Grand Prix

Uitspraak Zandvoort is slecht nieuws voor de natuurbescherming

Circuit Zandvoort; op het terrein wordt gewerkt aan de hoofdtribune. Beeld ANP

De rechtbank legt de strenge Wet Natuurbescherming soepel uit. Het circuit mag doorgaan met verbouwen.

Omdat er in Nederland al zo weinig natuur is overgebleven, worden de postzegeltjes met enige waarde zwaar beschermd. De parels vallen onder het regime van het Europese beschermingsprogramma Natura 2000. Maar ook waar deze regelgeving niet geldt, worden de dieren én hun omgeving beschermd door Wet Natuurbescherming (WNB). Daarin staat beschreven dat dieren, zoals de rugstreeppad en de zandhagedis zoals die in de duinen van Zandvoort leven, met rust moeten worden gelaten en ook hun leefomgeving onaangetast moet blijven.

Pas bij heel zwaarwegende redenen kunnen hiervoor ontheffingen worden verleend. Om te bepalen of hiervan sprake is, wordt de zogeheten ADC-toets gebruikt. A staat voor alternatieven. Als die er zijn, mag de ontheffing niet worden verleend. D staat voor dwingende redenen van groot openbaar belang, waarvan sprake moet zijn. En de C staat voor compensatie. Als er een ontheffing wordt verleend, moet de aangetaste natuur elders gecompenseerd worden.

Wie de Europese jurisprudentie leest op dit punt, moet concluderen dat de ontheffing pas wordt verleend als er sprake is van enorme projecten die van landsbelang zijn, zoals de aanleg van een haven terwijl de werkloosheid in een regio groot is of het ophogen van een dijk tegen de stijgende zeespiegel.

De rechtbankpresident van Haarlem koos gisteren voor een heel andere benadering. ‘Gezien de statuur van de Dutch Grand Prix en de grote maatschappelijke belangstelling daarvoor, is er sprake van een dwingende reden van groot belang’, die volgens de rechtbank de verlening van de ontheffing rechtvaardigt. Daarmee zet de rechtbank de poort naar meer ontheffingen wijd open. Iedere private onderneming of burger die een evenement organiseert dat ‘grote maatschappelijke belangstelling’ geniet, zou dus in het vervolg op een ontheffing kunnen rekenen.

Er staan meer opmerkelijke zinnen in het vonnis van de rechtbank. Er is volgens de voorzitter geen sprake van het opzettelijke verstoren van het leefgebied van de rugstreeppad en de zandhagedis, omdat deze allemaal zijn weggevangen. De natuurorganisaties die stillegging van de bouw eisten, toonden juist aan dat de dieren in het verkeerde seizoen zijn weggevangen. Vanwege de herfstkou zochten ze de beschutting op, en verblijven ze nog steeds op het bouwterrein.

‘Een beetje aantasting’

Ook vindt de rechtbank dat er ‘maar’ twee hectare wordt opgeofferd, en dat daarmee ‘de gunstige staat van instandhouding’ zoals die in de wet wordt beschreven, niet wordt aangetast. Ook die opmerking is van belang voor de toekomst van natuurbescherming in Nederland. Voorheen was het zo dat er sprake was van aantasting, of niet. De Haarlemse rechtbank brengt nu in dat ‘een beetje aantasting’ moet kunnen.

De rechtbank gaat er verder van uit dat 8 hectare grond waarop werkzaamheden voor de Formule 1 worden uitgevoerd, straks weer beschikbaar komen voor amfibieën. Het ongemak zou dus maar tijdelijk zijn. Ecologen hebben juist aangetoond dat het minstens vijftien jaar zal duren voordat het nieuwe duinlandschap weer geschikt is voor de rugstreeppad en de zandhagedis.

De directie van Circuit Zandvoort reageerde gisteren opgetogen. De verbouw van het terrein kan na deze uitspraak gestaag verder. Maar voor de Nederlandse natuurbescherming is deze opgerekte regelgeving minder goed nieuws.

Lees ook: 
Kort geding tegen circuit Zandvoort: ‘Niet te begrijpen dat de provincie dit tolereert’

Natuur- en milieuorganisaties spannen opnieuw een kort geding aan tegen werkzaamheden rond het circuit van Zandvoort. Platform Rust bij de Kust, Stichting Duinbehoud en Milieufederatie Noord-Holland eisen dat de rechter het werk stillegt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden