ReportageOorlog in Oekraïne

Utrecht zet midden in de nacht honderden stretchers klaar voor Oekraïners

Burgemeester Sharon Dijksma  tijdens een bezoek aan een opvanghub in de Jaarbeurs Utrecht. De evenementenhal gaat Oekraïense vluchtelingen opvangen. Het eerste gezin arriveert.  Beeld Werry Crone
Burgemeester Sharon Dijksma tijdens een bezoek aan een opvanghub in de Jaarbeurs Utrecht. De evenementenhal gaat Oekraïense vluchtelingen opvangen. Het eerste gezin arriveert.Beeld Werry Crone

In de nacht van dinsdag op woensdag moest onverwacht de Jaarbeurs in Utrecht gereed worden gemaakt voor de opvang van honderden Oekraïners.

Petra Vissers

Dit is geen plek waar een mens al te lang wil zijn, geeft de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma onmiddellijk toe. Ze staat in een grote hal van de Jaarbeurs, waar in de nacht van dinsdag op woensdag in allerijl stretchers zijn neergezet om 300 tot 400 vluchtelingen uit Oekraïne in ieder geval een bed te bieden. Op de stretchers ligt een blauwe fleecedeken van het Rode Kruis, een klein wit kussentje en een ziplockzakje met tandpasta, zakdoekjes en andere sanitaire benodigdheden.

Nadat het Rijk dinsdag besloot om de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne te behandelen als een crisissituatie, deed het ministerie van veiligheid en justitie dinsdagavond laat het dringende verzoek aan burgemeester Dijksma om snel honderden bedden te regelen voor de eerste opvang.

Van allerlei kanten komen nu geluiden dat grote groepen vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland zullen arriveren, zegt de burgemeester. Er schijnt een trein onderweg te zijn uit Duitsland, niemand weet precies hoe of wat.

Noodopvang in Hal 7, voor vluchtelingen uit Oekraine.  Beeld Werry Crone
Noodopvang in Hal 7, voor vluchtelingen uit Oekraine.Beeld Werry Crone

Midden in de nacht opgebouwd

De situatie is ongekend en onvoorspelbaar. Zelfs toen Nederland in 2015 veel Syriërs opving, nam het aantal vluchtelingen niet in zo’n korte tijd zo snel toe, benadrukt de burgemeester. “Om 22.30 uur heb ik het akkoord nog gegeven”, zegt Dijksma. “Dit is allemaal midden in de nacht opgebouwd door de mensen van de Jaarbeurs.”

Ze deden het met liefde, zegt Lilian de Leeuw van de Jaarbeurs. Woensdagochtend staat het crisisteam paraat om de eerste mensen op te vangen. Behalve stretchers staan er rijen tafels klaar in de hoge hal, warme kannen met koffie en thee, witte kinderstoelen van de Ikea.

Deze crisisnoodopvang is een zogenoemde ‘hub’, zegt Dijksma, een plek waar de vluchtelingen de eerste nacht of nachten zullen worden opgevangen. Utrecht is ‘het verkeersplein’ van Nederland, voor iedereen goed te bereiken. De bedoeling is dat mensen vanuit de Jaarbeurs snel naar elders vertrekken, waar de voorzieningen beter zijn en waar meer privacy is.

In deze crisisnoodopvang kunnen als het nodig is vijfhonderd mensen worden opgevangen. De eerste Oekraïners zijn in de loop van de ochtend aangekomen. Wanneer het hier vol is, en hoe lang deze locatie nodig is, is met geen mogelijkheid te voorspellen. “Maar we houden er rekening mee dat de aantallen nog veel groter zullen worden dan ze nu zijn”, zegt Dijksma.

Zo snel mogelijk bedden klaarzetten

Op dit moment maken 1400 Oekraïners gebruik van opvanglocaties van de gemeenten en veiligheidsregio's. Er zijn nu tweeduizend opvangplekken gereed, schreven de bewindslieden van het ministerie van veiligheid en justitie dinsdagavond aan de Tweede Kamer. De 25 Veiligheidsregio’s moeten nu in ieder geval binnen twee weken allemaal duizend opvangplekken regelen. In de periode daarna moeten daar per regio nog eens duizend bij komen.

Maar de ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op, de brief naar de Kamer werd geschreven voor het telefoontje naar Dijksma om zo snel mogelijk honderden bedden klaar te zetten.

In Utrecht is Dijksma, als voorzitter van de Veiligheidsregio, verantwoordelijk voor de zoektocht naar tweeduizend opvangplekken. “We krijgen van allerlei kanten aanbod”, vertelt ze. “Mensen worden ondergebracht in hotels, in Montfoort is in een paar dagen tijd met hulp van vrijwilligers een kantoorpand omgebouwd, we hebben een aanbod voor opvang voor mensen met een beperking.” En dan zijn er nog de vele particulieren die iemand in huis willen nemen.

‘Doneer tijd, spullen zijn niet nodig’

De gemeenten en de veiligheidsregio proberen het zo goed en zo kwaad als het gaat te coördineren en in goede banen te leiden. “Wat betreft de mensen die iemand in huis willen nemen, vinden we het belangrijk dat er een goede match is”, zegt de burgemeester. “Dat proberen we als gemeente goed te regelen. Mensen moeten zich wel realiseren wat een impact het kan hebben om een vluchteling in huis te nemen. We hebben nu geen idee hoe lang opvang nodig is.”

En aan alle Utrechters die graag iets willen doen voor de honderden mensen die naar alle waarschijnlijkheid de komende dagen in de Jaarbeurs moeten slapen: neem contact op met de gemeente, zegt Dijksma. “We zijn nu bezig met een soort aanmeldpunt, daar wordt aan gewerkt. Ik zou het liefste zien dat mensen hun tijd doneren, spullen zijn op dit moment niet nodig.”

Lees ook:
Noodopvang Harskamp loopt over met Oekraïense vluchtelingen: ‘Snel meer plekken nodig’

De legerplaats Harskamp zit overvol met Oekraïense vluchtelingen. Meer opvangplekken zijn dringend nodig, waarschuwt burgemeester René Verhulst van Ede.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden