InterviewWethouder Lot van Hooijdonk

‘Utrecht wil dóór op het autoluwe pad, maar daarvoor hebben we het grote geld van Den Haag nodig’

Wethouder verkeer en mobiliteit Lot van Hooijdonk (GroenLinks) op de fiets door de stad. Beeld Hollandse Hoogte / Werry Crone

Nergens groeit het aantal inwoners en reizigers zo snel als in Utrecht. De stad wil meer rijksgeld voor regiovervoer.

In krap vier jaar is het nieuwe station Vaartsche Rijn uitgegroeid tot nummer twee van Utrecht. Dat is te zien aan de chaos van geparkeerde fietsen onder het viaduct, buiten de grote stalling. Ook is er een grote parkeergarage. Vanaf hier kun je met trein, tram of bus overal heen. Nummer één blijft station Utrecht Centraal, met 194.000 passagiers per dag het grootste van Nederland. Opvallend: Utrecht Centraal en Vaartsche Rijn liggen slechts 1,5 kilometer van elkaar.

“Het succes van dit station toont de grote behoefte aan meer ov-knooppunten in Utrecht”, zegt verkeerswethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks). In haar kamer op de twintigste verdieping van het stadskantoor kijkt zij uit over Utrecht Centraal en Utrecht-Noord. Het Rijk voelde zich lang uitsluitend verantwoordelijk voor nationaal vervoer, zoals snelwegen en het spoor.

“Dat ligt er glimmend bij. Maar de laag daaronder heeft een groot probleem: regionale bussen, trams, ­metro’s zijn totaal uit hun jasje gegroeid. Het netwerk is te klein en veel lijnen zitten overvol”, zegt de wethouder. Gemeentes en provincies moeten plaatselijk vervoer zelf organiseren. “En daar gaat het mis, want hiervoor schiet het budget van het Rijk tekort. En investeringen gaan veel te langzaam voor het tempo waarin Nederland verstedelijkt.”

Half miljard

De afgelopen dertig jaar en de komende dertig jaar behoort Utrecht tot de snelst groeiende steden van Nederland. Utrecht is een pendelstad, het aantal reizigers nam er in 2017 toe met 6 procent, meer nog dan in andere grote steden. Het fietsverkeer groeit jaarlijks met 5 procent en vormt bijna de helft van het aantal verplaatsingen. “In de regio komen er 100.000 woningen bij tot 2040, waarvan een groot deel in de gemeente. “Wij willen dóór op het autoluwe pad, maar dan moet je naast fietsvoorzieningen ook goed openbaar vervoer aanbieden.”

Van Hooijdonk klaagt over het schot tussen de afdelingen asfalt en spoor bij het ministerie van infrastructuur: “Die verkokering is achterhaald. We moeten kijken wat de ­beste mobiliteitsoplossing is. Zeker in de steden is dat openbaar vervoer. Utrecht heeft een ring van lightrail nodig die bewoners in west, zuid en oost van de stad verbindt met het spoor, zodat je kunt overstappen zonder het overbelaste CS te bezoeken.”

In buitenlandse steden is het aandeel openbaar vervoer bij reizigers veel hoger. “In onze vier grote steden is het ov-aandeel binnen de stad maar zo’n 10 procent van alle vervoer, in Utrecht zelfs maar 5. Als dat toeneemt, zal autoverkeer af­nemen. Maar daarvoor hebben we het grote geld van Den Haag nodig.”

In het najaar zegde minister Cora van Nieuwenhuizen Utrecht een half miljard euro toe, onder andere voor een uit te breiden station Lunetten-Koningsweg, inclusief regionale verbindingen voor fiets en spoor. Van Hooijdonk is blij met de steun: “Maar dit zijn jarenlange bouwtrajecten. Het moet sneller en steviger.”

Lees ook: 
Auto’s zijn zonde van de ruimte, en dus zijn ze in Utrecht kampioen autodelen

Hoe houden groeiende steden hun binnenstad leefbaar? Vandaag deel 2: de Domstad is koploper deelauto en fiets.

Hup, op de fiets of met de snelbus naar hartje Den Bosch

Overal nemen de files toe. Hoe houden groeiende steden de binnenstad leefbaar? Deel 1 van een serie: Den Bosch zet in op transferia en een snelfietsnetwerk voor elektrische fietsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden