Politie Personeelstekort

‘Uitgeputte’ politie krijgt nul op rekest van minister Grapperhaus

ACP-voorzitter Gerrit van de Kamp, VMHP-voorzitter: Miriam Barendse, NPB-voorzitter Jan Struijs en ANPV-voorzitter Xander Simonis tijdens een persconferentie van de gezamenlijke politiebonden. De bonden eisen dat er voor het eind van het jaar duidelijkheid komt over de prioriteiten bij de inzet van de politie. Beeld ANP

De politie is de uitputting nabij zeggen de vakbonden, maar minister Grapperhaus kaatst een harde boodschap terug.

Ze moeten voetbalwedstrijden begeleiden, zware misdaad bestrijden en sinds kort ook advocaten, rechters en officieren van justitie beveiligen. De Nederlandse politie krijgt er steeds meer prioriteiten bij, maar heeft volgens de politievakbonden domweg de mensen niet om al deze taken goed uit te voeren. Daardoor blijven aangiftes en onderzoeken liggen, kan een wijkagent soms nog maar een keer per twee weken zijn wijk in en raken politiemensen en hun organisatie ‘in moordend tempo volledig uitgeput’, aldus de vier politiebonden.

De bonden trokken daarom donderdag een lijn in het zand. In een ongebruikelijk ultimatum eisen zij dat de verantwoordelijke minister, de politietop, de burgemeesters en het Openbaar Ministerie voor het einde van dit jaar ‘noodzakelijke keuzes’ maken. Daarover moeten zij verantwoording afleggen aan de samenleving, zodat politiemensen er niet door de burger op worden aangekeken als bepaalde taken niet worden uitgevoerd.

Een ‘oneindige opstapeling’ van taken

De bonden spreken van ‘een inktzwarte dag voor de veiligheid in Nederland’. “Ik neem het dit en het vorige kabinet enorm kwalijk dat ze het zo ver hebben laten komen”, zei voorzitter Jan Struijs van politiebond NPB tijdens een persconferentie van de gezamenlijke vakorganisaties. Volgens ACP-voorzitter Gerrit van de Kamp is er sprake van “een oneindige opstapeling” van taken, waaronder te veel interne administratie. “Het water staat ons niet aan de lippen maar tot over de ogen. De collega’s hebben het gevoel dat ze door een rietje moeten ademhalen.”

Met zo’n 65.000 personeelsleden is de politie een van de grootste werkgevers van Nederland. Maar tot 2023 moet de politie zo’n 17.000 van de 51.500 voltijdsbanen opnieuw invullen vanwege pensioneringen. Dat zijn vaak ervaren mensen die de politie juist nu hard nodig heeft, en die ook nogal eens in grote steden en regio’s werken met doorgaans hogere criminaliteitscijfers. 

Werkdruk

Het werven van nieuw personeel is lastig door de krapte op de arbeidsmarkt, en hen opleiden kost een paar jaar waardoor de politie voorlopig per saldo nog krimpt. Bovendien neemt door de werkdruk en onderbezetting het ziekteverzuim toe. Als om de nood nog eens extra te benadrukken kondigde de Amsterdamse politie donderdag aan dat het overweegt om een team voor de bestrijding van de georganiseerde drugsmisdaad tijdelijk op te heffen, om zo meer blauw op straat te kunnen brengen.

Van het verantwoordelijke ministerie hoeven de bonden weinig te verwachten, bleek meteen al. Minister van justitie en veiligheid Ferd Grapperhaus gaf geen krimp na de noodkreet van de politiebonden. Er ís al structureel geld uitgetrokken door dit kabinet, hield hij vol. En: “Ik ga u geen knollen voor citroenen verkopen, de tekorten bij de politie zijn volgend jaar niet opgelost”. Volgens de minister kost het veel tijd om voldoende agenten goed op te leiden, al wil hij wel samen met de Politieacademie bekijken of dit sneller kan.

Tot die tijd moeten lokale politiechefs zelf kiezen waar hun prioriteiten liggen, in overleg met burgemeesters en justitie, aldus de bewindsman. Tegelijkertijd vroeg Grapperhaus afgelopen tijd meer tijd en aandacht van de politie voor de strijd tegen georganiseerde misdaad, zeker na de moord op advocaat Derk Wiersum.

Minder evenementen in Rotterdam vanwege politietekort

Met de oppositie had Grapperhaus een stevige aanvaring. “Het huis staat in brand en deze minister zegt: ik ga er niet over. Dan kan ik toch beter weggaan?”, zei PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. GroenLinks en SP willen dat de minister met extra geld over de brug komt. Grapperhaus beloofde zich in het voorjaar hiervoor sterk te maken, als het kabinet weer over de begroting spreekt.

Het CDA, de partij van Grapperhaus, prees in het debat over de justitiebegroting de oplossing van burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam. Die kondigde aan dat er minder politie aanwezig kan zijn bij voetbalwedstrijden en dat er in de zomer minder evenementen komen in de stad. Verder suggereerde hij politiemensen na hun pensionering te laten doorwerken, als zij dat willen. Ook burgemeester Johan Remkes van Den Haag toonde begrip voor de noodkreet van de politiebonden.

Uiterlijk op 1 januari willen de bonden horen welke keuzes de verantwoordelijke instanties gaan maken. De leden van de politiebonden zullen daarna worden geraadpleegd, zegt ACP-voorzitter Van de Kamp, die acties niet uitsluit. “Maar ik ga ervan uit dat iedereen de noodzaak nu wel begrijpt.”

Lees ook:

De publieke sector is zo ver uitgekleed, werknemers pikken het niet meer

Hoge werkdruk, personeelstekorten en lage salarissen. Terwijl het kabinet de dividendbelasting wil afschaffen, kraakt de publieke sector in zijn voegen. De ontevreden leraren van PO in actie riepen in september 2018 de hele publieke sector op om in actie te komen tegen deze ‘schandvlek’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden