Tramlijn Utrecht

Utrechts foutenfestijn: nieuwe tram is klaar, maar rijden, ho maar

De halte IJsselstein-Binnenstad. Beeld Werry Crone
De halte IJsselstein-Binnenstad.Beeld Werry Crone

De Provinciale Staten in Utrecht komen woensdagavond samen voor een spoeddebat over geblunder rond de regionale tramlijn. De oppositie wil weten hoe het weer zo fout kon gaan rond een groot tramproject.

Het is de laatste week van augustus en over het spoor tussen Utrecht, Nieuwegein en IJsselstein rijden weer trams. Het zijn weliswaar testvoertuigen, maar de maandenlange renovatie lijkt binnenkort klaar te zijn. De machinisten voeren de snelheid van hun testritten steeds verder op. Hier en daar werken bouwlieden van BAM nog een hobbel in het spoor weg, leggen ze wat losse stoeptegels vast, en sluiten ze de laatste kabels aan. Alles duidt erop dat de tram aan het einde van de volgende maand weer gaat rijden met reizigers erin.

Het moet goed voelen voor de provincie Utrecht, opdrachtgever van de grootscheepse renovatie. Eindelijk loopt een tramproject voorspoedig. Dat was wel eens anders. In 2012 liepen vorige werkzaamheden drie maanden uit. De aanleg van de nieuwe Uithoflijn, tussen Utrecht CS en de universiteitscampus, duurde zelfs anderhalf jaar langer dan gepland en kostte bovendien 84 miljoen euro meer dan begroot.

Wat dat betreft lijkt de vertraging bij de tramlijn naar Nieuwegein en IJsselstein mee te vallen: een maandje. Bovendien is die vertraging geen gevolg van fouten van de provincie. De Spaanse bouwer van de nieuwe tramstellen kon de trams pas later leveren door de coronalockdown in Spanje. De 35 jaar oude tramlijn is compleet gerenoveerd met nieuw spoor, nieuwe trams en verlaagde perrons.

Klucht

Maar terwijl de bouwers de laatste hand leggen aan de vijftien kilometer spoor, ontspint zich op het Provinciehuis in Utrecht een klucht. Want de tramlijn mag dan bijna klaar zijn, de vergunning is nog niet rond. De provincieambtenaren zijn verantwoordelijk voor het papierwerk rondom de vernieuwing van de tramlijn. Het zijn hun collega’s van de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht die de vergunningsaanvragen moeten beoordelen en uiteindelijk goedkeuren.

De ambtenaren van beide overheidsinstanties werken allemaal in dezelfde 85 meter hoge kantoorflat. Toch is de communicatie tussen verschillende verdiepingen dit jaar zodanig slecht dat de tramverbouwing steeds verder vast komt te lopen in een moeras van fouten rond de vergunningsaanvraag.

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

De eerste tekenen van de nieuwe tramklucht krijgen begin september vorm. Gedeputeerde Arne Schaddelee hoort van zijn ambtenaren dat de vergunningsaanvraag hapert. In een Statenbrief over de voortgang van het tramproject waarschuwt hij namens het college de Provinciale Staten voor een vertraging van enkele weken. Maar de exacte omvang van het drama is dan nog niet bekend bij de gedeputeerde. Die krijgt hij op 10 september pas te horen.

Woede en frustratie

De dagen erna doorloopt Schaddelee alle stadia van woede en frustratie. Als oppositielid in de Provinciale Staten uitte hij felle kritiek op dat andere tramdebacle, de Uithoflijn. “Bestuurlijke chaos”, noemde Schaddelee vorig jaar nog de gang van zaken rond de lijn die maanden en miljoenen bleef slurpen. En “een corrupte janboel”, vanwege vermeende belangenverstrengeling. Een jaar later is hij zelf de verantwoordelijke gedeputeerde, en krijgt ook hij te maken met een foutenfestijn van zijn ambtenaren rond een tramlijn.

Anders dan zijn voorgangers besluit hij wel snel open kaart te spelen. Met een sms’je laat hij alle fractievoorzitters op woensdagmiddag 16 september weten dat hij die avond in de commissievergadering met een belangrijke boodschap komt. Hij wil niet het risico lopen dat iemand te laat inklokt in de videovergadering.

“Ik heb erg slecht nieuws”, zegt Schaddelee vanachter zijn computer tegen de andere aanwezigen. Hij legt uit dat de provincie dacht voldoende te hebben aan een ‘lichte’ vergunning voor de renovatie. Maar er zijn stukken volledig nieuwe rails aangelegd, voor nieuwe tramstellen, met op veel plekken een nieuwe bovenleiding. En dat vraagt om een strengere soort vergunning. Die ontbreekt nu dus. Daar komt bij dat de provincie er ten onrechte van uitging dat de papieren rondom de veiligheid in orde waren. “Maar toen we afgelopen zomer de kast open trokken, waar die veiligheidsbewijsvoering in zou liggen, troffen we een lege kast.”

De gevolgen daarvan zijn ‘desastreus’, de vertraging is er een van maanden, verwacht de gedeputeerde. Alle aanwezigen in de virtuele vergaderzaal reageren verbijsterd. Ruim een half uur lang vuren de politici hun onvrede en kritische vragen af op Schaddelee. Vele blijven onbeantwoord. De vijf oppositiepartijen eisen een spoeddebat. Het laatste woord hierover is nog niet gesproken, willen ze maar aangeven. En dus komen de Statenleden woensdag opnieuw samen voor een spoeddebat over een tramdebacle, dit keer met Schaddelee als prooi in plaats van jager.

Lees ook:

Uithoflijn-tram rijdt leeg langs een bomvolle bus

Studenten propten zich een jaar geleden in een overvolle bus omdat de Uithoflijn nog niet klaar was.

Trap van 1,9 miljoen euro wekt wrevel bij Utrechtse gemeenteraad

Een mysterieuze trap op Utrecht Centraal speelt de hoofdrol in een nieuwe episode van het Uithoflijndebacle. De Utrechtse gemeenteraad vreest opnieuw voor een kostenpost van miljoenen euro’s in het project rond de tramlijn die eind vorig jaar geopend werd na jaren vertraging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden