen die zich voordeden met het vaccin van AstraZeneca, lijken zich te herhalen. Vorige week meldde de Europese medicijnautoriteit Ema dat er ruim tweehonderd gevallen waren gemeld van een gevaarlijke bijwerking van dit vaccin: een combinatie van stollingsproblemen en een tekort aan bloedplaatjes. Dat was op een totaal van 34 miljoen inentingen nog altijd een zeldzaamheid, maar het waren er zo veel dat de Ema een verband waarschijnlijk achtte.

Hersentrombose

Nu meldden de Amerikaanse medicijnautoriteit FDA en het CDC, de evenknie van het RIVM, eenzelfde bijwerking met het Janssen-vaccin. Nadat bijna zeven miljoen prikken waren gezet, bleken zes vrouwen in de leeftijd van 18 tot 48 jaar deze vorm van hersentrombose te hebben gehad. Eén was overleden, één vrouw was in kritieke toestand in het ziekenhuis opgenomen. Ook in Europa ging het voornamelijk om vrouwen jonger dan 60 jaar.

Het Amerikaanse moederbedrijf Johnson & Johnson stelde vervolgens de introductie van het vaccin in Europa uit voorzorg uit. In een verklaring gaf het bedrijf te kennen dat het zich ervan bewust was dat een ‘klein aantal mensen’ na de vaccinatie door deze ‘extreem zeldzame bijwerking’ was getroffen, en dat het samen met de Europese gezondheidsinstanties de gevallen zou onderzoeken.

Het RIVM gaat ervan uit dat de stop geen problemen oplevert voor de vaccinatiestrategie. Afgelopen weekend is de eerste lading van bijna 80.000 vaccins geleverd, de volgende stond voor niet eerder dan 26 april gepland. “Donderdag beginnen we met het wegprikken van die eerste zending”, zei Jaap van Delden van het RIVM tijdens een persbijeenkomst. De helft is bestemd voor zorgpersoneel in ziekenhuizen. “Zolang in Nederland niet is besloten om met Janssen te stoppen, ga ik ervan uit dat we het vaccin op de geplande manier inzetten.”

Het Janssen-vaccin is met 11,3 miljoen bestelde doses een belangrijke pijler in het Nederlandse vaccinatiebeleid. Hoewel hij er niet op wilde vooruitlopen, erkende Van Delden dat het wegvallen van dit vaccin zeker voor enkele weken vertraging zou zorgen.

Schema was net weer op orde

Van Delden had zijn schema net weer op orde gebracht, nadat minister De Jonge vorige week op advies van de Gezondheidsraad had besloten om het vaccin van AstraZeneca niet meer aan mensen jonger dan 60 jaar te verstrekken. Op korte termijn had dat vooral gevolgen voor jongere mensen met een hoog medisch risico. Zij krijgen nu het vaccin van Pfizer aangeboden.

Voor de mensen jonger dan 60 jaar met een medische indicatie – grofweg de groep die ook de griepprik krijgt – betekent de wijziging dat ze de eerste prik (met een nog te bepalen vaccin, zegt het nieuwe schema) iets later krijgen. Maar heel erg is dat niet, zei Van Delden. “Tussen de eerste en tweede prik zit bij Pfizer maar vier weken. Bij AstraZeneca twaalf. We beginnen dus later, maar iedereen heeft uiteindelijk eerder beide prikken gehad.”

Tenminste, daar ziet het nu naar uit. Het zijn roerige tijden, erkende Van Delden. “We zijn net bekomen van de schrik met AstraZeneca, en nu dit. We hebben intussen geleerd dat twee weken vooruit kijken al een hele opgave is.”

Lees ook:

Hoe een Leids experiment tot een Amerikaans vaccin leidde

Het goedgekeurde vaccin van Johnson & Johnson is een Nederlandse vinding. Hoe is het eigenlijk in Amerikaanse handen beland? En wat zijn de overeenkomsten en verschillen met de andere drie vaccins?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden